Bài 11:

PHẢN XẠ ÂM

I. Phản xạ âm

Vật
n
Chắ

Âm thanh được truyền đi

c
ợ
ư
đ
Nghe nh
a
âm th
rồi!!!!

Âm

ản
h
p
ị
b
h
n
a
th

xạ

Âm dội lại khi gặp một mặt chắn gọi là âm phản xạ

Khi hét lớn vào giếng nước sâu sẽ nghe thấy âm thanh phản xạ

Ban đêm, khi đi bộ trong những con hẻm nhỏ, có nhà cao tầng hai bên chúng ta có
thể nghe thấy giống như có tiếng bước chân người đang đi theo chúng ta.

II. Vật phản xạ âm
 Mọi vật đều phản xạ âm truyền đến nó.

THÍ NGHIỆM

Học sinh tiến hành thí nghiệm hình 11.2

Học sinh tiến hành thí nghiệm như hình vẽ, thay tấm gỗ bằng các vật
liệu khác. Nhận xét âm thanh nghe được có gì trong các trường hợp
có gì khác nhau?

Vật cứng, phẳng, nhẵn : phản xạ âm tốt ( hấp thụ âm kém)
Vật mềm, xốp, gồ ghề: phản xạ âm kém ( hấp thụ âm tốt)
Xốp
Mặt
gương

N
Ngghhee
âm lớ
nhnỏ

Nguồn âm

? Trong các vật sau đây, vật nào phản xạ âm tốt, vật nào
phản xạ âm kém?
Các đồ vật
1.Miếng xốp
2.Áo len
3.Mặt gương
4.Mặt đá hoa
5.Ghế đệm mút
6.Tấm kim loại
7.Tường gạch
8.Cao su xốp

Vật phản xạ âm tốt






Vật phản xạ âm
kém







I. Phản xạ âm

PHIẾU HỌC TẬP 02
Vật liệu làm thí
nghiệm
1. Tấm gỗ
2. ..............................
3. ..............................
4. .............................

Học sinh tiến hành thí nghiệm và
hoàn thành phiếu học tập 02
Âm nghe được

...............................................................
...............................................................
...............................................................
.............................................................. 

Âm phản xạ là âm thanh
khi gặp vật chắn thì bị dội
lại

PHIẾU HỌC TẬP 02

Học sinh tiến hành thí nghiệm và
hoàn thành phiếu học tập 02

Câu 1: Vật nào phản xạ âm, vật nào không phản xạ âm?
Câu 2: Vật phản xạ âm tốt có đặc điểm nào giống nhau?
Câu 3: Vật phản xạ âm kém có đặc điểm chung nào?
Câu 4: Cho các vật sau: chăn bông, đệm mút, tấm kính
phẳng, rèm treo tường, tường gạch, gạch lát nền, tờ báo
nhân dân. Hãy xếp những vật trên vào một trong hai nhóm
vật phản xạ âm tốt, vật phản xạ âm kém?

Vì sao trên tường các phòng thu âm hoặc phòng karaoke thường được
gắn các tấm xốp mềm, có gai và xù xì?
- Âm thanh từ các phòng thu, phòng karaoke phát ra rất lớn, nên cần
ngăn chặn âm lọt ra bên ngoài tránh làm phiền người khác
- Những vật liệu trên có khả năng cách âm tốt, hạn chế tối đa âm phản
xạ, làm hạn chế tạp âm, tiếng ồn

Người ta sử dụng sự phản xạ âm như thế nào
để đo độ sâu của biển?
Giả sử tàu phát ra siêu âm và thu được âm
phản xạ của nó từ đáy biển sau 1 giây như
hình bên . Tính gần đúng độ sâu của đáy biển,
biết vận tốc truyền âm trong nước là
1500m/s?

s = v.t
v =1500 (m/s)

t =1/2 (s)

Âm truyền từ tàu đến đáy biển mất ½ giây. Vậy
độ sâu của biển là:
s=h=v.t=1500.1/2 =750m

Ứng dụng xác định độ sâu của biển dựa vào
phản xạ của siêu âm

Em hãy nêu vai trò của âm thanh
Hãy tưởng tượng nếu thiếu âm thanh
thì cuộc sống của chúng ta sẽ tẻ nhạt và khó khăn như thế nào?

Nhưng âm thanh cũng có thể tạo ra sự khó chịu và ảnh hưởng đến chúng
ta.
Các em hãy liệt kê những âm thanh có ảnh hưởng xấu mà mình thường
xuyên phải nghe?

