CTST - Bài 14. Phản xạ âm

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: thu thanh
Ngày gửi: 16h:54' 23-02-2026
Dung lượng: 89.3 MB
Số lượt tải: 28
Nguồn:
Người gửi: thu thanh
Ngày gửi: 16h:54' 23-02-2026
Dung lượng: 89.3 MB
Số lượt tải: 28
Số lượt thích:
0 người
HỘP QUÀ BÍ ẨN
Trong mỗi hộp quà ẩn
chứa một số điểm bí ẩn.
Các em hãy trả lời đúng
các câu hỏi để nhận về
phần quà cho mình nhé.
3 điểm
cộng
9 điểm
10
điểm
HỘP
QUÀ BÍ
ẨN
Tràng vỗ
tay
2 điểm
cộng
8 điểm
STAR
T
Câu 1. Biên độ dao động của âm thay đổi thì đại lượng nào
B. Vận tốc truyền âm.
C. Tần số dao động của âm.
D. Độ cao của âm.
3
9
sau đây thay đổi?
A. Độ to của âm.
12
6
CHÚC
MỪNG
Hết Giờ
Câu 2. Câu phát biểu nào sau đây là sai?
STAR
T
12
3
9
6
Hết Giờ
A. Tần số là số dao động trong một giây.
CHÚC
B. Tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng
to.
MỪNG
C. Tần số dao động càng nhỏ, âm phát ra càng trầm.
D. D. Tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng cao.
Câu 3. Tần số vỗ cánh của một số loại côn trùng khi bay như
sau: ruồi khoảng 350Hz, ong khoảng 440Hz, muỗi khoảng
600Hz. Âm do côn trùng nào phát ra cao (bổng) nhất?
A.Ong
B. Ruồi
C. Muỗi
CHÚC MỪNG
STAR
T
D. Không thể biết
12
3
9
6
Hết Giờ
Câu 4. Biên độ dao động là gì ?
A. Là độ lệch lớn nhất so với vị trí cân bằng khi vật dao
động.
CHÚC MỪNG
B. Là khoảng cách lớn nhất giữa hai vị trí mà vật dao động
thực hiện được.
C. Là độ lệch của vật trong một giây.
STAR
T
D. Là số dao động trong một giây.
12
3
9
6
Hết Giờ
Câu 5: Trong các đơn vị sau đây đơn vị nào là
đơn vị tần số dao động?
STAR
T
12
3
9
A. Ngày
6
Hết Giờ
B. m/s
C. dB
D. Hz
CHÚC MỪNG
STAR
T
Câu 6: Sóng âm được tạo ra từ đâu?
12
3
9
6
Hết Giờ
CHÚC MỪNG
A. Sóng âm được phát ra bởi các vật đang dao động
B. Sóng âm được phát ra bởi các vật chất.
C. Sóng âm được phát ra bởi bề mặt các vật.
D. Sóng âm được phát ra bởi các dòng không khí
Kiến trúc bên trong nhà hát thành phố HCM
Rạp chiếu phim
Hội trường
Phòng thu âm
Hang động
Vì sao sàn rạp chiếu phim
thường được trải thảm, trong
khi trần và các bức tường bên
trong được thiết kế với cấu
Tiết 26 - Bài 14: PHẢN XẠ ÂM (t1)
Khi bạn vỗ tay trong một
căn phòng trống, bạn có
nghe thấy tiếng vọng lại
không?
1. SỰ PHẢN XẠ ÂM
a) Thí nghiệm: Tìm hiểu sự phản xạ âm khi có vật cản
Các bước tiến hành thí nghiệm (5ph)
Bước 1: Bố trí hai ống, quyển
sách và tấm gỗ lên mặt bàn như
hình bên. Điều chỉnh 2 trục ống
nhựa cùng hướng vào bề mặt
quyển sách và hai ống tạo 1 góc
như nhau so với tấm gỗ.
Bước 2: Học sinh A nói nhỏ vào miệng ống, học sinh B áp
sát tai vào miệng ống để lắng nghe.
Bước 3: Thay quyển sách lần lượt bằng tấm xốp, tấm kính
mờ, tấm thảm nhựa và lặp lại bước 2.
