Thứ 4 ngày 01 tháng 04 năm 2020
NGỮ VĂN 7

ÔN TẬP VĂN NGHỊ LUẬN

Hãy cho biết ông là ai? Ông là tác giả của bài văn nghị luận nào em đã học?
Người là tác giả của bài “Cảnh khuya”, “Rằm tháng giêng”. Người đã nêu nhận định “Dân ta có một lòng nồng nàn yêu nước. Đó là truyền thống quý báu của ta.”?
Trò chơi: Hỏi nhanh, đáp nhanh
Hồ Chí Minh (1890 – 1969)
(Tinh thần yêu nước của nhân dân ta)





Ông vừa là học trò vừa là người cộng sự gần gũi của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông từng là thủ tướng chính phủ trên ba mươi năm đồng thời cũng là nhà hoạt động văn hóa nổi tiếng?
Phạm Văn Đồng
(1906 - 2000)
Đức tính giản dị của Bác Hồ

Ông là nhà giáo, nhà nghiên cứu văn học, nhà hoạt động văn hóa, xã hội nổi tiếng và là người đã ca ngợi: “Tiếng Việt có những đặc sắc của một thứ tiếng đẹp, một thứ tiếng hay.”?
Sự giàu đẹp của Tiếng Việt

Ông là nhà phê bình văn học xuất sắc của nước ta ở thế kỉ XX; là tác giả của công trình nghiên cứu nổi tiếng về phong trào Thơ mới – “Thi nhân Việt Nam”?
Hoài Thanh (1909 – 1982)
Ý nghĩa văn chương
Truyền thống yêu nước của nhân dân ta
Những biểu hiện của lòng yêu nước
Trong quá khứ
Trong cuộc kháng chiến hiện tại
Nhiệm vụ của Đảng
Động viên, khích lệ khơi dậy tiềm năng yêu nước của mọi người vào công việc kháng chiến.
Phần 1: Từ đầu đến “tuyệt đẹp”.
Những biểu hiện về đức tính giản dị của Bác.
Đức tính giản dị của Bác Hồ
Nhận định chung về đức tính giản dị của Bác.
Văn bản : ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
- Phạm Văn Đồng -
Phần 2: Phần còn lại
=>Là phẩm chất cao quý
13
Văn bản : ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
- Phạm Văn Đồng -
1. Tìm những chi tiết kể về bữa ăn thường ngày của Bác?
2. Sự giản dị về nơi ở của Bác được thể hiện qua những chi tiết nào?
3. Chỉ ra sự giản dị trong cách làm việc của Bác?
4 Tìm những biểu hiện về sự giản dị của Bác trong quan hệ với mọi người?
BT phát hiện
60
59
58
57
56
55
54
53
52
51
50
44
49
47
46
45
48
43
42
41
40
39
33
32
38
37
36
35
34
31
30
29
28
27
26
25
23
24
21
20
19
18
17
16
15
14
13
12
11
07
10
09
08
06
04
03
14
Văn bản: ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
- Phạm Văn Đồng -
Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người.
Bữa ăn
Nơi ở
Cách làm việc
QH với mọi người
- Vài ba món giản đơn.
- Ăn không rơi vãi.
- Ăn xong cái bát bao giờ cũng sạch.
- Thức ăn còn được sắp xếp tươm tất.
- Nhà sàn chỉ vẻn vẹn vài ba phòng.
- Nhà lúc nào cũng lộng gió và ánh sáng, phảng phất hương hoa.
- Làm từ việc rất lớn đến việc rất nhỏ.
- Việc gì tự làm được thì không cần người giúp.
- Viết thư cho đồng chí.
- Nói chuyện với các cháu Miền Nam.
- Thăm nhà tập thể của công nhân.
- Đặt tên cho đồng chí.
Đạm bạc, tiết kiệm, dân dã
Đơn sơ, thoáng mát
Tỉ mỉ, yêu công việc
Gần gũi, yêu thương, quan tâm
Dẫn chứng phong phú, cụ thể, xác thực
kết hợp lý lẽ là những lời giải thích, bình luận.
15
Văn bản: ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
- Phạm Văn Đồng -
16
Bữa ăn giản đơn ở Chiến khu Việt Bắc
17
Văn học: ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
- Phạm Văn Đồng -
18
Văn bản: ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
- Phạm Văn Đồng -
19
Văn bản: ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
- Phạm Văn Đồng -
Giản dị trong lời nói và bài viết:
- “Không có gì quý hơn độc lập, tự do.”
- “Nước Việt Nam là một, dân tộc Việt Nam là một, sông có thể cạn, núi có thể mòn, song chân lí ấy không bao giờ thay đổi.”…
- Muốn nhân dân hiểu, nhớ và làm được.
- Chân lý được nói, viết bằng ngôn ngữ giản dị, dễ hiểu.
20
Văn bản: ĐỨC TÍNH GIẢN DỊ CỦA BÁC HỒ
- Phạm Văn Đồng -
Hãy dẫn một đoạn thơ, văn hoặc một mẫu chuyện kể về Bác để chứng minh đức tính giản dị của Bác Hồ?
- Bác Hồ đó chiếc áo nâu giản dị,
Màu quê hương bền bỉ đậm đà.
- Nhớ Ông Cụ mắt sáng ngời,
Áo nâu, túi vải đẹp tươi lạ thường.
- Bác thường để lại đĩa thịt gà mà ăn trọn mấy quả cà xứ Nghệ
Tránh nói to và đi rất nhẹ ở trong vườn.
- Bác để tình thương cho chúng con
Một đời thanh bạch chẳng vàng son
Mênh mông áo vải hồn muôn trượng
Hơn tượng đồng phơi những lối mòn.
Ông và con rể :
Đại tướng Võ Nguyên Giáp
Ông là Hiệu trưởng đầu tiên của trường Đại học Sư phạm Hà Nội
Sơ đồ 1
Sơ đồ 1
Sơ đồ 2:
Sơ đồ 3:

Luyện tập :
Tìm dẫn chứng thể hiện sự giàu đẹp của tiếng Việt về ngữ âm và từ vựng :
Thuyền về có nhớ bến chăng ?
Bến thì một dạ khăng khăng đợi thuyền.
( Ca dao )
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nước lẫn màu trời thêm xuân
( Hồ Chí Minh )
Hỡi cô tát nước bên đàng
Sao cô múc ánh trăng vàng đổ đi
( Ca dao )
32
33
Tìm luận điểm, lí lẽ, dẫn chứng?
“ Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình. Thi sĩ thương hại quá, khóc nức lên, quả tim cùng hoà nhịp với sự run rẩy của con chim sắp chết. Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ấy chính là nguồn gốc của thi ca.
Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải không có ý nghĩa. Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. [...]”
34
“(Dẫn chứng) Người ta kể chuyện đời xưa, một nhà thi sĩ Ấn Độ trông thấy một con chim bị thương rơi xuống bên chân mình. Thi sĩ thương hại quá, khóc nức lên, quả tim cùng hoà nhịp với sự run rẩy của con chim sắp chết. (Lí lẽ)Tiếng khóc ấy, dịp đau thương ấy chính là nguồn gốc của thi ca.
(Lí lẽ) Câu chuyện có lẽ chỉ là một câu chuyện hoang đường, song không phải không có ý nghĩa. (Luận điểm) Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài. [...]”
35
II. Đọc – hiểu văn bản:
1. Nguồn gốc cốt yếu của văn chương
- Dẫn chứng: “một thi sĩ…chân mình.”
→ Tạo sự hấp dẫn, dẫn dắt người đọc vào tác phẩm.
- Lí lẽ: “Câu chuyện…ý nghĩa”
→ Khẳng định tính nhân văn của câu chuyện.
Nguồn gốc cốt yếu của văn chương là lòng thương người và rộng ra thương cả muôn vật, muôn loài.
→ Quan niệm hoàn toàn đúng đắn và sâu sắc.
36
- Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
 Văn chương bắt nguồn từ cuộc sống lao động.
- Trâu ơi, ta bảo trâu này.
Trâu ra ngoài ruộng, trâu cày với ta.
Nhất canh trì, nhị canh viên, tam canh điền.
37
Đêm nay Bác không ngủ.
Bác thương người chiến sĩ đứng gác...
Bác thương đoàn dân công...
 Văn chương bắt nguồn từ thực tế đấu tranh bảo vệ Tổ quốc, chống giặc ngoại xâm.
38
 Văn chương bắt nguồn từ đời sống văn hoá, lễ hội, trò chơi...
39
2. Nhiệm vụ của văn chương.
- Văn chương phản ánh hiện thực cuộc sống.
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Em hãy tìm dẫn chứng để chứng minh rằng: văn chương phản ánh cuộc sống qua các văn bản đã học?
40
“Vụt qua mặt trận, đạn bay vèo vèo”.
( Lượm - Tố Hữu)
“Cái cò lặn lội bờ ao...”
( Ca dao )
→ Phản ánh cuộc sống chiến đấu.
→ Phản ánh cuộc sống lao động.
41
2. Nhiệm vụ của văn chương.
- Văn chương phản ánh hiện thực cuộc sống.
- Văn chương sáng tạo ra sự sống.
CÂU HỎI THẢO LUẬN
Em hãy tìm dẫn chứng để chứng minh rằng: văn chương sáng tạo cuộc sống qua các văn bản đã học?
