1

2

3

4

Câu 1: Chùm ánh sáng phát ra từ đèn pha xe
máy khi chiếu xa là chùm ánh sáng:
A. Hội tụ
B. Song song
C. Phân kỳ
D. Cả A, B, C đều sai

Câu 2: Máy tính cầm tay sử dụng năng
lượng mặt trời đã chuyển hóa năng
lượng ánh sáng thành:
A. Điện năng
B. Nhiệt năng
C. Hóa năng
D. Cơ năng

Câu 3: Dụng cụ thí nghiệm thu năng
lượng ánh sáng chuyển hóa thành điện
năng, gồm:
A. Pin quang điện, bóng đèn led, dây nối
B. Đèn pin, pin quang điện, điện kế, dây nối

C. Đèn pin, pin quang điện, bóng đèn led
D. Pin quang điện, dây nối

Câu 4: Ban đêm trong phòng chỉ có một
ngọn đèn. Giơ bàn tay chắn giữa ngọn đèn
và bức tường, ta quan sát thấy trên bức
tường:
A. Một vùng tối hình bàn tay
B. Một vùng tối hình bàn tay, xung quanh
có viền mờ hơn
C. Một vùng bóng tối tròn
D. Vùng sáng được chiếu sáng đầy đủ

BÀI 16:

SỰ PHẢN XẠ
ÁNH SÁNG
(3 tiết)

Làm thế nào để hắt ánh sáng vào đúng điểm A trên tường?

A

Gương phẳng
Hình 4.1

NỘI DUNG BÀI HỌC
1. HIỆN TƯỢNG
PHẢN XẠ ÁNH
SÁNG

2. ĐỊNH LUẬT
PHẢN XẠ ÁNH
SÁNG

3. PHẢN XẠ VÀ
PHẢN XẠ
KHUẾCH TÁN

1. HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
Quan sát Hình 16.1
và trả lời câu hỏi sau:
Ta nhìn thấy gì trên
mặt nước?
Hình 16.1 cho thấy
hình ảnh của cảnh
vật qua mặt nước.
H.16.1. Ảnh của một vật qua mặt nước

1. HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

- Phản xạ ánh sáng là hiện tượng ánh sáng bị hắt trở lại môi
truờng cũ khi gặp bề mặt nhẵn bóng.
- VD: mặt gương, mặt kim loại nhẵn bóng,..
- Mặt phản xạ là một mặt phẳng, nhẵn bóng gọi là gương phẳng.

- Hình ảnh của một vật ta quan sát được qua gương phẳng gọi là ảnh
tạo bởi gương phẳng.

1. HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

Trong điều kiện nào ta nhìn thấy ảnh trên mặt nước?
Để nhìn thấy ảnh trên mặt nước, cần có các tia sáng xuất phát
từ nguồn, đến mặt nước rồi phản chiếu vào mắt ta. Đó là hiện
tượng phản xạ ánh sáng.
Nêu một số ví dụ để hiện tượng phản xạ ánh sáng mà em quan
sát được trong thực tế?
- Một số hiện tượng phản xạ ánh sáng quan sát được trong thực
tế như: soi gương, nhìn vào chậu nước,..

1. HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
Quy ước:

N

S
R
- Gương phẳng (G): biểu diễn bằng một đoạn
thẳng, phần gạch chéo là mặt sau của gương.
- Tia sáng tới SI: Tia sáng chiếu tới mặt
gương.
- Tia phản xạ IR: Tia phản xạ từ mặt gương.
I
(G)
- Điểm tới I: Giao điểm tia sáng tới
gương.
- Pháp tuyến IN: đường thẳng vuông góc với
mặt gương tại điểm I.
- Mặt phẳng tới: Mặt phẳng chưa tia sáng tới và pháp tuyến tại điểm tới.
ˆ i  : Mặt phẳng chứa tia sáng tới và pháp tuyến tại điểm tới.
- Góc tới SIN

ˆ i ' : Góc giữa tia sáng phản xạ và pháp tuyến tại điểm tới.
- Góc phản xạ  NIR

BÀI 16: SỰ PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
1. Hiện tượng phản xạ
ánh sáng

2. ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG

Thí nghiệm: Nghiên cứu hiện tượng phản xạ ánh
sáng.
Chuẩn bị: Nguồn sáng hẹp, bảng chia độ, gương phẳng gắn trên giá
đỡ.

2. ĐỊNH LUẬT PHẢN XẠ ÁNH SÁNG
Kết quả bảng
16.1.tới i
Góc

0° 20° 30° 40° 50°

60°

Góc phản xạ i'

0° 20° 30° 40° 50°

60°

Từ kết quả thí nghiệm, hãy nêu nhận xét về:
a/ Mặt phẳng chứa tia sáng phản xạ.
b/ Mối liên hệ giữa góc phản xạ i'và góc tới i.
Trả lời:
a/ Mặt phẳng chứa tia sáng phản xạ cùng nằm
trong mặt phẳng chứa tia sáng tới.
b/ Góc phản xạ bằng góc tới.