Các bước tiến hành thí nghiệm
Bước 1
Bước 2
Bước 3
Trường
hợp
Bạn B có nghe
được tiếng nói
của bạn A
không
Bạn B không
Không
có vật nghe được tiếng
nói bạn A
cản
Có vật
cản
Bạn B nghe
được tiếng nói
bạn A
Mô tả đường truyền của
sóng âm
Nhận xét về
đường truyền
của sóng âm
Tiếng nói của bạn A
truyền theo ống đi
thẳng
Sóng âm
truyền thẳng
Tiếng nói của bạn A truyền
dọc theo ống đến quyển
sách, sau đó dội trở lại và
tiếp tục truyền dọc theo ống
B vào tai bạn B
Sóng âm bị
phản xạ lại
môi trường
cũ
Khi nào sóng
âm phản xạ?
- Sóng âm phản xạ khi gặp vật cản.
Kết quả thí nghiệm có khác gì khi ta thay mặt
phản xạ bằng các vật liệu khác nhau?
- Các vật cứng, bề mặt nhẵn phản xạ âm tốt.
Ví dụ: gương, tấm kim loại…
- Các vật mềm, xốp, bề mặt gồ ghề phản xạ âm kém.
Ví dụ: Vải, xốp…
1. SỰ PHẢN XẠ ÂM
a) Thí nghiệm
b) Kết luận
- Sóng âm phản xạ khi gặp vật cản.
- Các vật cứng, bề mặt nhẵn phản xạ âm tốt.
Ví dụ: gương, tấm kim loại…
- Các vật mềm, xốp, bề mặt gồ ghề phản xạ âm kém.
Ví dụ: Vải, xốp…
Hãy chỉ ra những vật phản xạ âm tốt và những vật phản
xạ âm kém trong hình bên dưới:
Vật
Vật
phản xạ
phản
âm tốt
xạ âm
kém
Vật
phản
xạ âm
tốt
Vật
phản
xạ âm
kém
LUYỆN TẬP
Câu 1: Âm phản xạ là:
A. Âm dội lại khi gặp vật chắn.
B. Âm truyền đi qua vật chắn.
C. Âm đi vòng qua vật chắn.
D. Các loại âm trên
LUYỆN TẬP
Câu 2: Vật nào dưới đây phản xạ âm kém nhất?
A. Bức tường xi măng.
B. Cửa gỗ phẳng.
C. Tấm xốp.
D. Mặt kính.
LUYỆN TẬP
Câu 3: Trong thực tế, người ta ứng dụng
phản xạ âm để làm gì?
A. Giảm tiếng ồn trong rạp hát.
B. Đo độ sâu đáy biển.
C. Hấp thụ âm thanh.
D. Tăng âm lượng của loa.
LUYỆN TẬP
Câu 4: Trong những vật sau đây: Miếng xốp, ghế nệm mút, mặt
gương, tấm kim loại, áo len, cao su xốp, mặt đá hoa, tường gạch.
Vật phản xạ âm tốt là:
A. miếng xốp, ghế nệm mút, mặt gương.
B. tấm kim loại, áo len, cao su.
C. mặt gương, tấm kim loại, mặt đá hoa, tường gạch.
D. miếng xốp, ghế nệm mút, cao su xốp.
LUYỆN TẬP
Câu 5: Những vật hấp thụ âm tốt là vật….
A. có bề mặt nhẵn, cứng.
B. sáng, phẳng.
C. phản xạ âm tốt.
D. phản xạ âm kém.
Câu 6: Hoàn thành bảng sau:
Gặp vật cản có tính chất như
thế nào thì sóng âm phản xạ
tốt?
Sóng âm khi gặp vật cản
cứng, nhẵn như quyển sách thì
phản xạ âm tốt.
Gặp vật cản có tính chất như
thế nào thì sóng âm phản xạ
kém?
Sóng âm khi gặp vật cản
mềm, xù xì như tấm thảm
nhựa thì phản xạ âm kém.
2. MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG VỀ SÓNG ÂM
a. Sự hình thành tiếng
vang
Các bạn từng
nghe tiếng
vang ở đâu?
Một số ví dụ về tiếng vang trong thực tế:
Âm phản
xạ
Tiếng vang là
gì?
