CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI
LỚP 5B

TIẾNG VIỆT LỚP 5
BÀI 23A. VÌ CÔNG LÍ
(TIẾT 1+2)

(Hướng dẫn học trang 51 tập 2)

NHỮNG ĐIỀU CẦN LƯU Ý
Chuẩn bị sẵn sàng đồ dùng học tập, sách
Hướng dẫn học Tiếng Việt 5 quyển 2.
Tập trung lắng nghe và làm theo yêu cầu của
cô giáo.
Hoàn thành bài tập cô giao.

Cao Bằng
Sau khi  qua Đèo Gió
Ta lại vượt Đèo Giàng
Lại vượt đèo Cao Bắc
Thì ta tới Cao Bằng.
Cao Bằng, rõ thật cao!
Rồi dần bằng bằng xuống
Đầu tiên là mận ngọt
Đón môi ta dịu dàng.
Rồi đến chị rất thương
Rồi đến em rất thảo
Ông lành như hạt gạo
Bà hiền như suối trong.

Còn núi non Cao Bằng
Đo làm sao cho hết
Như lòng yêu đất nước
Sâu sắc người Cao Bằng.
Đã dâng đến tận cùng
Hết tầm cao Tổ quốc
Lại lặng thầm trong suốt
Như suối khuất rì rào.
Bạn ơi có thấy đâu
Cao Bằng xa xa ấy
Vì ta mà giữ lấy
Một dải dài biên cương.
(Trúc Thông)

1/ Đến với Cao Bằng ta phải vượt qua
những đèo nào?
Đèo Giàng, Đèo Gió, đèo Cao Bắc.
2/ Những từ ngữ nào cho thấy Cao Bằng có
địa thế đặc biệt?
a. Qua.
b. Lại vượt
c. Tới
d. Cả 3 ý trên.

3/ Những từ ngữ, hình ảnh nào nói lên lòng
mến khách, sự đôn hậu của người Cao
bằng?
a. Mận ngọt.
b. Chị rất thương, em rất thảo.
c. Ông lành như hạt gạo, bà hiền như
suối trong.
d. Cả 3 ý trên.

4/ Những hình ảnh nào của thiên nhiên
được so sánh với lòng yêu nước của
người dân Cao Bằng?
a. Suối trong.
b. Núi non, suối trong.
c. Núi non.

Nội dung bài nói lên
điều gì?

Ca ngợi mảnh đất biên
cương và con người
Cao Bằng.

Thứ Hai, ngày 19 tháng 2 năm 2024
Tiếng Việt
BÀI 23A. VÌ CÔNG LÍ (tiết 1)
Hướng dẫn học trang 51

MỤC TIÊU

Đọc – hiểu truyện Phân xử tài tình.

1. Kể tên những người có tài xử án mà em
biết.
- Nguyễn Khoa Đăng.
- Phí Trực (Làm quan dưới thời nhà Trần, Hậu
Lê).
- Nguyễn Mại (Làm quan dưới thời Hậu Lê).
- Trần Thì Kiến (Làm quan dưới thời nhà Trần).

PHÂN XỬ TÀI TÌNH
1. Xưa, có một vị quan án rất tài. Vụ án nào, ông cũng tìm ra manh mối và phân
xử công bằng.
Một hôm, có hai người đàn bà đến công đường. Một người mếu máo:
- Bẩm quan, con mang vải đi chợ, bà này hỏi mua, rồi cướp tấm vải, bảo là
của mình.
Người kia cũng rưng rưng nước mắt:
- Tấm vải là của con. Bà này lấy trộm.
2. Đòi người làm chứng nhưng không có, quan cho lính về nhà họ xem. Cả hai
đều có khung cửi như nhau, cùng mang vải ra chợ bán hôm ấy. Ngẫm một lát,
quan ôn tồn bảo:
- Hai người đều có lí nên ta xử thế này: tấm vải xé đôi, mỗi người một nửa.
Thừa lệnh, lính đo vải xé ngay. Một người đàn bà bật khóc. Lập tức, quan
đưa cả tấm vải cho người này rồi thét trói người kia lại. Sau một hồi tra hỏi, kẻ
kia phải cúi đầu nhận tội.

