TRƯỜNG THCS VĨNH THẠNH TRUNG 2
Môn: vật lý lớp 7
Giáo viên thực hiện:TÔ VĂN SOM
Tổ : vật lí – công nghệ

KÍNH CHÀO QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰGIỜ
CHƯƠNG II
ÂM HỌC
Các em hãy quan sát các bức tranh sau và tranh sách giáo khoa ( trang 27 SGK ), các em hãy nêu lên những nội dung cần tìm hiểu ở chương II: Âm Học gồm có những gì?
Sơ đồ như sau:
ÂM HỌC
Tô văn som
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
Hàng ngày chúng ta vẫn thường nghe tiếng cười nói vui vẻ, tiếng đàn nhạc du dương, tiếng chim hót líu lo, tiếng ồn ào ngoài đường phố… chúng ta sống trong thế giới âm thanh. Vậy các em có biết âm thanh ( gọi tắt là âm ) được tạo ra như thế nào không ?
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
C1: Tất cả chúng ta hãy cùng nhau giữ im lặng và lắng tai nghe. Em hãy nêu những âm thanh mà em nghe được và tìm xem chúng được phát ra từ đâu.
Tiếng ồn ào ở ngoài sân, tiếng ồn của các lớp kế bên…
Như vậy các em nghe được những âm thanh gì? Ở đâu?
Tiếng nói của các bạn ở ngoài sân…
Nơi xuất phát ra âm gọi là gì?
 Vật phát ra âm gọi là nguồn âm
C2: Em hãy kể tên một số nguồn âm mà em biết.
Đàn ghi ta đang dùng, động cơ đang chạy…
Tô văn som
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
Tô văn som
Các em hãy quan sát các nhạc cụ sau, với mỗi loại nhạc cụ khác nhau, ta nghe được những âm thanh khác nhau, như vậy khi phát ra âm thì chúng có đặc điểm gì giống nhau không?
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
II. CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐiỂM GÌ?:
Thí nghiệm 1:
Một bạn dùng tay kéo căng một dây cao su nhỏ. Dây đứng yên ở vị trí cân bằng. Một bạn khác dùng ngón tay bật sợi dây cao su đó.
C3: Hãy quan sát dây cao su và lắng nghe, rồi mô tả điều mà em nhìn và nghe được.
Dây cao su chuyển động quanh (qua lại ) vị trí cân bằng và phát ra âm.
Sau khi gõ vào thành cốc thủy tinh mỏng ta nghe được âm
Tô văn som
Chú ý: khi dây cao su chưa rung động ta có nghe âm thanh phát ra không?
Không nghe âm thanh
Thí nghiệm 2:
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
II. CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐiỂM GÌ?:
C4: Vật nào phát ra âm?
Cốc thủy tinh phát ra âm.
Vật đó có rung động không?
Thành cốc thủy tinh rung động ( dao động hay chuyển động ).
Nhận biết điều đó bằng cách nào?
Đổ vào cốc một ít nước, khi thành cốc dao động sẽ làm mặt nước trong cốc dao động theo.
Dao động là gì?
 Sự rung động (chuyển động) qua lại vị trí cân bằng cuả dây cao su, mặt trống,… gọi là dao động.
Tô văn som
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
II. CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐiỂM GÌ?:
Tô văn som
Thí nghiệm 3:
Dùng búa cao su gõ nhẹ vào một nhánh âm thoa và lắng nghe âm do âm thoa phát ra.
C5: Âm thoa có dao động không?
Âm thoa có dao động.
Hãy tìm cách kiểm tra xem khi phát ra âm thì âm thoa có dao động không.
- Đặt con lắc bấc sát nhánh của một âm thoa khi âm thoa phát ra âm, khi âm thoa dao động thì con lắc bấc dao động theo.
- Dùng tay sờ nhẹ vào nhánh của âm thoa, tay ta có cảm giác nhánh âm thoa dao động.
- Dùng một tờ giấy đặt nổi trên mặt một chậu nước. Khi âm thoa phát âm ta chạm một nhánh cuả âm thoa vào gần mép tờ giấy thì thấy nước bắn tóe lên mép tờ giấy.
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
II. CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐiỂM GÌ?:
Tô văn som
Qua ba thí nghiệm trên, khi vật phát ra âm các em rút ra được điều gì chung ( giống nhau hay khác nhau như thế nào) ?
Các vật đều dao động
, Kết luận: Khi phát ra âm, các vật đều………………………………
dao động
Để bảo vệ giọng nói của người, ta cần luyện tập thường xuyên, tránh nói quá to, không hút thuốc lá.
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
II. CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐiỂM GÌ?:
Tô văn som
III. VÃN DỤNG :
Em hãy làm cho một số vật như tờ giấy, mảnh nilông… phát ra âm.
Em hãy làm cho một số vật như tờ giấy, mảnh nilông… phát ra âm.
