KHỞI ĐỘNG
Thực hiện các phép tính sau:

3 4
a) 
5 5

Giải

9
b) 
11

2
11

3 4 34 7
a)  

5 5
5
5

9 2 9 2 7
b) 


11 11 11 11
Quy tắc cộng và trừ phân số có khác với quy
tắc cộng trừ các số nguyên không?

Bài 4

BÀI 4: PHÉP CỘNG VÀ PHÉP TRỪ PHÂN SỐ
1. Phép cộng hai phân số
Năm người chung nhau là kinh doanh, mỗi người đóng
góp như nhau. Tháng đầu họ lỗ 2 triệu đồng, tháng thứ
hai họ lãi 3 triệu đồng.
2
- Số tiền thu được của mỗi người trong tháng đầu là: (triệu đồng)
5
3
- Số tiền thu được của mỗi người trong tháng thứ hai là: (triệu đồng)
5

- Số tiền thu được của mỗi người trong hai tháng là :

 2 3 ( 2)  3 1

 
5
5
5 5

Vậy số tiền của mỗi người trong hai tháng
Hãy dùng Em
phân
số thực
chỉ sốhiện
tiềnphép
thu được
của mỗi
hãy
tính
trên
được biểu thị bằng phép toán nào?
người trong tháng đầu và tháng thứ hai.

BÀI 4: PHÉP CỘNG VÀ PHÉP TRỪ PHÂN SỐ
1. Phép cộng hai phân số
Năm người chung nhau là kinh doanh, mỗi người đóng
góp như nhau. Tháng đầu họ lỗ 2 triệu đồng, tháng thứ
hai họ lãi 3 triệu đồng.
2
- Số tiền thu được của mỗi người trong tháng đầu là: (triệu đồng)
5
3
- Số tiền thu được của mỗi người trong tháng thứ hai là: (triệu đồng)
5

- Số tiền thu được của mỗi người trong hai tháng là :

 2 3 ( 2)  3 1

 
5
5
5 5

Vậy số tiền của mỗi người trong hai tháng
Hãy dùng Em
phân
số thực
chỉ sốhiện
tiềnphép
thu được
của mỗi
hãy
tính
trên
được biểu thị bằng phép toán nào?
người trong tháng đầu và tháng thứ hai.

BÀI 4: PHÉP CỘNG VÀ PHÉP TRỪ PHÂN SỐ
1. Phép cộng hai phân số
Quy tắc cộng hai phân số cùng mẫu:
Muốn cộng hai phân số có cùng mẫu số, ta cộng tử số với
nhau và giữ nguyên mẫu số.
Ví dụ:

 5 7 ( 5)  7 2 1
a)  
 
8 8
8
8 4
7
5
( 7)  5  2
2
b)




 13  13
 13
 13
13

BÀI 4: PHÉP CỘNG VÀ PHÉP TRỪ PHÂN SỐ
1. Phép cộng hai phân số
Quy tắc cộng hai phân số khác mẫu:
Muốn cộng hai phân số có mẫu khác nhau, ta quy đồng mẫu
số của chúng, sau đó cộng hai phân số có cùng mẫu.
TH: Tính

2 3
10  21 31
 31
( 2).( 5)
3.7
a) 





7.(  5)
( 5).7
7 5
 35
 35
35

4.5
( 22).(  3) 20  66
86
 86
4  22



b) 


( 3).5
5.(  3)
 15
 15
15
3
5
 5 7  ( 5).( 8)  7.( 6)  40  ( 42)   2   1
c) 
48 24
48
 6  8 ( 6).( 8) ( 8).(  6)

BÀI 4: PHÉP CỘNG VÀ PHÉP TRỪ PHÂN SỐ
2. Một số tính chất của phép cộng phân số
Tương tự phép cộng các số nguyên, phép cộng phân số cũng
có những tính chất giao hoán, két hợp, cộng một phân số với
0 ta được chính nó.
TH: Tính giá trị biểu thức sau một cách hợp lí:
 3 2 1
  
5 7  5

Giải

 3  2   1  3  1  2 2  2
   
 
  
5 7
5 5  7
5 7  5
2.7 ( 2).5 14  (  10) 4
này


Ta sử dụng nhữngPhép
tínhcộng
chất
các
số
để
nguyên
5.7
7.5
35
35

tính giá trị biểu thức
có những
một cách
tínhhợp
chấtlí.nào?

Tính tổng dưới đây, rồi điền chữ cái tương ứng vào ô trống, để được
tên của một ngày, mà hàng năm được tổ chức kỉ niệm rất trang trọng.

1
12

Ê

7
39

2QUỐC
1

3 3TẾ

9 8

11 11
1
1
C
7

T

1
7

PHỤ
NỮ

1 3

N
7
7

6
7

1
11

1

1
4

7
15

7
39

4
7

-1

2 1

Ô
7 7
2 1
H 
3 5

3 7

Ư
10  10

6  11

U
13 39

7 9

Q
21  36

1 3
P 2 4

BÀI 4: PHÉP CỘNG VÀ PHÉP TRỪ PHÂN SỐ
3. Số đối
Hai phân số là đối nhau nếu tổng của chúng bằng 0.
a
Kí hiệu số đối của phân số là 
b

a  a
a
. Ta có:     0
b  b
b

TH: Tìm số đối của mỗi phân số sau:

 15
a)
7

22
b)
 25

10
c)
9

 45
d)
 27

Giải
 15 15
 15 15
a) Số đối của là 7 vì 7  7 0
7
22
22
b) Số đối của là 25
 25
10  10
c) Số đối của là
9
9

d) Số đối

 45  45
của là 27
 27

BÀI 4: PHÉP CỘNG VÀ PHÉP TRỪ PHÂN SỐ
4. Phép trừ hai phân số
Muốn trừ một phân số cho một phân số, ta lấy phân
số thứ nhất cộng với số đối của phân số thứ hai.
TH: Tìm số đối của mỗi phân số sau:
4  22
4 22 26  26
a) 
 
 
3 3
3
3 3 3
 4 12  4  12  20  36
 56
b) 


 

3 5
5
15
15
15
3

BÀI 4: PHÉP CỘNG VÀ PHÉP TRỪ PHÂN SỐ
4. Phép trừ hai phân số
Quy tắc dấu ngoặc:
- Khi bỏ dấu ngoặc có dấu cộng (+) đằng trước, ta giữ nguyên
các số hạng trong ngoặc.
- Khi bỏ dấu ngoặc có dấu trừ (-) đằng trước, ta phải đổi dấu
tất cả các số hạng trong ngoặc.