Âm phản xạ là
gì?
- Âm dội lại khi gặp
một mặt chắn là âm
phản xạ
- Tiếng
vang là âm phản
Âm truyền trực
xạ nghe được cách âm
tiếp
trực tiếp ít nhất là 1/15
giây
II. MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG VỀ SÓNG ÂM
1. Sự hình thành tiếng
vang
- Sóng âm dội lại khi gặp vật cản gọi là âm phản xạ.
- Tiếng vang hình thành khi âm phản xạ nghe được chậm
hơn âm trực tiếp đến tai ít nhất là 1/15 giây.
Siêu âm có thể phát thành chùm tia hẹp và ít bị
nước hấp thụ nên truyền đi xa trong nước, vì thế
người ta thường sử dụng sự phản xạ của siêu âm để
xác định độ sâu của biển.
Hãy tính khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến vách
tường để nghe được tiếng vang. Biết vận tốc âm trong không
khí là 343m/s.
Vì quãng đường s sóng âm truyền đi bằng 2 lần khoảng cách x
từ người nói đến bức tường
x= s: 2= ( v.t): 2= (343x1/15): 2= 11,43 m
Vậy người nói phải đứng cách vách tường ít nhất 11,43 m
Vì sao bề mặt các bức tường bên trong phòng thu
âm chuyên nghiệp thường được dán các miếng xốp
mềm có gai và sần sùi?
Nhằm tăng hiện tượng
hấp thụ âm, giảm phản xạ
âm,
nhờ
những
đó
tiếng
tránh
vang
được
không
mong muốn hoặc những âm
thanh gây nhiễu khác.
Tiếng vang có lợi hay có hại?
Trong một số tình huống, chúng ta cần khử hiệu
ứng tiếng vang, trong khi ở những tình huống khác,
người ta có thể khai thác âm phản xạ cho mục đích
đo đạc khoảng cách. Trong thế giới động vật, có
một số con vật có thể định vị con mổi và định
hướng bằng cơ chế sử dụng âm phản xạ.
Bướm hổ có thể tránh được sự tấn
công của dơi bằng cách phát ra âm
thanh để ngăn chặn sóng siêu âm của
dơi.
Cá heo, dơi phát siêu âm và nhờ
âm phả xạ để tìm thức ăn . Đặc biệt
con dơi còn có thể sử dụng phản xạ
của siêu âm để tránh chướng ngại vật
khi bay. Vì vậy có người nói rằng dơi
Một số loại động vật như cá voi, cá heo,
dơi có thể phát ra và cảm nhận siêu âm để
liên lạc và xác định vị trí các đối tượng xung
quanh.
2. Tìm hiểu về ô nhiễm tiếng
ồn:
Những tiếng ồn
được mô tả trên
hình là:
-tiếng còi xe,
-tiếng máy khoan
làm việc,
-tiếng loa phát
Nêu các loại tiếng ồn được minh hoạ trong Hình
14.4.
Hãy kể 5 nguồn tiếng ồn gây ô nhiễm mà em
biết.
Trường hợp nào sau có ô nhiễm do tiếng ồn?
1. Âm thanh khá lớn phát ra từ chiếc ly thủy tinh bị
rơi vỡ
2. Tiếng róc rách liên tục của thác nước nhân tạo
chảy trong vườn.
3. Tiếng xe máy nổ lớn, tiếng còi inh ỏi trên đường
phố lúc đông chật người và xe.
4. Tiếng hát rất to trong thời gian ngắn
Trường hợp có ô nhiễm do tiếng ồn
3.
Tiếng xe máy nổ lớn, tiếng còi inh ỏi trên đường
phố lúc đông chật người và xe.
Tiếng sấm rất to phát
ra từ tia sét trong thời
gian ngắn.
2. Tìm hiểu về ô nhiễm tiếng ồn:
Thế nào ô
nhiễm tiếng
ồn?
2. Tìm hiểu về ô nhiễm tiếng ồn:
- Tiếng ồn gây ô nhiễm là tiếng ồn to và kéo
dài làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và hoạt
động bình thường của con người.
