KIỂM TRA BÀI CŨ
Thế nào là hiện tượng khúc xạ ánh sáng? Phát
biểu định luật khúc xạ ánh sáng.

1

Trả lời :
- Khúc xạ ánh sáng là hiện tượng lệch phương (gãy khúc) của
các tia sáng khi truyền xiên góc qua mặt phân cách giữa hai
Địnhtrường
luật khúc
ánh
sáng:
môi
trongxạ
suốt
khác
nhau.
- Tia khúc xạ nằm trong mặt phẳng tới và ở phía bên kia pháp
tuyến so với tia tới.
- Với hai môi trường trong suốt nhất định, tỉ số giữa sin góc
tới và sin góc khúc xạ
sinluôn
i không đổi.

sin r



Hằng số
2

Cáp quang là vật được rất nhiều người biết đến với tác dụng
truyền internet, nội soi y học,… Hiện tượng cơ bản được áp
dụng trong cáp quang là phản xạ toàn phần. Vậy, phản xạ
toàn phần là gì? Khi nào thì xảy ra hiện tượng phản xạ toàn
phần?

BÀI 6:

BÀI 6:
PHẢN XẠ TOÀN PHẦN

NỘI DUNG
BÀI HỌC

II. HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ
TOÀN PHẦN
III. ỨNG DỤNG CỦA HIỆN
TƯỢNG PHẢN XẠ TOÀN PHẦN
5

1. Thí nghiệm
a. Dụng cụ thí nghiệm

• 1 chùm sáng hẹp
• Khối nhựa trong suốt
hình bán trụ
• Thước tròn chia độ
6

1. Thí nghiệm
b. Tiến hành thí nghiệm
- Chiếu chùm tia sáng hẹp từ khối nhựa trong suốt hình bán trụ
vào không khí.
- Tăng dần giá trị của góc tới và khảo sát sự thay đổi của tia
khúc xạ và tia phản xạ.
7

8

Vận dụng tính thuận nghịch của sự truyền ánh sáng, em hãy
nêu các kết quả thí nghiệm khi ánh sáng truyền vào môi
trường chiết quang kém hơn?

9

1. Thí nghiệm
c. Kết quả thí nghiệm
Góc tới
nhỏ
Tăng

Có giá trị
đặc biệt igh

Chùm tia khúc xạ
- Lệch xa pháp tuyến.
- Rất sáng.
- Tia sáng mờ đi và tiến về
gần mặt phân cách hai môi
trường.
-Gần như sát mặt phân cách.
- Rất mờ.

Lớn hơn igh - Không còn.

Chùm tia phản xạ
- Rất mờ.
- Sáng dần lên.

- Rất sáng.
- Rất sáng.

10

1. Thí nghiệm
d. Kết luận
Từ bảng kết quả thí nghiệm, em rút ra kết luận

gì truyền
khi ánhánh
sáng
truyền
trường
Khi
sáng
vào vào
môi môi
trường
chiếtchiết
kém
quang kém hơn,quang
với góc
tớihơn?
i > igh thì chỉ có
tia phản xạ, không còn tia khúc xạ.

11

1. Thí nghiệm
2. Góc giới hạn phản xạ toàn phần

12

13

II. HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ TOÀN PHẦN
1. Định nghĩa
Phản xạ toàn phần là hiện tượng phản xạ toàn bộ tia sáng
tới, xảy ra ở mặt phân cách giữa hai môi trường trong suốt.
Khi có phản xạ toàn phần thì không có tia khúc xạ.