42
Truyện “Thạch Sanh”
Truyện “ Cây bút thần”
 Phản ánh ước mơ công lý, cải tạo hiện thực xã hội, sự công bằng cho người lao động của người xưa.
43
Vậy thì, hoặc hình dung sự sống, hoặc sáng tạo ra sự sống, nguồn gốc của văn chương đều là tình cảm, là lòng vị tha. ( Luận điểm) Và vì thế, công dụng của văn chương cũng là giúp cho tình cảm và gợi lòng vị tha.
(Dẫn chứng) Một người hằng ngày chỉ cặm cụi lo lắng vì mình, thế mà khi xem truyện hay ngâm thơ có thể vui, buồn, mừng giận cùng những người ở đâu đâu, vì những chuyện ở đâu đâu, há chẳng phải là các chứng cớ cho cái mãnh lực lạ lùng của văn chương hay sao?
(Lí lẽ) Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có; cuộc đời phù phiếm và chật hẹp của cá nhân vì văn chương mà trở lên thâm trầm và rộng rãi đến trăm nghìn lần.
(Dẫn chứng) Có kẻ nói từ khi các ca sĩ ca tụng cảnh núi non, hoa cỏ, núi non, hoa cỏ trông mới đẹp; từ khi có người lấy tiếng chim kêu, tiếng suối chảy làm đề tài ngâm vịnh, tiếng chim, tiếng suối ấy nghe mới hay. Lời ấy tưởng không có gì quá đáng.
(Lí lẽ)[…] Nếu trong pho lịch sử loài người xóa các thi nhân, văn nhân và đồng thời trong tâm linh loài người xóa hết những dấu vết họ còn lưu lại thì cái cảnh tượng nghèo nàn đến bực nào!...
44
Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, vì:
Văn chương làm cho ta biết vui, buồn, hờn, giận vì những chuyện không đâu, những người không quen biết.
Văn chương làm cho đời sống thêm phong phú.
Nhưng mấy ai có nỗi lo nước thương nhà như Bác Hồ trong bài “Cảnh khuya”.
Mấy ai có nỗi thương cảm khát vọng cao cả như Đỗ Phủ trong bài “Bài ca nhà tranh bị gió thu phá”.
Nhưng mấy ai có tình cảm sâu sắc và cao cả, tình bạn đậm đà chân thật như Nguyễn Khuyến trong bài thơ: “ Bạn đến chơi nhà’’. . .
45
Văn chương luyện những tình cảm ta sẵn có vì:
Tình yêu ông bà, cha, mẹ… là những tình cảm sẵn có, văn chương nhắc nhở ta tình cảm đối với ông bà, cha, mẹ… Văn chương giáo dục lòng biết ơn đối với con người.
Văn chương giúp chúng ta thêm yêu cái đẹp, yêu thiên nhiên đất nước… giúp ta biết phân biệt phải- trái, xấu- tốt…
Cú m?t l?n cỏc chỏu thi?u nhi d?n tham Bỏc. Chỳ b?o v? b?o Bỏc r?t b?n, khụng th? ti?p
cỏc chỏu duu?c. Bỏc bi?t chuy?n li?n ra dún cỏc chỏu v�o. Bỏc trũ chuy?n vui v?, d?n dũ cỏc chỏu cham ngoan, h?c gi?i, bi?t võng l?i ụng b� cha m?, th?y cụ... Khi cỏc chỏu ra v?, Bỏc ti?n d?n t?n ngừ. Xe t? t? lan bỏnh, ngoỏi l?i nhỡn cỏc chỏu v?n cũn th?y m?t c? gi� hi?n t? d?ng nhỡn theo v� v?y ch�o t?m bi?t.
(Chuy?n d?i thu?ng c?a Bỏc H?)
Phương thức biểu đạt: Tự sự.
Căn cứ xác định: Đoạn văn đã kể lại câu chuyện các cháu thiếu nhi đến thăm Bác Hồ.