Tuy nhiên,tiếng động lớn và kéo dài gây tác hại xấu tới thần
kinh của con người.
Vì vậy trong các nhà máy, ở cạnh thành phố công nghiệp, người
ta phải tìm cách hạn chế bớt những tiếng ồn.

Tiếng ồn gây ô nhiễm là tiếng ồn to và kéo dài làm ảnh hưởng đến
sức khoẻ và hoạt động bình thường của con người

Tiếng ồn ảnh hưởng đến sức khỏe và
sinh hoạt của con người như thế nào?

C¸c t¸c h¹i cña « nhiÔm tiÕng ån
VÒ y häc:
1. Ảnh h­ưëng ®Õn tai: nÕu tiÕp xóc l©u ngµy víi tiÕng
ån cã kh¶ năng nghe ph©n biÖt ©m thanh, nÕu nÆng cã thÓ r¸ch mµng
nhÜ.
2. TiÕng ån qu¸ lín cã thÓ lµm suy gi¶m thÞ lùc.
3. Tăng rñi ro nhåi m¸u c¬ tim ( Tõ 70dB)
4. Rèi lo¹n c¬ quan néi tiÕt
VÒ sinh lÝ: g©y mÖt mái toµn th©n, nhøc ®Çu cho¸ng v¸ng, ăn kh«ng
ngon, gÇy yÕu. Rèi lo¹n giÊc ngñ ( tõ 35 dB ).
VÒ t©m lÝ: g©y khã chÞu, lo l¾ng bùc béi, dÔ c¸u g¾t, sî h·i, ¸m ¶nh
mÊt tËp trung, dÔ nhÇm lÉn thiÕu chÝnh x¸c, ¶nh h­ưëng ®Õn häc tËp
cña trÎ.

Ô nhiễm tiếng ồn còn ảnh hưởng đến thế giới động vật

Treo biểntiếng
“cấm bóp còi”; yêu cầu
Em hãy nêu các biện pháp chống ô nhiễm
giảm âm phát ra; quy hoạch máy
ồn?

Tác động vào nguồn âm

Biện
pháp

Phân tán âm trên đường
truyền
Ngăn chặn sự truyền âm

móc gây ồn ra riêng biệt; sử dụng
máy có độ ồn thấp…

Trồng nhiều cây xanh…
Xây tường chắn; phủ trần nhà,
tường nhà bằng xốp, dạ; đóng
cửa; bịt tai …

LUYỆN TẬP
Câu 1: Những vật hấp thụ âm tốt là vật:
A.phản xạ âm tốt.

B. phản xạ âm kém.

C. có bề mặt nhẵn, cứng.

D. hấp thụ ánh sáng tốt.

Câu 2: Những vật nào sau đây phản xạ âm tốt?
A. Bê tông, gỗ, vải.

B. Thép, vải, bông.

C. Sắt, thép, đá.

D. Lụa, nhung, gốm.

LUYỆN TẬP
Câu 3: Trong những trường hợp dưới đây, hiện tượng nào ứng dụng phản xạ âm?
A. Xác định độ sâu của đáy biển.
B. Nói chuyện qua điện thoại.
c. Nói trong phòng thu âm qua hệ thống loa.
D. Nói trong hội trường thng qua hệ thống loa.
Câu 4: Trường hợp nào sau đây có ô nhiễm tiếng ồn?
A. Tiếng còi xe cứu thương.
B. Loa phát thanh vào buổi sáng.
C. Tiếng sấm dội tới tai người trưởng thành.
D. Tiếng máy móc làm việc phát ra to và kéo dài

Câu 5: Khi em nghe thấy tiếng to của mình vang lại trong hang động
nhiều lần, điều đó có ý nghĩa gì?
A. Trong hang động có mối nguy hiểm
B. Có người trong hang động đang nói to
C. Tiếng nói của em gặp vật cản bị phản xạ và lặp lại nhiều lần
D. Sóng âm truyền đi trong hang động quá nhanh

VẬN DỤNG

GIẢI QUYẾT TÌNH HUỐNG:
Em hãy đề ra biện pháp hạn chế tiếng ồn trong các tình huống
sau?

Nhóm 1: Trường học ở gần một công
trình đang xây dựng

Nhóm 3: Nhà ở gần máy xay xát
thóc, lúa, ngô

Nhóm 2: Bệnh viện ở gần đường quốc lộ

Nhóm 4: Hàng xóm xung quanh
thường hát Karaoke vào buổi tối