Thảo luận nhóm:
Nêu một số tác
hại của tiếng ồn
đối với sức khoẻ
và các hoạt
động thường
ngày của chúng
ta.
Trong mỗi hộp quà ẩn
chứa một số điểm bí ẩn.
Các em hãy trả lời đúng
các câu hỏi để nhận về
phần quà cho mình nhé.
3 điểm
cộng
9 điểm
10
điểm
HỘP
QUÀ BÍ
ẨN
Tràng vỗ
tay
2 điểm
cộng
8 điểm
STAR
T
Câu 1. Biên độ dao động của âm thay đổi thì đại lượng nào
B. Vận tốc truyền âm.
C. Tần số dao động của âm.
D. Độ cao của âm.
3
9
sau đây thay đổi?
A. Độ to của âm.
12
6
CHÚC
MỪNG
Hết Giờ
Câu 2. Câu phát biểu nào sau đây là sai?
STAR
T
12
3
9
6
Hết Giờ
A. Tần số là số dao động trong một giây.
CHÚC
B. Tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng
to.
MỪNG
C. Tần số dao động càng nhỏ, âm phát ra càng trầm.
D. D. Tần số dao động càng lớn, âm phát ra càng cao.
Câu 3. Tần số vỗ cánh của một số loại côn trùng khi bay như
sau: ruồi khoảng 350Hz, ong khoảng 440Hz, muỗi khoảng
600Hz. Âm do côn trùng nào phát ra cao (bổng) nhất?
A.Ong
B. Ruồi
C. Muỗi
CHÚC MỪNG
STAR
T
D. Không thể biết
12
3
9
6
Hết Giờ
Câu 4. Biên độ dao động là gì ?
A. Là độ lệch lớn nhất so với vị trí cân bằng khi vật dao
động.
CHÚC MỪNG
B. Là khoảng cách lớn nhất giữa hai vị trí mà vật dao động
thực hiện được.
C. Là độ lệch của vật trong một giây.
STAR
T
D. Là số dao động trong một giây.
12
3
9
6
Hết Giờ
Câu 5: Trong các đơn vị sau đây đơn vị nào là
đơn vị tần số dao động?
STAR
T
12
3
9
A. Ngày
6
Hết Giờ
B. m/s
C. dB
D. Hz
CHÚC MỪNG
STAR
T
Câu 6: Sóng âm được tạo ra từ đâu?
12
3
9
6
Hết Giờ
CHÚC MỪNG
A. Sóng âm được phát ra bởi các vật đang dao động
B. Sóng âm được phát ra bởi các vật chất.
C. Sóng âm được phát ra bởi bề mặt các vật.
D. Sóng âm được phát ra bởi các dòng không khí
Kiến trúc bên trong nhà hát thành phố HCM
Rạp chiếu phim
Hội trường
Phòng thu âm
Hang động
Vì sao sàn rạp chiếu phim
thường được trải thảm, trong
khi trần và các bức tường bên
trong được thiết kế với cấu
Tiết 26 - Bài 14: PHẢN XẠ ÂM (t1)
Khi bạn vỗ tay trong một
căn phòng trống, bạn có
nghe thấy tiếng vọng lại
không?
1. SỰ PHẢN XẠ ÂM
a) Thí nghiệm: Tìm hiểu sự phản xạ âm khi có vật cản
Các bước tiến hành thí nghiệm (5ph)
Bước 1: Bố trí hai ống, quyển
sách và tấm gỗ lên mặt bàn như
hình bên. Điều chỉnh 2 trục ống
nhựa cùng hướng vào bề mặt
quyển sách và hai ống tạo 1 góc
như nhau so với tấm gỗ.
Bước 2: Học sinh A nói nhỏ vào miệng ống, học sinh B áp
sát tai vào miệng ống để lắng nghe.
Bước 3: Thay quyển sách lần lượt bằng tấm xốp, tấm kính
mờ, tấm thảm nhựa và lặp lại bước 2.
