KHỞI ĐỘNG

Ở tiết Chào
học trước,
các bạn đã
các bạn,
tìm hiểu về mình, bây giờ
mình là dấu phẩy
mình có vài câu hỏi để xem
đây.
các bạn có nhớ mình không
nhé!

Dấu phẩy trong câu sau có tác dụng gì?
Mấy năm nay, đoạn đường này thường có sự cố.
Ngăn cách các bộ phận cùng chức vụ trong câu

Ngăn cách trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ

Ngăn cách các vế câu trong câu ghép

Đặt dấu phẩy vào chỗ thích
hợp trong câu sau:

Sáng
trên đường
đường từ
từ nhà
nhà đến
đến trường
trường,
Sángnay,
nay trên
tôi
tôi đã
đã gặp
gặp một
một chú
chú mèo
mèo rất
rất dễ
dễ thương.
thương.

Dấu phẩy mà em vừa đặt trong câu trên có tác dụng gì?
Sáng nay, trên đường từ nhà đến trường, tôi đã gặp
một chú mèo rất dễ thương.
Ngăn cách trạng ngữ với chủ ngữ và vị ngữ

Các bạn học sinh Các
vẫn bạn
chưagiỏi
hiểu
về đấy! Mình
thật
Kìa, hai chấm, sao trông
mình, ít khi sử dụng
mình
rất vui
khitrong
các bạn hiểu về
cậu buồn thế?
câu văn nên mình mình
buồn nhiều
lắm! như vậy.

Các bạn học sinh lớp 5A1 ơi, hãy
giúp hai chấm vui lên bằng cách
thực hiện những thử thách sau nhé!

Ôn tập về dấu câu
(Dấu hai chấm)

Hiểu được tác
dụng của dấu
hai chấm.
Biết cách sử dụng
dấu hai chấm trong
câu văn, đoạn văn.

KHÁM PHÁ

hãy nhớ lại kiến thức cũ để biết mình được
sử dụng trong những trường hợp nào nhé!

1. Báo hiệu bộ phận câu đứng sau là lời nói của nhân vật
(dùng phối hợp với dấu ngoặc kép hoặc dấu gạch ngang)

Ví dụ 1:Tôi nói với anh:

- Út chỉ muốn làm thật nhiều cho cách
Ví dụ 2: Một ý nghĩ vụt mạng.
đến, Ma-ri-ô hét to: “Giu-liét-ta, xuống đi! Bạn còn bố mẹ …”

Để nhớ kĩ hơn về tớ, bây giờ, chúng mình
cùng tham gia những thử thách sau nhé!

2. Báo hiệu bộ phận câu đứng sau là lời giải thích
cho bộ phận đứng trước.

Ví dụ:

Rồi những cảnh tuyệt đẹp của đất nước hiện ra: cánh
đồng với những đàn trâu thung thăng gặm cỏ; dòng sông với
những đoàn thuyền ngược xuôi.

Thử thách 1
Trong mỗi trường hợp dưới đây, dấu hai chấm được dùng làm gì?

a. Một chú công an vỗ vai em:
- Cháu quả là chàng gác rừng dũng cảm!
Nguyễn Thị Cẩm Châu
b. Cảnh vật xung quanh tôi đang có sự
thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
Thanh

a. Một chú công an vỗ vai em:
- Cháu quả là chàng gác rừng dũng cảm!
Nguyễn Thị Cẩm Châu
 Đây
Đây
là lời
nóinói
củacủa
chúai?
công an.
là lời

 Dấu hai chấm được dùng làm gì?

 Báo hiệu bộ phận câu đứng sau là lời nói của nhân vật
(dùng phối hợp với dấu gạch ngang)

b. Cảnh vật xung quanh tôi đang có sự thay đổi lớn:
Các bạn đã biết được công dụng của mình
hôm nay tôi đi học.
rồi đấy. Bây giờ hãy thực hiện Thử thách 2
để biết đặt mình vào vị trí nào nhé!
Thanh Tịnh

Vì sao cảnh vật xung quanh tác giả lại có sự thay đổi lớn?

hai chấm
được
dùng
làm
gì?là lời giải thích cho
 Dấu
Báo hiệu
bộ phận
câu
đứng
sau
bộ phận đứng trước.