C6 : Em có thể làm cho một số vật như tờ giấy, lá chuối… phát ra âm được không ?
Có thể cầm tờ giấy lên rồi dùng ngón tay búng lên tờ giấy..; còn lá chuối các em nhỏ thường lấy lá chuối vấn kèn thổi…
C7: Hãy tìm hiểu xem bộ phận nào dao động phát ra âm trong hai nhạc cụ mà em biết.
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
II. CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐiỂM GÌ?:
Tô văn som
III. VÃN DỤNG :
Em hãy làm cho một số vật như tờ giấy, mảnh nilông… phát ra âm.
Em hãy làm cho một số vật như tờ giấy, mảnh nilông… phát ra âm.
C8: Nếu em thổi vào miệng một lọ nhỏ, cột không khí trong lọ sẽ dao động và phát ra âm. Hãy tìm cách kiểm tra xem có đúng khi đó cột khí dao động không.
Dán vài tua giấy mỏng ở miệng lọ, khi ta thổi , ta sẽ thấy các tua giấy rung rinh.
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
II. CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐiỂM GÌ?:
Tô văn som
III. VÃN DỤNG :
Em hãy làm cho một số vật như tờ giấy, mảnh nilông… phát ra âm.
Em hãy làm cho một số vật như tờ giấy, mảnh nilông… phát ra âm.
C9: Hãy làm một nhạc cụ ( đàn ống nghiệm ) theo chỉ dẫn dưới đây:
Đổ nước vào bảy ống nghiệm giống nhau đến các mực nước khác nhau ( hình bên).
Dùng thìa gõ nhẹ lần lượt vào từng ống nghiệm sẽ nghe được các âm trầm bổng, khác nhau.
a). Bộ phận nào dao động phát ra âm ?
Ống nghiệm và nước trong ống nghiệm dao động phát ra âm.
b) Ống nào phát ra âm trầm nhất, ống nào phát ra âm bổng nhất ?
Ống có nhiều nước nhất phát ra âm trầm nhất, ống có ít nước nhất phát ra âm bổng nhất
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
II. CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐiỂM GÌ?:
Tô văn som
III. VÃN DỤNG :
C9: - Lần lượt thổi mnh vào miệng các ống nghiệm cũng sẽ nghe được các âm trầm, bổng khác nhau
c) Cái gì dao động phát ra âm
d). Ống nào phát ra âm trầm nhất?
 Cột không khí trong ống dao động
 Ống có ít nước nhất phát ra âm trầm nhất
Ống nào phát ra âm bổng nhất?
 Ống có nhiều nước nhất. Phát ra âm bổng nhất.
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
II. CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐiỂM GÌ?:
Tô văn som
III. VÃN DỤNG :
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT
Khi ta thổi sáo, cột không khí trong ống sáo dao động phát ra âm. Âm phát ra cao, thấp tùy theo khoảng cách từ miệng sáo đến lỗ mở mà ngón tay vừa nhấc lên.
Có thể thay các ống nghiệm ở hình 10.4 bằng các bát hoặc chai cùng loại và điều chỉnh mực nước trong ống nghiệm, bát hoặc chai để khi gõ vào chúng, âm phát ra gần đúng các nốt nhạc “đồ, rê, mi, pha, son, la, si”.
Đặt ngón tay vào sát ngoài cổ họng và kêu “aaa…”.Em cảm thấy như thế nào ở đầu ngón tay ?
Đó là vì khi chúng ta nói chuyện, không khí từ phổi đi lên khí quản, qua thanh quản đủ mạnh và nhanh làm cho các dây âm thanh dao động (hình 10.6). Dao động này tạo ra âm.
TiẾT 12
NGUỒN ÂM
I. NHẬN BiẾT NGUỒN ÂM:
II. CÁC NGUỒN ÂM CÓ CHUNG ĐẶC ĐiỂM GÌ?:
Tô văn som
III. VÃN DỤNG :
CÓ THỂ EM CHƯA BIẾT
DẶN DÒ:
Về nhà
- Học cho thuộc bài và xem lại các câu hỏi.
- Làm bài tập từ bài 10.1 đến bài 10.6 sách bài tập
- Độc và chuẩn bị trước các câu hỏi bài 11 : “ ĐỘ CAO CỦA ÂM “
CHÚC QUÝ THẦY CÔ THÀNH ĐẠT.
CHÚC CÁC EM HỌC SINH CHĂM NGOAN VÀ HỌC GIỎI
Thí nghiệm hình 10.2
Dây cao su chuyển động quanh (qua lại ) vị trí cân bằng và phát ra âm.
Chú ý: khi dây cao su chưa rung động ta có nghe âm thanh phát ra không?
Thí nghiệm hình 10.2
Thí nghiệm hình 10.3
Âm thoa có dao động.