Kiểm tra bài cũ:

Em hãy kể tên những bài từ vựng, bài ngữ pháp được học trong phân môn tiếng Việt học kì I ?
Tiết 54 - BÀI 16

ÔN TẬP TIẾNG VIỆT
Thứ 4 ngày 15 tháng 12 năm 2021
I. TỪ VỰNG:
1. Lý thuyết:
Nối cột A với cột B để hoàn thành bảng khái niệm các kiến thức từ vựng.
Nối cột A với cột B để hoàn thành khái niệm các kiến thức từ vựng đã học.
BẢNG KHÁI NIỆM CÁC KIẾN THỨC TỪ VỰNG ĐÃ HỌC - HỌC KỲ I- NGỮ VĂN 8
2. BÀI TẬP
a) Bài tập 1
Ôn tập về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ và trường từ vựng.
?
a) Dựa vào kiến thức về văn học dân gian và về cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ để điền từ thích hợp vào ô trống theo mẫu. ( không làm)
TRUYỆN DÂN GIAN
TRUYỆN TRUYỀN THUYẾT
TRUYỆN
CỔ TÍCH
TRUYỆN
NGỤ
NGÔN
TRUYỆN
CƯỜI
b) Vì sao em điền từ như vậy?
b) Bài tập 2: (Thi trả lời nhanh)

Ôn tập về biện pháp tu từ nói quá, nói giảm, nói tránh, từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội.
( Tìm các câu văn trong các văn bản đã học)

1. Tìm câu văn sử dụng phép nói quá.
Câu văn đó là suy nghĩ của một cậu bé về những cổ tục đày đọa mẹ mình.
Đáp án:
“ Giá những cổ tục đày đọa mẹ tôi là một vật như hòn đá cục thủy tinh, đầu mẩu gỗ, tôi quyết vồ ngay lấy mà cấu, mà nhai, mà nghiến cho kì nát vụn mới thôi.”
(“Trong lòng mẹ” – Nguyên Hồng)
2. Tìm câu văn, câu thơ dùng phép nói giảm, nói tránh.
Câu thông báo của lão Hạc với nhân vật “tôi” về việc bán cậu Vàng?
Đáp án: Cậu Vàng đi đời rồi, ông giáo ạ !
3. Tìm câu ca dao dùng từ ngữ địa phương.
Câu ca dao nói về vẻ đẹp của cánh đồng lúa có dùng từ ngữ địa phương.
Đáp án:
“ Đứng bên ni đồng, ngó bên tê đồng, mêng mông bát ngát
Đứng bên tê đồng, ngó bên ni đồng, bát ngát mênh mông…”
4. Tìm văn bản dùng biệt ngữ xã hội.
a. Đó là một văn bản văn học nước ngoài.
b. Văn bản viết về tuổi thơ của một em bé.
c. Có sử dụng từ ngữ mà những người theo đạo thiên chúa hay dùng.
Đáp án:
Văn bản “Cô bé bán diêm” – nhà văn An - đec - xen (Đan Mạch).
Với các biệt ngữ xã hội được sử dụng là: thiên đường, thượng đế, noel, giáng sinh, cây thông noel.
c) Bài tập 3:
Tìm và nêu tác dụng của từ tượng hình, tượng thanh trong đoạn trích sau:
“Tôi ở nhà Binh Tư về được một lúc lâu thì thấy những tiếng nhốn nháo ở bên nhà lão Hạc. Tôi mải mốt chạy sang. Mấy người hàng xóm đến trước tôi đang xôn xao ở trong nhà. Tôi xồng xộc chạy vào. Lão Hạc đang vật vã ở trên giường, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc”.
(“Lão Hạc” – Nam Cao)
Tìm và nêu tác dụng của từ tượng hình, từ tượng thanh trong đoạn trích sau:
“ Tôi ở nhà Binh Tư về được một lúc lâu thì thấy những tiếng nhốn nháo ở bên nhà lão Hạc. Tôi mải mốt chạy sang. Mấy người hàng xóm đến trước tôi đang xôn xao ở trong nhà. Tôi xồng xộc chạy vào. Lão Hạc đang vật vã ở trên giường, đầu tóc rũ rượi, quần áo xộc xệch, hai mắt long sòng sọc”.
(“Lão Hạc” – Nam Cao)
- Làm nổi bật cái chết đau đớn, dữ dội, đáng thương của lão Hạc …
- Dân làng sửng sốt, ngạc nhiên,bàn tán về cái chết đột ngột, bất ngờ của lão Hạc.
- Sự vội vã, hoảng hốt của nhân vật tôi…
II. NGỮ PHÁP
Lý thuyết