14

15

16

II. HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ TOÀN PHẦN
1. Định nghĩa
2. Điều kiện để có phản xạ toàn phần

Để xảy ra hiện tượng phản xạ toàn phần cần thoả mãn đồng
thời hai điều kiện:

17

So sánh
Giống
nhau

Phản xạ toàn phần

Phản xạ một phần
(Phản xạ thông
thường)

- Tia phản xạ đều truyền ngược lại được môi trường
đầu
- Đều tuân theo định luật phản xạ.
+ Cường độ của tia phản xạ + Cường độ của tia phản
toàn phần lớn hơn hoặc xạ thông thường nhỏ hơn
bằng cường độ tia tới.
cường độ tia tới.
+ Điều kiện xảy ra: Phản + Điều kiện xảy ra: Tia
xạ toàn phần chỉ xảy ra khi phản xạ thông thường xảy
tia sáng đi từ môi trường ra khi gặp mặt phẳng nhẵn
chiết quang hơn sang môi dưới mọi góc.
trường chiết quang kém
hơn và góc tới i > igh.
+ Còn tia khúc xạ
+ Không còn tia khúc xạ

So sánh phản xạ toàn
phần và phản xạ

Khác
nhau

thông thường?

18

II. HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ TOÀN PHẦN
III. ỨNG DỤNG HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ TOÀN PHẦN
1. Giải thích một số hiện tượng trong tự nhiên

19

Giải thích:
- Do lớp không khí ở gần mặt đất,… gồm nhiều lớp không khí
nóng và có chiết suất tăng dần theo độ cao.
- Khi tia sáng truyền từ vật qua nhiều lớp không khí có chiết suất
giảm dần khi giảm độ cao thì sẽ bị gãy khúc liên tiếp.
- Cho đến khi gặp lớp không khí mà tại đó góc tới i lớn hơn góc tới
giới hạn thì tia sáng sẽ bị phản xạ toàn phần và hắt ngược lên trên
và chiếu đến mắt người quan sát.

20

III. ỨNG DỤNG HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ TOÀN PHẦN
2. Lăng kính, kim cương phản xạ toàn phần

21

III. ỨNG DỤNG HIỆN TƯỢNG PHẢN XẠ TOÀN PHẦN
3. Cáp quang

Sơ đồ tuyến cáp cáp quang SMW3 còn lại duy nhất có
trạm
cập
bờđồViệt
Nam
Chế
tạo
sợi
chiếu
sáng,
chơi
bằng
cápcụ
dụng
cáp
quang
chế
dụng
yquang
tế
thống
trong
1quang
vùng
Trang
trí
cột
đèn,
lễMạng
hội vàInternet
các tạo
điểm
văn
hóa
du biển
lịchAPG
Hệ thốngSử
cápHệ
quang
biển
SMW-3
Cáp
22

CỦNG CỐ

23

LUYỆN TẬP
Câu 1: Điều kiện xảy ra hiện tượng phản xạ toàn phần là:
A. Ánh sáng có chiều từ môi trường có chiết quang hơn sang môi trường
có chiết quang kém và góc tới nhỏ hơn góc giới hạn phản xạ toàn phần.
B. Ánh sáng có chiều từ môi trường chiết quang hơn sang môi trường
chiết quang kém và góc tới lớn hơn hoặc bằng góc giới hạn phản xạ toàn
C. Ánh sáng có chiều từ môi trường chiết quang kém sang môi trường
phần.
chiết quang lớn hơn và góc tới lớn hơn hoặc bằng góc giới hạn phản xạ
D.
sáng có chiều từ môi trường chiết quang kém sang môi trường
toànÁnh
phần.
chiết quang hơn và góc tới nhỏ hơn hoặc bằng góc giới hạn phản xạ toàn
24

LUYỆN TẬP
Câu 2: Một tia sáng đi từ nước đến mặt cách với không khí. Biết
chiết suất của nước là 4/3, chiết suất của không khí là 1. Góc giới
hạn của tia sáng phản xạ toàn phần khi đó là bao nhiêu?
Giải:

Áp dụng công thức tính góc giới hạn phản xạ toàn phần ta có:

25

VẬN DỤNG
- Vận dụng hiện tượng phản xạ toàn phần giải
thích một số hiện tượng trong tự nhiên.
- Chế tạo sợi quang nước bằng các dụng cụ
đơn giản: Chai nhựa, 1 đoạn ống nhựa nhỏ, đèn
laze, hộp chứa nước, keo 502, dao, kéo.
26

Nhiệm vụ về nhà:
- Học lí thuyết.
- Làm các bài tập trong Sách giáo
khoa, SBT.

27

28