Bài 16:
PHÂN BÓN HÓA HỌC

PHÂN ĐẠM
Khái niệm: Phân đạm là loại phân cung cấp cho cây nguyên tố N dưới dạng ,

Tác dụng: Kích thích quá trình sinh trưởng của cây, làm tăng tỉ lê protein thực vật. Có phân đạm, cây trồng sẽ phát triển nhanh, cho nhiều hạt, củ hoặc quả.
Hàm lượng đạm: được tính bằng %N
có trong phân.
Có ba loại phân đạm:

- Phân Amoni

- Phân Urê
- Phân Nitrat
Phân đạm amoni: NH4Cl, NH4NO3, (NH4)2SO4……
Ưu điểm:
- Dễ tan trong nước, cây hấp thụ nhanh.
Khuyết điểm:
- Rất dễ bị chảy rữa.
- Kém bền, dễ bị phân hủy dưới tác dụng của nhiệt.
- Dễ làm chua đất do có ion


Bảo quản và sử dụng: Bảo quản nơi khô ráo, tránh nhiệt độ.
- Chỉ bón phân này cho đất ít chua, hoặc phải khử chua đất trước khi bón bằng vôi (CaO).


Điều chế - Sản xuất:
Cho amoniac tác dụng với axit tương ứng
2NH3 + H2SO4  (NH4)2SO4
2NH3 + HCl  NH4Cl

Phân đạm Nitrat: NaNO3, Ca(NO3) 2
Khuyết điểm:
- Dễ bị chảy rữa do có tính hút nước.
- Hàm lượng N trong phân thấp:
NaNO3: %N :
Ca(NO3) 2: %N :
Ưu điểm:
- Dễ tan trong nước, cây hấp thụ nhanh.

Bảo quản và sử dụng: Bảo quản nơi khô ráo, tránh nhiệt độ.
- Bón phân này cho đất ngập mặn
Điều chế - Sản xuất:
Cho Acid nitric tác dụng với muối cacbonat của các kim loại tương ứng:
CaCO3 + 2HNO3  Ca(NO3)2+ CO2 + H2O


Phân Urê: ((NH2)2CO)
Ưu điểm:
- Hàm lượng N cao nhất trong các loại phân
%N :
- Thích hợp cho mọi loại đất vì không làm chua đất :
((NH2)2CO) + 2 H2O 2 +
Là chất rắn màu trắng, tan tốt trong nước
Điều chế - Sản xuất:
Cho amoniac tác dụng với CO2 ở nhiệt độ 180 – 200oC, dưới áp suất khoảng 200atm
CO2 + 2NH3  (NH2)2CO + H2O


Trong đất, dưới tác dụng của các vi sinh vật urê bị phân hủy cho thoát ra amoniac, hoặc chuyển dần thành muối amoni cacbonat khi tác dụng với nước:
(NH2)2CO + 2H2O  (NH4)2CO3


Tại Việt Nam, nhu cầu phân đạm hàng năm khoảng 2 triệu tấn. Trước đây phải nhập khẩu hoàn toàn. Hiện tại, Việt Nam đã có các nhà máy sản xuất phân đạm:
Nhà máy phân đạm Hà Bắc( Bắc Giang) :công suất 100.000 tấn/năm;
Nhà máy phân đạm Phú Mỹ (Khu công nghiệp Phú Mỹ tỉnh Bà Rịa – Vũng Tàu): công suất 800.000 tấn/năm.
Các nhà máy đang được triển khai thiết kế hoặc xây dựng:
Nhà máy phân đạm Cà Mau thuộc Dự án Điện – Khí – Đạm có công suất 800.000 tấn năm
Nhà máy phân đạm Ninh Bình
Nhà máy phân đạm Dung Quất