Chọn nội dung đúng để điền vào bảng khái niệm các kiến thức ngữ pháp.
BẢNG KHÁI NIỆM CÁC KIẾN THỨC NGỮ PHÁP HKI - NGỮ VĂN 8

Xác định trợ từ, thán từ, tình thái từ trong các câu sau:

a) Tính ra cậu Vàng cậu ấy ăn khỏe hơn cả tôi, ông giáo ạ !
(“Lão Hạc” – Nam Cao)

b) Vâng, ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thế là
sung sướng.
(“Lão Hạc” – Nam Cao)

c) Con chó là của cháu nó mua đấy chứ !
(“Lão Hạc” – Nam Cao)


a) Bài tập 1

Xác định trợ từ, thán từ, tình thái từ trong các câu sau:

a) Tính ra cậu Vàng cậu ấy ăn khỏe hơn cả tôi, ông giáo ạ !
(“Lão Hạc” – Nam Cao)

b) Vâng, ông giáo dạy phải ! Đối với chúng mình thế là
sung sướng.
(“Lão Hạc” – Nam Cao)

c) Con chó là của cháu nó mua đấy chứ !
(“Lão Hạc” – Nam Cao)


a) Bài tập 1

* Bài tập a ( SGK -158):
Viết hai câu, trong đó:
- Một câu có dùng trợ từ và tình thái từ.
- Một câu có dùng trợ từ và thán từ.
Trợ từ
Tình thái từ

c) Bài tập 3: Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi:

Pháp chạy, Nhật hàng, vua Bảo Đại thoái vị. Dân ta đã đánh đổ các xiềng xích thực dân gần 100 năm nay để gây dựng nên nước Việt Nam độc lập. Dân ta lại đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập nên chế độ Dân chủ Cộng hòa.
(“Tuyên ngôn độc lập” - Hồ Chí Minh)
a. Xác định câu ghép trong đoạn trích trên và cách nối các vế câu?
b. Nếu tách các câu ghép đã xác định thành các câu đơn thì có được không? Nếu được thì việc tách đó có làm thay đổi ý cần diễn đạt hay không?

c) Bài tập 3: Đọc đoạn trích và trả lời câu hỏi:

Pháp //chạy. Nhật //hàng. Vua Bảo Đại// thoái vị. Dân ta đã đánh đổ các xiềng xích thực dân gần 100 năm nay để gây dựng nên nước Việt Nam độc lập. Dân ta lại đánh đổ chế độ quân chủ mấy mươi thế kỷ mà lập nên chế độ Dân chủ Cộng hòa.
(“Tuyên ngôn độc lập” - Hồ Chí Minh)

Có thể tách thành 3 câu đơn nhưng không nên tách vì nếu tách thì mối liên hệ, sự liên tục của 3 sự việc dường như không được thể hiện rõ bằng khi gộp thành 3 vế của câu ghép.
d) Bài tập 4:
Dựa vào những kiến thức về từ vựng và ngữ pháp đã học, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 5-7 câu) với các đề tài sau:
- Nhóm 1: Thuyết minh về trường em.
- Nhóm 2: Tưởng tượng và kể lại cảnh hai bà cháu cô bé bán diêm gặp nhau trên thiên đường.
Bài tập trắc nghịêmhiểu
Ôn tập Tiếng Việt 8 – Học kỳ 1
Viết chữ Đ(vào ô trống câu có nội dung đúng), S (vào ô trống câu có nội dung sai)
Cấp độ khái quát của nghĩa từ ngữ là xem xét các từ ngữ có quan hệ cấp độ khái quát – cụ thể, còn trường từ vựng là xem xét tập hợp các từ có chung một nét nghĩa.
Do đặc tính ngữ âm và nghĩa, từ tượng hình và từ tượng thanh làm cho cảnh vật con người trong văn tự sự, miêu tả hiện ra sống động hơn.
Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội có thể dùng được với mọi đối tượng và hoàn cảnh giao tiếp.
Thán từ không thể tạo thành câu (câu đặc biệt) hoặc làm thành phần biệt lập trong câu.
Biện pháp tu từ nói quá được sử dụng nhiều trong thành ngữ tiếng Việt.
Các bài học tiếng Việt giúp ta có thêm kiến thức để đọc hiểu và tạo lập văn bản.
Đ
Đ
Đ
Đ
S
S
* Hướng dẫn học sinh học bài ở nhà:

- Làm tiếp các bài tập SGK.
- Củng cố các kiến thức tiếng Việt, chuẩn bị làm bài thi học kì I.