3. PHẢN XẠ VÀ PHẢN XẠ KHUẾCH TÁN

Phân biệt phản xạ và phản xạ khuếch
tán.3. Ảnh của hai cảnh vật trên
Câu
Hình ảnh cảnh vật trên mặt hồ
mặt hồ trong hai trường hợp ở
hình bên khác nhau thế nào?
Hình a. ảnh rõ nét,
hình b. ảnh không rõ nét.
- Khi có phản xạ: ta có thể
nhìn thấy ảnh rõ nét của vật.
- Khi có phản xạ khuếch tán:
ta không nhìn thấy ảnh rõ
nét của vật

a.Phẳng lặng

b.Có gợn sóng

3. PHẢN XẠ VÀ PHẢN XẠ KHUẾCH TÁN
- Sự phản xạ ánh sáng xảy ra khi ánh sáng chiếu tới bề mặt
nhẵn bóng được gọi là phản xạ ( còn gọi là phản xạ gương).
- Sự phản xạ ánh sáng xảy ra khi ánh sáng chiếu tới bề mặt
gồ ghề, thô ráp được gọi là phản xạ khuếch tán.

TÍCH HỢP BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU

-Hiệu ứng nhà kính, do nhà toán học
người pháp (Jean Baptiste Joseph
Fourier) lần đầu tiên đặt tên, dùng để
chỉ hiệu ứng xảy ra khi năng lượng
bức xạ của tia sáng Mặt Trời xuyên
qua các cửa sổ hoặc mái nhà bằng
kính, được hấp thụ và phân tán trở
lại thành nhiệt lượng cho bầu không
gian bên trong, dẫn đến việc sưởi ấm
toàn bộ không gian bên trong chứ
không phải chỉ ở những chỗ được
chiếu sáng.

Jean Baptiste Joseph Fourier

TÁC DỤNG CỦA HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH

TÁC HẠI CỦA HIỆU ỨNG NHÀ KÍNH

TRÒ CHƠI
KHÁM PHÁ
SỞ THÚ

GO ON

Sư tử

Tê giác
Khỉ

Ngựa vằn

Voi

Hươu cao cổ

CHÚC MỪNG CÁC
BẠN ĐÃ DÀNH ĐƯỢC
MỘT ĐIỂM CỘNG.

Câu 1. Trên hình vẽ là các tia tới và gương phẳng.
Hãy vẽ tiếp các tia phản xạ.
S

S

I

I

a.

b.

Câu 1. Trên hình vẽ là các tia tới và gương phẳng.
Hãy vẽ tiếp các tia phản xạ.
Trả lời:
S R
S

I

R

I

Câu 2. Chiếu một tia sáng lên một gương phẳng ta
thu được một tia phản xạ tạo với tia tới một góc 40o.
Góc tới có giá trị nào sau đây?
A. 20o
B. 80o
C. 40o
D. 60o

S

R
40o
I

Câu 3. Trong hai hình dưới đây, hãy chỉ ra đâu là sự
phản xạ, đâu là sự phản xạ khuếch tán. Giải thích.

Câu 3. Trong hai hình dưới đây,
hãy chỉ ra đâu là sự phản xạ,
đâu là sự phản xạ khuếch tán.
Giải thích.
Trả lời:
- Hình a là sự phản xạ khuếch tán vì: ảnh của
bông hoa súng không rõ nét do ánh sáng chiếu tới
bề mặt nước nhấp nhô, không bằng phẳng.
- Hình b là sự phản xạ vì: ảnh của mặt trời rõ nét,
lúc này ánh sáng chiếu tới bề mặt nước bằng phẳng.

CHÚC MỪNG CÁC
BẠN ĐÃ DÀNH ĐƯỢC
MỘT ĐIỂM CỘNG.

Câu 4. Trên hình bên vẽ một tia sáng SI chiếu lên
một gương phẳng. Góc tạo bởi tia SI với mặt
gương bằng 30o. Góc phản xạ có giá trị là:
A. 60o
B. 80o
C. 40o
D. 20o

S

I

Câu 4. Trên hình bên vẽ một tia sáng SI chiếu lên
một gương phẳng. Góc tạo bởi tia SI với mặt
gương bằng 30o. Góc phản xạ có giá trị là:

30o

Trả lời:

 

VẬN DỤNG

Hoạt động nhóm

Chế tạo kính tiềm vọng tại nhà.