GIÁO VIÊN:
NGUYỄN THỊ LỆ HẰNG
Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 1 năm 2008
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TP. HỒ CHÍ MINH
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HÙNG VƯƠNG
KIỂM TRA BÀI CŨ
Từ cấu hình electron hãy nêu điểm giống nhau và sự khác nhau giữa oxi các nguyên tố trong nhóm. Trong cấu tạo vỏ nguyên tử.
I. CẤU TẠO PHÂN TỬ OXI
II. TÍNH CHẤT VẬT LÝ VÀ TRẠNG THÁI
TỰ NHIÊN CỦA OXI
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA OXI
IV. ỨNG DỤNG CỦA OXI
V. ĐIỀU CHẾ OXI
 Bài tập củng cố
NỘI DUNG
 Nguyên tử oxi có cấu hình electron:
O (Z = 8): 1s22s22p4
 Lớp ngoài cùng có 2 electron độc thân
I. CẤU TẠO PHÂN TỬ
2s2
2p4
 Hai nguyên tử O liên kết cộng
hóa trị không cực, tạo thành phân tử O2
 Công thức cấu tạo: O = O
1. Tính chất vật lý
2. Trạng thái tự nhiên
II. TÍNH CHẤT VẬT LÝ VÀ TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN CỦA OXI
 Oxi là chất khí không màu, không mùi, nặng hơn không khí
1. Tính chất vật lý
 Oxi hóa lỏng ở nhiệt độ  183°C.
 Khí oxi tan ít trong nước (100ml nước ở 20°C và 1 atm hòa tan được 3,1 ml khí oxi. Độ tan S = 0,0043g/100g H2O).
(d =
 1,1).
Oxi trong không khí là sản phẩm của quá trình quang hợp.
2. Trạng thái tự nhiên
 Oxi trong không khí là sản phẩm của quá trình quang hợp.
 Cây xanh là nhà máy sản xuất cacbohidrat và oxi từ cacbon dioxit và nước dưới tác dụng của ánh sáng mặt trời.
 Nhờ sự quang hợp của cây xanh mà lượng khí oxi trong không khí hầu như không đổi.
CO2
H2O
C6H12O6
O2
6
6
6
+
+
ánh sáng
1. Tác dụng với kim loại
2. Tác dụng với phi kim
3. Tác dụng với hợp chất
III. TÍNH CHẤT HÓA HỌC CỦA OXI
2
Na
1. Tác dụng với kim loại
O2
Na2O
+
0
0
+ 1
- 2
2
4
Chất khử
Chất oxi hóa
Mg
O2
MgO
+
0
0
+ 2
- 2
2
Chất khử
Chất OH
Al
O2
Al2O3
+
0
0
+ 3
- 2
Chất khử
Chất OH
Na, Mg, Al cháy sáng chói trong khí oxi, tạo ra hợp chất oxi.
t°
t°
t°
P
2. Tác dụng với phi kim
O2
P2O5
+
0
0
+ 1
- 2
4
Chất khử
Chất oxi hóa
S
O2
SO2
+
0
0
+ 4
- 2
Chất khử
Chất OH
C
O2
CO2
+
0
0
+ 4
- 2
Chất khử
Chất OH
Nhiều phi kim cháy trong khí oxi tạo ra oxit, là những hợp chất liên kết cộng hóa trị có cực.
5
t°
t°
t°
2
C2H5OH
3. Tác dụng với hợp chất
O2
CO2
+
- 2
0
+ 4
- 2
2
Chất khử
H2S
O2
SO2
+
- 2
0
+ 4
- 2
Chất khử
Chất OH
Chất OH
t°
t°
+
H2O
- 2
3
H2O
- 2
+
3
2
3
 Vậy nguyên tố oxi có độ âm điện lớn (3,44), chỉ đứng sau flo (3,98) khi tham gia phản ứng, nguyên tử O dễ dàng nhận thêm 2 electron.
 Do vậy, oxi là nguyên tố phi kim hoạt động, có tính oxi hóa mạnh trong các hợp chất (trừ hợp chất flo và hợp chất peoxit, nguyên tố oxi có số oxi hóa là – 2).
 Oxi tác dụng với hầu hết các kim loại (trừ Au, Pt...) và phi kim (trừ Halogen).
 Oxi tác dụng với nhiều hợp chất vô cơ và hữu cơ.
 Oxi có vai trò quyết định với sự sống của con người và động vật... Mỗi người mỗi ngày cần từ 20 – 30m3 không khí để thở.
 Hàng năm trên thế giới sản xuất hàng chục triệu tấn oxi để đáp ứng nhu cầu đời sống và sản xuất.
IV. ỨNG DỤNG CỦA OXI
Thuốc nổ nhiên liệu tên lửa
Hàn, cắt kim loại
Y khoa
Công nghiệp hóa chất
Luyện thép
SƠ ĐỒ ỨNG DỤNG CỦA OXI TRONG ĐỜI SỐNG VÀ SẢN XUẤT
1. Trong phòng thí nghiệm
2. Trong công nghiệp
V. ĐIỀU CHẾ OXI
a) Từ không khí
b) Từ nước
1. Trong phòng thí nghiệm
Điều chế oxi bằng cách phân hủy kali pemanganat
+
 Đun nóng KMnO4 hoặc KClO3 với chất xúc tác là MnO2
KMnO4
K2MnO4
2
MnO2
O2
+
+
KClO3
KCl
2
O2
MnO2
 Phân hủy hidro peoxit (H2O2) với chất xúc tác là MnO2
H2O2
H2O
2
O2
+
MnO2
2
3
2
2. Trong công nghiệp
 Chưng cất phân đoạn
 Hóa lỏng không khí
 Loại bỏ CO2 bằng cách cho không khí đi qua dung dịch NaOH
 Loại bỏ hơi nước dưới dạng nước đá ở nhiệt độ - 25°C
N2
Ar
O2
Không khí
lỏng
Không khí khô
không có CO2
- 196°
- 186°
- 183°
a) Từ không khí
Không khí
b) Từ nước
 Điện phân nước (nước có hòa tan chất điện ly như H2SO4 hoặc NaOH để tăng cường tính dẫn điện của nước.
 Người ta thu khí oxi ở cực dương (anot) và khí hidro ở cực âm (anot).
H2O
H2
2
O2
+
Điện phân
2
1. Khí có oxi lẫn hơi nước. Chất nào sau đây là tốt nhất để tách hơi nước ra khỏi khí oxi ?
Nhôm oxit
Axit sunfuric đặc
Nước vôi trong
Dung dịch natri hidroxit
2. Dưới áp suất khí quyển:
Oxi là chất lỏng màu xanh ở - 183°C
Oxi là chất khí không màu tan nhiều trong nước
Oxi là chất khí hơi nặng hơn không khí
Oxi còn gọi là dưỡng khí
Phát biểu nào trên đây sai ?
3. Khí nào sau đây không cháy trong không khí ?
CO
CH4
H2
CO2