Tiết 40;41 - Bài 20
PHÂN BỐ DÂN CƯ VÀ ĐÔ THỊ HÓA TRÊN THẾ GIỚI

Tiết 40;41. Bài 20

PHÂN BỐ DÂN CƯ VÀ ĐÔ THỊ HÓA
TRÊN THẾ GIỚI

I. PHÂN BỐ DÂN CƯ

II. ĐÔ THỊ HÓA

NỘI DUNG

Tiết 37. Bài 24

PHÂN
BỐ
DÂN
CƯ.
CÁC
LOẠI
HÌNH
I.
Phân
bố
dân
cư
Cấu trúc bài học
QUẦN CƯ VÀ ĐÔ
THỊ
1. Khái
niệm,HÓA
đặc điểm
2. Các nhân tố ảnh hưởng
đến phân bố dân cư
II. Đô thị hóa

NỘI DUNG

1. Khái niệm
2. Đặc điểm
3. Ảnh hưởng của đô thị hóa
đến phát triển kinh tế- xã
hội và môi trường

BÀI 20: PHÂN BỐ DÂN CƯ VÀ ĐÔ THỊ HÓA TRÊN THẾ GIỚI

I. Phân bố dân cư

Theo em, thế nào là
sự phân bố dân cư?

BÀI 20: PHÂN BỐ DÂN CƯ VÀ ĐÔ THỊ HÓA TRÊN THẾ GIỚI

I. Phân bố dân cư
1. Khái niệm
- Phân bố dân cư là sự sắp xếp dân số một cách tự
phát hoặc tự giác trên một lãnh thổ nhất định, phù
hợp với điều kiện sống và các yêu cầu của xã hội.
Để thể hiện tình hình phân
bố dân cư trên 1 lãnh thổ,
người ta thường sử dụng tiêu
chí nào? Công thức tính?

BÀI 24: PHÂN BỐ DÂN CƯ. CÁC LOẠI HÌNH QUẦN CƯ VÀ
ĐÔ THỊ HÓA

I. Phân bố dân cư
1. Khái niệm
- Tiêu chí đánh giá: Mật độ dân số
- Đơn vị: người/km2.
- Công thức tính:
Dân số
Mật độ dân số =
(người/km2)
Diện tích

I. Phân bố dân cư
DIỆN TÍCH VÀ DÂN SỐ NĂM 2020
Ví dụ:
Diện tích
Dân số
Mật độ DS
( triệu km2) (triệu người) ( người/km2)
Toàn thế giới
135,6
7794
1 57
Châu Á
Châu Đại Dương
Việt Nam

31,8
8,5
0,331

4.641
42
97,7

146
3 4,9
4 295

2

BÀI 24: PHÂN BỐ DÂN CƯ. CÁC LOẠI HÌNH QUẦN CƯ VÀ
ĐÔ THỊ HÓA

I. Phân bố dân cư
1. Khái niệm
2. Các nhân tố ảnh hưởng đến phân bố dân cư
Dựa vào mục 3 SGK- tr 94,
hiểu biết. Hãy cho biết
những nhân tố tác động đến
sự phân bố dân cư?

Vùng Xi bia

Vùng Bắc Mĩ

Bộ tộc người Nenet ở Xibia (Nga)

Hạ lưu sông Nin

Hoang mạc Sa ha ra

2. Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phân bố dân cư

Đồng bằng sông
Hồng: có mức độ
tập trung dân số
cao:1225người/km2

Tại sao như vậy?

Khu vực Tây Bắc
dân cư thưa thớt,
chỉ: 69 người/km2

Trình độ phát triển của lực lượng sản xuất

Dự án thành phố dưới biển sâu

Đu bai – thành phố trên
hoang mạc

Đảo nhân tạo hình cây
cọ ở Đu bai

Đồng bằng sông
Hồng khai thác
từ lâu đời.

Đồng bằng sông
Cửu Long mới có
lịch sử khai thác
vài trăm năm

Đồng bằng sông Hồng
1225 người/km2

ĐB sông Cửu Long
429 người/km2

II. Đô thị hoá:
1. Khái niệm, đặc điểm
* KN: ĐTH Là một quá trình kinh tế – xã hội mà
SGK,nhanh
em hãyvề
nêusố lượng và
biểu hiện của nóDựa
là vào
sự tăng
niệm
và cư
đặcđô
điểm
quy mô của cáckhái
điểm
dân
thị,củasự tập trung
quá trình
hóa?
dân cư trong các thành
phố đô
vàthị
phổ
biến rộng rãi lối
sống thành thị.
* Đặc điểm:
a. Dân cư thành thị có xu hướng tăng nhanh.
b. Dân cư tập trung vào các thành phố lớn và cực lớn.
c. Phổ biến rộng rãi lối sống thành thị.