Các bước tiến hành thí nghiệm
Bước 1
Bước 2
Bước 3
Trường
hợp
Bạn B có nghe
được tiếng nói
của bạn A
không
Bạn B không
Không
có vật nghe được tiếng
nói bạn A
cản
Có vật
cản
Bạn B nghe
được tiếng nói
bạn A
Mô tả đường truyền của
sóng âm
Nhận xét về
đường truyền
của sóng âm
Tiếng nói của bạn A
truyền theo ống đi
thẳng
Sóng âm
truyền thẳng
Tiếng nói của bạn A truyền
dọc theo ống đến quyển
sách, sau đó dội trở lại và
tiếp tục truyền dọc theo ống
B vào tai bạn B
Sóng âm bị
phản xạ lại
môi trường
cũ
Khi nào sóng
âm phản xạ?
- Sóng âm phản xạ khi gặp vật cản.
Kết quả thí nghiệm có khác gì khi ta thay mặt
phản xạ bằng các vật liệu khác nhau?
- Các vật cứng, bề mặt nhẵn phản xạ âm tốt.
Ví dụ: gương, tấm kim loại…
- Các vật mềm, xốp, bề mặt gồ ghề phản xạ âm kém.
Ví dụ: Vải, xốp…
1. SỰ PHẢN XẠ ÂM
a) Thí nghiệm
b) Kết luận
- Sóng âm phản xạ khi gặp vật cản.
- Các vật cứng, bề mặt nhẵn phản xạ âm tốt.
Ví dụ: gương, tấm kim loại…
- Các vật mềm, xốp, bề mặt gồ ghề phản xạ âm kém.
Ví dụ: Vải, xốp…
Hãy chỉ ra những vật phản xạ âm tốt và những vật phản
xạ âm kém trong hình bên dưới:
Vật
Vật
phản xạ
phản
âm tốt
xạ âm
kém
Vật
phản
xạ âm
tốt
Vật
phản
xạ âm
kém
LUYỆN TẬP
Câu 1: Âm phản xạ là:
A. Âm dội lại khi gặp vật chắn.
B. Âm truyền đi qua vật chắn.
C. Âm đi vòng qua vật chắn.
D. Các loại âm trên
LUYỆN TẬP
Câu 2: Vật nào dưới đây phản xạ âm kém nhất?
A. Bức tường xi măng.
B. Cửa gỗ phẳng.
C. Tấm xốp.
D. Mặt kính.
LUYỆN TẬP
Câu 3: Trong thực tế, người ta ứng dụng
phản xạ âm để làm gì?
A. Giảm tiếng ồn trong rạp hát.
B. Đo độ sâu đáy biển.
C. Hấp thụ âm thanh.
D. Tăng âm lượng của loa.
LUYỆN TẬP
Câu 4: Trong những vật sau đây: Miếng xốp, ghế nệm mút, mặt
gương, tấm kim loại, áo len, cao su xốp, mặt đá hoa, tường gạch.
Vật phản xạ âm tốt là:
A. miếng xốp, ghế nệm mút, mặt gương.
B. tấm kim loại, áo len, cao su.
C. mặt gương, tấm kim loại, mặt đá hoa, tường gạch.
D. miếng xốp, ghế nệm mút, cao su xốp.
LUYỆN TẬP
Câu 5: Những vật hấp thụ âm tốt là vật….
A. có bề mặt nhẵn, cứng.
B. sáng, phẳng.
C. phản xạ âm tốt.
D. phản xạ âm kém.
Câu 6: Hoàn thành bảng sau:
Gặp vật cản có tính chất như
thế nào thì sóng âm phản xạ
tốt?
Sóng âm khi gặp vật cản
cứng, nhẵn như quyển sách thì
phản xạ âm tốt.
Gặp vật cản có tính chất như
thế nào thì sóng âm phản xạ
kém?
Sóng âm khi gặp vật cản
mềm, xù xì như tấm thảm
nhựa thì phản xạ âm kém.
2. MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG VỀ SÓNG ÂM
a. Sự hình thành tiếng
vang
Các bạn từng
nghe tiếng
vang ở đâu?
Một số ví dụ về tiếng vang trong thực tế:
Âm phản
xạ
Tiếng vang là
gì?
Âm phản xạ là
gì?