" Dờm qua em mo g?p Bỏc H?, rõu Bỏc d�i, túc Bỏc b?c pho...". Tru?c m?t tụi hi?n lờn hỡnh ?nh Bỏc th?t hi?n t? nhu m?t
ụng B?t v?y. Nhung Bỏc khụng m?c ỏo d�i th?ng, tay ch?ng g?y trỳc m� l� b? qu?n ỏo kaki dó b?c m�u, mi?ng tuoi cu?i , tay c?m dia k?o d? chia cho cỏc chỏu thi?u nhi. Hụm qua tụi du?c
di?m mu?i, nờn tụi cung du?c Bỏc chia k?o. Tụi hỏo h?c mong ch? d?n lu?t mỡnh. Chao ụi, ỏnh m?t Bỏc nhỡn tụi m?i th?t trỡu m?n v� ?m ỏp l�m sao! Tụi ng? nhu ụng ngo?i dang nhỡn tụi v?y. ễi! Khụng l? dõy l?i l� m?t gi?c mo sao? M?t gi?c mo k? di?u m� tụi u?c nú s? khụng k?t thỳc.
(B�i l�m c?a h?c sinh)
Phương thức biểu đạt: Biểu cảm
Căn cứ xác định: Đoạn văn bộc lộ tình cảm, cảm xúc với Bác Hồ kính yêu.
Anh đội viên mơ màng
Như nằm trong giấc mộng
Bóng Bác cao lồng lộng
Ấm hơn ngọn lửa hồng....
( Minh Huệ )
Anh đội viên thức dậy
Thấy trời khuya lắm rồi
Mà sao Bác vẫn ngồi
Đêm nay Bác không ngủ.....
Đêm nay Bác không ngủ
- Đoạn thơ tự sự kể về việc anh đội viên chứng kiến việc làm của Bác vào một đêm không ngủ . Anh bày tỏ sự kính trọng , ngưỡng mộ Bác .
- Đoạn thơ có nhịp điệu tha thiết và cách gieo vần linh hoạt
“ ... Con người của Bác, đời sống của Bác giản dị như thế nà, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống . Bữa cơm chỉ có vài ba món rất giản đơn, lúc ăn Bác không để rơi vãi một hột cơm ,ăn xong cái bát bao giờ cũng sạch và thức ăn còn lại thì được sắp xếp tươm tất. Ở việc làm nhỏ đó, chúng ta càng thấy Bác quý trọng biết bao kết quả sản xuất của con người và kính trọng như thế nào người phục vụ....Giản dị trong đời sống, trong quan hệ với mọi người, trong tác phong, Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được và làm được...
Trích “ Đức tính giản dị của Bác Hồ” – Phạm Văn Đồng
* Luận điểm : - Bác giản dị trong đời sống .
- Bác giản dị trong cách nói và cách viết.
* Luận cứ : đời sống của Bác giản dị như thế nào, mọi người chúng ta đều biết: bữa cơm, đồ dùng, cái nhà, lối sống .
- Hồ Chủ Tịch cũng rất giản dị trong lời nói và bài viết, vì muốn cho quần chúng nhân dân hiểu được, nhớ được và làm được...