* Đặc điểm:

HOẠT ĐỘNG NHÓM

- Nhóm 1,2: Dựa vào bảng 24.3 trang 95 SGK, hãy nhận xét
sự thay đổi tỉ lệ dân nông thôn và dân thành thị trên thế giới
trong thời kỳ 1900 - 2020.
- Nhóm 3,4: Dựa vào SGK, em hãy cho biết những biểu hiện
nào chứng tỏ dân cư tập trung vào trong các thành phố lớn và
cực lớn?
+ Căn cứ vào H24 trang 96 SGK, hãy cho biết:
++ Những châu lục và khu vực nào có tỉ lệ dân cư thành thị
cao nhất?
++ Những châu lục và khu vực nào có tỉ lệ dân cư thành thị
thấp nhất?
- Nhóm 5,6: Nêu ví dụ chứng tỏ lối sống thành thị phổ biến
rộng rãi.

a. Dân cư thành thị có xu hướng tăng nhanh.
TỈ LỆ DÂN CƯ THÀNH THỊ VÀ NÔNG THÔN, THỜI KÌ
1900 – 2020 (%)

Dựa
vào thành
bảng số
, em
có nhận
gì về
thay
- Tỉ
lệ dân
thị liệu
có xu
hướng
tăng xét
nhanh
vàsự
liên
tục:đổi
dân cư
thành
thị và đến
nông
thôn
trênlàthế
giới (trong
thời kì
Năm
1900
là 13,6%
năm
2020
56,2%
tăng thêm
1900
2020?
42,6
%)–và
cao hơn tỉ lệ dân nông thôn.



VN: năm 1990 là 19,5% đến năm 2020 là 37,7%

b. Dân cư tập trung vào trong các thành phố lớn và cực lớn.
+ Các thành phố có số dân trên 1 triệu người ngày càng nhiều.
Dựa vào SGK, em hãy cho biết
+ Xuất hiện các siêu những
đô thị biểu hiện nào chứng tỏ
dân cư tập trung vào trong các
Siêu đô thị là gì? thành phố lớn và cực lớn?

Siêu đô thị là gì?
Là các đô thị khổng lồ có số dân từ 10 triệu người trở lên.

II. ĐÔ THỊ HÓA
M¸t-xc¬-va
Xªun
New York

T«ki«
Mumbai

Mªhic« City

Thư­îng H¶i
Xao-Paol«

MỘT SỐ THÀNH PHỐ LỚN NHẤT TRÊN THẾ GIỚI HIỆN NAY
Tokyo: 37,39

tr. người

mªhic« cyti: 21,78

tr. người

NEW YORK: 18.8tr.

th­Ưîng h¶i: 27,06

người

tr. người

TỈ LỆ DÂN THÀNH THỊ TRÊN THẾ GIỚI, THỜI KÌ 2000-2005 (%)

Căn
cứ vàochâu
hìnhlục
24 và
hãykhu
chovực
biết:có tỉ lệ dân thành thị cao: Bắc Mĩ,
+ Những
+Nam
Những
khuÂu,
vựcLiên
nào Bang
có tỉ lệNga,
dân cư
thành
cao nhất ?
Mĩ,châu
Tây lục
Âu,và
Bắc
Đông
Á, thị
Ôxtrâylia
++ Những
vực
nào
dânthành
cư thành
thị thấp
nhấtPhi,
?
Nhữngchâu
châulục
lụcvàvàkhu
khu
vực
cócó
tỉ tỉ
lệ lệ
dân
thị thấp
: châu
Nam Á, Đông Nam Á…

c. Phổ biến rộng rãi lối sống thành thị
Nêu những biểu hiện chứng tỏ lối sống của dân cư nông
thôn đang nhích lại gần lối sống thành thị.
- Tỉ lệ dân không làm nông nghiệp ngày càng tăng.
- Nhu cầu giao tiếp đa dạng.
- Sinh hoạt phụ thuộc vào dịch vụ công cộng.
- Nhu cầu văn hoá, tinh thần cao và đa dạng.
- Tính cơ động cao trong lựa chọn nghề nghiệp, nơi làm
việc, nơi ở.
- Ý thức tuân thủ luật pháp ngày càng cao.

c. Phổ biến rộng rãi lối sống thành thị:
Quá trình đô thị hóa làm cho lối sống của dân cư nông
thôn nhích gần lối sống thành thị về nhiều mặt

Kiến trúc

Công trình công cộng

Giao thông

Tuân thủ pháp luật

2. Các nhân tố ảnh hưởng đến quá trình ĐTH
- VTĐL, điều kiện tự nhiên: tạo thuận lợi hoặc gây khó
khăn.
- Nhân tố kinh tế - xã hội:
+ Sự phát triển kinh tế, đặc biệt là sự phát triển CN gắn
với KH-CN có ảnh hưởng quan trọng.
+ Lối sống, mức thu nhập, trình độ văn hóa, nghề nghiệp,
… đều có tác động đến quá trình đô thị hóa.
+ Chính sách phát triển đô thị quyết định hướng phát triển
đô thị trong tương lai.

3. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển KT-XH và
môi trường.
Sắp xếp các nội dung sau vào ảnh hưởng tích cực và
tiêu cực của quá trình đô thị hóa
1. Nông thôn mất đi một phần lớn nguồn nhân lực.
2. Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh tế
3. Làm thay đổi quá trình sinh, tử, hôn nhân ở các đô thị
4. Gia tăng tệ nạn xã hội.
5. Tạo việc làm, tăng thu nhập.
6. Sức ép việc làm, nhà ở, kết cấu hạ tầng đô thị.
7. Ô nhiễm môi trường đô thị...
8. Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động.

Ảnh hưởng của đô thị hóa
Tích cực

Tiêu cực

2. Đẩy nhanh tốc độ
tăng trưởng kinh tế

1. Nông thôn mất đi một
phần lớn nguồn nhân lực.

8. Góp phần chuyển dịch
cơ cấu kinh tế và cơ cấu
lao động.

6. Sức ép việc làm, nhà ở,
kết cấu hạ tầng đô thị.

5. Tạo việc làm, tăng thu
nhập.
3. Làm thay đổi quá
trình sinh, tử, hôn nhân
ở các đô thị

4. Gia tăng tệ nạn xã hội.
7. Ô nhiễm môi trường đô
thị...

3. Ảnh hưởng của đô thị hóa đến phát triển KT-XH và môi trường.

ĐÔ THỊ HÓA
tõ o¸
t
h¸ Öp h
p
t hi
Ê
xu g ng
n
c«

Tích cực:
- Đẩy nhanh tốc độ tăng trưởng kinh
tế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế, cơ
cấu lao động.
- Làm thay đổi sự phân bố dân cư và
lao động.
- Thay đổi các quá trình sinh, tử, hôn
nhân ở đô thị …

tõ

Kh
c« «ng
ng x u
ng Êt
hi ph
Öp ¸t
ho
¸.

Tiêu cực:
- Thiếu nguồn nhân lực ở nông
thôn, thiếu việc làm ở thành thị.
- Chất lượng cuộc sống chậm cải
thiện.
- Ô nhiễm môi trường,….

Điều khiển quá trình đô thị hóa

LUYỆN TẬP
Câu 1: Mật độ dân số là
A. số lao động trên một đơn vị diện tích.
B. số dân cư trú, sinh sống trên một đơn vị diện tích.
C. số dân trên tổng diện tích lãnh thổ.
D. số dân trên diện tích đất cư trú.
Câu 2: Tỉ lệ dân số thành thị tăng là biểu hiện của
A.quá trình đô thị hóa.
B. sự phân bố dân cư không hợp lí.
C. mức sống giảm xuống.
D. số dân nông thôn giảm đi.

LUYỆN TẬP
Câu 3. Nhân tố quyết định đến việc phân bố dân cư là
A. điều kiện tự nhiên.
B. các luồng chuyển cư
C. phương thức sản xuất.
D. lịch sử khai thác lãnh thổ

Câu 4. Đô thị hóa được xem là quá trình tiến bộ của
xã hội khi
A. xuất nhiều đô thị lớn.
B. phù hợp với công nghiệp hóa.
C. nâng cao tỉ lệ dân thành thị.
D. lối sống thành thị phổ biến rộng rãi.

LUYỆN TẬP
Câu 5: Ảnh hưởng tích cực của đô thị hóa là?
A. Làm cho nông thôn mất đi nguồn nhân lực lớn.
B. Tỉ lệ dân số thành thị tăng lên một cách tự phát.
C. Tình trạng thất nghiệp ở thành thị ngày càng tăng.
D. Góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và cơ cấu lao động.
Câu 6: Hậu quả của đô thị hóa tự phát là?
A. Làm thay đổi sự phân bố dân cư.
B. Làm thay đổi tỉ lệ sinh, tử, hôn nhân ở đô thi.
C. Làm ách tắc giao thông, ô nhiễm môi trường.
D. Làm chuyển dịch cơ cấu kinh tế.