- Âm dội lại khi gặp
một mặt chắn là âm
phản xạ
- Tiếng
vang là âm phản
Âm truyền trực
xạ nghe được cách âm
tiếp
trực tiếp ít nhất là 1/15
giây
II. MỘT SỐ HIỆN TƯỢNG VỀ SÓNG ÂM
1. Sự hình thành tiếng
vang
- Sóng âm dội lại khi gặp vật cản gọi là âm phản xạ.
- Tiếng vang hình thành khi âm phản xạ nghe được chậm
hơn âm trực tiếp đến tai ít nhất là 1/15 giây.
Siêu âm có thể phát thành chùm tia hẹp và ít bị
nước hấp thụ nên truyền đi xa trong nước, vì thế
người ta thường sử dụng sự phản xạ của siêu âm để
xác định độ sâu của biển.
Hãy tính khoảng cách ngắn nhất từ người nói đến vách
tường để nghe được tiếng vang. Biết vận tốc âm trong không
khí là 343m/s.
Vì quãng đường s sóng âm truyền đi bằng 2 lần khoảng cách x
từ người nói đến bức tường
x= s: 2= ( v.t): 2= (343x1/15): 2= 11,43 m
Vậy người nói phải đứng cách vách tường ít nhất 11,43 m
Vì sao bề mặt các bức tường bên trong phòng thu
âm chuyên nghiệp thường được dán các miếng xốp
mềm có gai và sần sùi?
Nhằm tăng hiện tượng
hấp thụ âm, giảm phản xạ
âm,
nhờ
những
đó
tiếng
tránh
vang
được
không
mong muốn hoặc những âm
thanh gây nhiễu khác.
Tiếng vang có lợi hay có hại?
Trong một số tình huống, chúng ta cần khử hiệu
ứng tiếng vang, trong khi ở những tình huống khác,
người ta có thể khai thác âm phản xạ cho mục đích
đo đạc khoảng cách. Trong thế giới động vật, có
một số con vật có thể định vị con mổi và định
hướng bằng cơ chế sử dụng âm phản xạ.
Bướm hổ có thể tránh được sự tấn
công của dơi bằng cách phát ra âm
thanh để ngăn chặn sóng siêu âm của
dơi.
Cá heo, dơi phát siêu âm và nhờ
âm phả xạ để tìm thức ăn . Đặc biệt
con dơi còn có thể sử dụng phản xạ
của siêu âm để tránh chướng ngại vật
khi bay. Vì vậy có người nói rằng dơi
Một số loại động vật như cá voi, cá heo,
dơi có thể phát ra và cảm nhận siêu âm để
liên lạc và xác định vị trí các đối tượng xung
quanh.
2. Tìm hiểu về ô nhiễm tiếng
ồn:
Những tiếng ồn
được mô tả trên
hình là:
-tiếng còi xe,
-tiếng máy khoan
làm việc,
-tiếng loa phát
Nêu các loại tiếng ồn được minh hoạ trong Hình
14.4.
Hãy kể 5 nguồn tiếng ồn gây ô nhiễm mà em
biết.
Trường hợp nào sau có ô nhiễm do tiếng ồn?
1. Âm thanh khá lớn phát ra từ chiếc ly thủy tinh bị
rơi vỡ
2. Tiếng róc rách liên tục của thác nước nhân tạo
chảy trong vườn.
3. Tiếng xe máy nổ lớn, tiếng còi inh ỏi trên đường
phố lúc đông chật người và xe.
4. Tiếng hát rất to trong thời gian ngắn
Trường hợp có ô nhiễm do tiếng ồn
3.
Tiếng xe máy nổ lớn, tiếng còi inh ỏi trên đường
phố lúc đông chật người và xe.
Tiếng sấm rất to phát
ra từ tia sét trong thời
gian ngắn.
2. Tìm hiểu về ô nhiễm tiếng ồn:
Thế nào ô
nhiễm tiếng
ồn?
2. Tìm hiểu về ô nhiễm tiếng ồn:
- Tiếng ồn gây ô nhiễm là tiếng ồn to và kéo
dài làm ảnh hưởng xấu đến sức khỏe và hoạt
động bình thường của con người.
Thảo luận nhóm:
Nêu một số tác
hại của tiếng ồn
đối với sức khoẻ
và các hoạt
động thường
ngày của chúng
ta.
 







Các ý kiến mới nhất