BÀI 3

PHẦN MỀM NGUỒN
MỞ VÀ PHẦN MỀM
CHẠY TRÊN
INTERNET

Phần mềm nguồn mở là
gì?

Lợi ích của cộng
đồng

trong việc chia
sẻ mã nguồn?

1. Phần mềm nguồn mở
a. Phân loại phần mềm theo cách chuyển giao sử dụng:
theo chiều hướng “mở dần” như sau:

1

st

2

nd

3

rd

Hãy thảo luận xem lợi ích của người dùng được tăng dần như thế nào theo hướng mở nói trên.

Bán phần mềm dưới
dạng mã máy

Cho sử dụng phần
Cho sử dụng phần mềm
mềm miễn phí có
tự do, cung cấp cả mã
điều kiện hoặc không
nguồn để có thể sửa,
điều kiện, không
nâng cấp, phát triển và
cung cấp mã nguồn chuyền giao (phân phối)
lại phần mềm

1

st
Phần mềm thương mại
(commercial software):

• Để bán.
• Hầu hết là nguồn đóng (mã máy).
• Ví dụ: Microsoft Office, Photoshop,… 

2

nd

Phần mềm tự do (free
software):
• Miễn phí, tự do sử dụng
• Thường ở dạng mã máy, không cung
cấp mã nguồn

3

rd

Phần mềm nguồn mở
(open source software):
• Tự do
• Cung cấp cả mã nguồn, có thể
tự sửa đổi, cải tiến, phân phối
lại theo “giấy phép” thích hợp

b. Giấy phép đối với phần mềm
nguồn mở
Giấy phép công cộng GNU GPL là giấy
phép điển hình đối với phần mềm nguồn
mở. Nó đảm bảo quyền tiếp cận của
người sử dụng đối với mã nguồn để dùng,
thay đổi hoặc phân phối lại; đảm bảo
quyền miễn trừ của các tác giả tham gia
phát triển, đảm bảo sự phát triển bền
vững của phần mềm nguồn mở bằng
cách công bố rõ ràng các thay đổi của
các phiên bản và buộc phần phát triển
dựa trên phần mềm nguồn mở theo giấy
phép GPL cũng phải mở theo GPL.

2. Vai trò của phần mềm thương mại và
phần mềm nguồn mở
Phần mềm thương mại nguồn mở
Word, Excel, PowerPoint
Windows
IOS
Oracle, SQL server
Photoshop

Phần mềm

Write, Calc và Impress
Linux và các phiên bản (Ubuntu, Red
Hat,…)
Android
MySQL, PostGreSQL
GIMP

Hãy thảo luận xem phần mềm nguồn mở có thay thế hoàn toàn được phần
mềm thương mại hay không? Tại sao?

Phần mềm thương
mại
Ưu điểm:

• Phần mềm « đặt hàng » đáp ứng
nhu cầu riêng và người dùng được hỗ
trợ kĩ thuật
• Phần mềm « đóng gói » có tính hoàn
chỉnh cao, đáp ứng nhu cầu rộng rãi

Vai trò:
• Là nguồn thu nhập chính của các tổ
chức, cá nhân làm phần mềm chuyên
nghiệp
• Góp phần tạo ra thị trường phần mềm
phong phú, đáp ứng nhu cầu riêng của

Phần mềm nguồn mở
Ưu điểm:
• Phần mềm nguồn mở có chi phí
thấp, minh bạch, không phụ thuộc
nhiều vào nhà cung cấp

Vai trò:
• Giúp những người có nhu cầu được sử
dụng phần mềm dùng chung chất
lượng tốt, ổn định với chi phí thấp

Cho ví dụ về phần mềm thương mại (đóng
gói và đặt hàng) và phần mềm nguồn mở.

3. Phần mềm chạy trên internet

Phần mềm chạy trên Internet là gì? Em
hãy cho một ví dụ về phần mềm như vậy.
Hãy nêu ưu điểm của phần mềm chạy trên
Internet.

Phần mềm chạy trên internet
- Được hiểu là phần mềm cho phép sử
dụng qua internet mà không cần cài đặt
vào máy tính.
- Ví dụ: phần mềm mạng xã hội, thư điện
tử, mua sắm trực tuyến,…

Ưu điểm:
• Có thể sử dụng ở bất cứ đâu, bất cứ nơi
nào, bất cứ máy tính nào miễn là có kết
nối Internet.
• Chi phí rẻ hoặc không mất phí.
Em hãy nêu tên một phần mềm trực tuyến
khác với các phần mềm đã nêu trong bài.

LUYỆN TẬP

Có thể nói “Phần mềm nguồn mở ngày càng phát
triển thì thị trường phần mềm thương mại càng
suy giảm” hay không? Tại sao?
Không có bằng chứng nào cho thấy phần mềm nguồn mở phát triển
sẽ hạn chế phần mềm thương mại. Hai loại phần mềm cùng phát
triển và phần mềm thương mại thường tăng nhanh hơn vì các nhu
cầu có tính riêng biệt rất phong phú hơn hẳn những nhu cầu chung
trong khi đó các phần mềm nguồn mở thường đáp ứng những công
việc chung, nhiều người cần.

Phần mềm ở các máy
ATM có phải là phần
mềm trực tuyến không?
Phần mềm rút tiền ở các máy ATM
không thuộc phần mềm trực
tuyến. Để đảm bảo bảo mật,
mạng ATM không sử dụng mạng
internet công cộng mà sử dụng
mạng diện rộng riêng của ngân
hàng.

VẬN DỤNG

Em hãy tìm hiểu trên Internet và cho biết tên một
số phần mềm đồ họa nguồn mở và một số phần
mềm đồ họa thương mại.
- Phần mềm đồ họa nguồn mở: GIMP, Paint, Inkscape, …
- Phần mềm đồ họa thương mại: Photoshop, Adobe InDesign,
AutoCAD, …

Nói chung, các môi trường lập trình trên ngôn ngữ
Python đều không có chức năng biên dịch để
chuyển mã nguồn thành mã máy. Các chương
trình Python đều ở dạng mã nguồn. Liệu có thể
coi mọi phần mềm viết bằng Python đều là phần
mềm nguồn mở hay không?

Tùy thuộc vào tác giả có cho
phép người dùng được sử
dụng mã nguồn để sửa đổi,
chuyển giao hay không.