a.Trận đánh đã bắt đầu
Có thể đặt dấu hai chấm vào chỗ nào
Quân
ta ào
lên trước
Thử
thách
trong các khổ thơ, các câu văn dưới
Một tên giặc ngã nhào
b. Tôi đã ngửa đây?
cổ suốt một thời mới lớn để
2
Chết rồi, không dậy được.
* Gợi ý: Hãy dựachờ
vàođợi
tácmột
dụng
của
mình
để bay xuống từ
nàng
tiên
áo xanh
Chết là không nhúc nhích
trời và
giờvịcũng
hi vọng khi tha thiết
vàobao
đúng
trí nhé!
Sao nó cứ lồmđiền
cồm?dấu hai chấm
cầu xin “Bay đi, diều ơi! Bay đi”
Tính ăn gian chẳng thích
Theo Tạ Duy
Chơi thật thà vui hơn.
c. Từ Đèo Ngang nhìn về hướng nam, ta bắt
Anh
Thằng giặc cuống cả chân
gặp một phong cảnh thiên nhiên kì vĩ phía
Nhăn nhó kêu rối rít
tây là dãy Trường Sơn trùng điệp, phía đông
- Đồng ý là tao chết
là biển cả bao la, ở giữa là một vùng đồng
Nhưng đây … tổ kiến vàng!
bằng biếc xanh màu lục diệp.
Định Hải
Theo Văn Nhĩ

THẢO LUẬN
NHÓM 4

CHIA SẺ

a.

Trận đánh đã bắt đầu
Quân ta ào lên trước
Một tên giặc ngã nhào
Chết rồi, không dậy
vàng!
được.

Thằng giặc cuống cả chân
Nhăn nhó kêu rối rít
:
- Đồng ý là tao chết
Nhưng đây … tổ kiến

Địnhvật
 là lời nói trực tiếp của nhân
Chết là không nhúcHải
 dấu hai chấm được đặt trước lời nói
nhích
trực tiếp của nhân vật
Sao nó cứ lồm cồm?

hích

Tính

ăn

gian

chẳng

b. Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một nàng tiên
áo xanh bay xuống từ trời và bao giờ cũng hi vọng khi tha thiết
cầu xin:“Bay đi, diều ơi! Bay đi”
Theo Tạ Duy Anh
 là lời nói trực tiếp của nhân vật

 dấu hai chấm được đặt trước lời nói trực tiếp của nhân vật
c. Từ Đèo Ngang nhìn về hướng nam, ta bắt gặp một phong cảnh
thiên nhiên kì vĩ : phía tây là dãy Trường Sơn trùng điệp, phía đông
là biển cả bao la, ở giữa là một vùng đồng bằng biếc xanh màu lục
diệp.
Theo Văn Nhĩ
 bộ phận phía sau là lời giải thích cho bộ phận đứng trước

Trong mẩu chuyện vui dưới đây, người bán hàng hiểu lầm ý của
Thử thách 3
khách như thế nào? Để người bán hàng khỏi hiểu lầm, ông khách cần thêm
dấu gì vào tin nhắn của mình, dấu đó đặt sau chữ nào?
Chỉ vì quên một dấu câu
Có ông khách nọ đến cửa hàng đặt vòng hoa viếng bạn. Ông dặn
người bán hàng ghi lên băng tang: “Kính viếng bác X.” Nhưng về đến
nhà, nghĩ lại, thấy lời phúng còn đơn giản quá, ông bèn sai con chuyển cho
người bán hàng một tin nhắn, lời lẽ như sau: “Xin ông làm ơn ghi thêm
nếu còn chỗ linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng.”
Lúc vòng hoa được đem tới đám tang, ông khách mới giật mình.
Trên vòng hoa cài một dải băng đen với dòng chữ thật là nắn nót: “Kính
viếng bác X. Nếu còn chỗ, linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng.”
Theo tạp chí

 Tin nhắn của ông khách là gì?
 Xin ông làm ơn ghi thêm nếu còn chỗ linh hồn bác sẽ được lên
thiên đàng. (hiểu là nếu còn chỗ viết trên băng tang)
 Người bán hàng hiểu lầm ý của ông khách như thế nào?
 Kính viếng bác X. Nếu còn chỗ linh hồn bác sẽ được lên thiên đàng.

 Để người bán hàng khỏi hiểu lầm, ông khách cần đặt thêm dấu gì
vào tin nhắn của mình, dấu đó đặt sau chữ nào?
 Xin ông làm ơn ghi thêm nếu còn chỗ : linh hồn bác sẽ được lên
thiên đàng.
Đây là câu cần viết trên băng tang.

Các bạn thấy không, chỉ vì
thiếu tớ mà mọi người hiểu sai
ý nhau. Các bạn hãy nhớ những
tác dụng của tớ để sử dụng
đúng cách nhé!

VẬN DỤNG

Viết một đoạn văn hoặc một
đoạn hội thoại nói về việc
học tập của mình trong đó có
sử dụng dấu hai chấm. Nêu
tác dụng của từng dấu hai
chấm trong đoạn văn hoặc
đoạn hội thoại đó.

Hiểu được tác
dụng của dấu
hai chấm.
Biết cách sử dụng
dấu hai chấm trong
câu văn, đoạn văn.