TH: Thực hiện phép tính:

 1 1  1 1 1   1  5   2  3
a)      
2 5
10 10 10
 2 5 2 5
 3 6   3  6   21  24  3
b)    
4 7 28 28 28
 4 7
1 3 2 1  3 1 2 2 2 2 2
 3   2 Hãy
 lại quy
c)         nhắc
 tắc bỏ
 dấu
  ngoặc?
 4   3 4  4 3 4  4 4  3 4 3 4  3
6 8 2 1
 
 
12 12 12 6

LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG
Bài 1: Người ta mở hai vòi nước cùng chảy vào một bể. Vòi thứ nhất
1
1
mỗi giờ chảy được 7 bể, vòi thứ hai mỗi giờ chảy được 5 bể. Nếu
mở đồng thời cả hai vòi, mỗi giờ được mấy phần bể?
Giải
Cả hai vòi cùng chảy vào bể nên ta có phép cộng:

1 1
5 7 12
   
7 5 35 35 35

Vậy nếu mở đồng thời cả hai vòi, mỗi giờ chảy được

12
(bể)
35

LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG
Bài 2: Bảo đọc hết một quyển sách hết 4 ngày. Ngày thứ nhất đọc
2
1
được 5 quyển sách, ngày thứ hai đọc được 3 quyển sách, ngày thứ
1
ba đọc được 4 quyển sách. Hỏi hai ngày đầu Bảo đọc nhiều hơn hay
ít hơn hai ngày sau? Tìm phân số để chỉ số chênh lệch đó.
Giải

1
 2 1 1
1



Số phần quyển sách Bảo đọc ngày thứ tư

 
5
3
4
60


là:
2 1 11
Tổng số phần quyển sách Bảo đọc hai ngày đầu là: 5  3 15
1 1
16
4



Tổng số phần quyển sách Bảo đọc hai ngày sau là:
4 60 60 15
11 4
Ta có: 
15 15

Nên hai ngày đầu Bảo đọc nhiều hơn hai ngày sau.
Ngày thứ tư Bảo đọc được mấy phần quyển sách?
11 4
7


Phân số chỉ sự chênh lệch đó là: 15 15 15
15 15

15

UẬT CHƠI

- Mỗi người chơi sẽ được trả lời liên
tục 10 câu hỏi. (Mỗi câu hỏi đầu được
quyền chọn sự trợ giúp 50/50). Thời
gian cho mỗi câu là 60s.
- Mỗi câu trả lời đúng sẽ được 1 điểm.
Nếu sử dụng quyền trợ giúp 50/50 bạn
chỉ còn 0,5 điểm.
- Đặc biệt nếu bạn trả lời đúng liên tục 4
câu bạn sẽ được 10 điểm ngay lập tức.

Chơi

Câu hỏi
mà người
chơi trả lời
sai sẽ là cơ
hội cho
những bạn
khác nhận
được điểm
cộng.

Câu 1: Giá trị của biểu thức   2   5   4 là:
 5 6 5
Sử Dụng
quyền
trợ giúp
50/50

HẾT
GIỜ
Có

A

61
30

KO

B

 61
30

C

37
30

D

 37
30

Bắt đầu!

Câu 2: Tìm các cặp phân số đối nhau trong các phân số sau:
 5  40 5 40 6
;
; ;
;
6  10 6  10 5
Sử Dụng
quyền
trợ giúp
50/50

HẾT
GIỜ
Có

A

5 6
và
6
5

KO

B

 40
6
và
 10
5

C
D

5
6
và
6
5
5
5
và
6
6

 40 40
và
 10  10

Bắt đầu!

2
Câu 3: Viết phân số 3 dưới dạng tổng các phân số có mẫu số
là số tự nhiên khác nhau nhưng có cùng tử số là 1
Bắt đầu!

Sử Dụng
quyền
trợ giúp
50/50

HẾT
GIỜ
Có
KO

A

2 1 1
 
3 2 3

B

2 1 1
 
3 2 6

C

2 1 1
 
3 2 4

D

2 1 1
 
3 2 1

8
Câu 4: Viết phân số 15 dưới dạng tổng các phân số có mẫu số
là số tự nhiên khác nhau nhưng có cùng tử số là 1
Sử Dụng
quyền
trợ giúp
50/50

HẾT
GIỜ
Có
KO

A

8 1 1
 
15 8 15

B

8 1 1
 
15 7 8

C

8 1 1
 
15 3 5

D

8
1 7
 
15 13 2

Bắt đầu!

LUYỆN TẬP – VẬN DỤNG

1 1

2 6
1 1

3 5

Phân số Ai Cập

(là các phân số có tử là 1, mẫu là số tự nhiên)

SAU BÀI HỌC NÀY, CÁC EM CẦN:
- Biết tìm số đối của phân số
đã cho.
- Thực hiện được cộng trừ các phân số.
- Sử dụng được phép cộng phân số để tính
hợp lí.