3. Lần khác, quan tới vãn cảnh một ngôi chùa. Sư cụ đón tiếp kính
cẩn, rồi nhờ tìm hộ số tiền của nhà chùa bị mất.
Quan nói sư cụ biện lễ cúng Phật, rồi gọi hết sư vãi, kẻ ăn
người ở trong chùa ra, giao cho mỗi người cầm một nắm thóc và
bảo:
- Chùa ta mất tiền, chưa rõ thủ phạm. Mỗi người hãy cầm một
nắm thóc đã ngâm nước rồi vừa chạy đàn, vừa niệm Phật. Đức
Phật rất thiêng. Ai gian, Phật sẽ làm cho thóc trong tay kẻ đó nảy
mầm. Như vậy, ngay gian sẽ rõ.
Mới vài vòng chạy, đã thấy một chú tiểu thỉnh thoảng hé bàn tay
cầm thóc ra xem. Quan lập tức cho bắt chú tiểu vì chỉ kẻ có tật
mới hay giật mình. Chú tiểu kia đành nhận tội.
(Theo Nguyễn Đổng Chi)

3. Chọn lời giải nghĩa ở cột B phù hợp với từ ngữ ở cột A:

HĐCB 3: Chọn lời giải nghĩa ở cột B phù hợp với từ ngữ ở cột A:

Bài được chia mấy đoạn? (3 đoạn)
Đoạn 1 : Từ đầu đến … Bà này lấy trộm.
Đoạn 2 : Tiếp theo đến … kẻ kia phải
cúi đầu nhận tội.
Đoạn 3 : Phần còn lại.

Bài này cần đọc với giọng như thế nào?
- Đọc toàn bài với giọng nhẹ nhàng, chậm rãi,
thể hiện niềm khâm phục trí thông minh, tài xử kiện
của viên quan án.
- rõ ràng, rành mạch, biểu thị cảGiọng người dẫn
chuyện: m xúc khâm phục, trân trọng.
- Lời hai người đàn bà: giọng mếu máo, ấm ức,
đau khổ.
- Lời quan án: ôn tồn mà đĩnh đạc, uy nghiêm.

Mỗi em đọc một
đoạn, tiếp nối nhau
đến hết bài.

5. Suy nghĩ, thực hiện các nhiệm vụ sau:

1. Trả lời câu hỏi:
a) Hai người đàn bà đến công đường nhờ quan phân xử
việcHai
gì?người đàn bà đến công đường nhờ quan phân xử về việc
mình bị mất cắp vải. Người nọ tố cáo người kia lấy trộm vải của
mình.

b) Không tìm được chứng cứ phát hiện kẻ gian, quan án
đã dùng cách gì đế tìm ra kẻ gian, nhanh chóng phá
-được
Cho vụ
đòián?
người làm chứng nhưng không có người làm
chứng.
- Tìm chứng cứ ở nhà hai người đàn bà nhưng không tìm
được.
- Quan sát biểu hiện, cảm xúc của hai người bằng cách

c) Vì sao quan cho rằng người không khóc chính là
người lấy cắp?
Quan cho rằng người không khóc khi
tấm vải bị xé chính là người ăn cắp bởi vì
chỉ có người thực sự bỏ công ra để dệt tấm
vải, nhìn thấy thành quả của mình bị người
ta xé làm đôi mới thấy đau xót mà bật
khóc, còn những kẻ ăn cắp hưởng lợi từ
người khác khi nhìn thấy vậy cũng chẳng có
cảm giác gì.

đàn
chạy
đàn

Khung cửi

Dệt vải bằng khung cửi

2)
a) Sắp xếp lại thứ tự các sự việc sau cho đúng với đoạn
kể về cách quan án tìm kẻ lấy trộm tiền nhà chùa:
(1) “Đánh đòn” tâm lí: “Đức Phật rất thiêng. Ai gian, Phật
sẽ làm cho thóc trong tay kẻ đó nảy mầm”.
(2) Cho gọi hết sư sãi, kẻ ăn người ở trong chùa ra, giao
cho mỗi người một nắm thóc đã ngâm nước, bảo họ cầm
nắm thóc, vừa chạy đàn vừa niệm Phật.
(3) Quan sát những người chạy đàn, thấy một chú tiểu
thỉnh thoáng hé bàn tay cầm thóc ra xem, lập tức cho bắt
vì chỉ kẻ có tật mới hay giật mình.
(4) Nhờ sư cụ biện lễ cúng Phật.

2). a)Thứ tự đúng là:
(4) Nhờ sư cụ biện lễ cúng Phật.
(2) Cho gọi hết sư sãi, kẻ ăn người ở trong chùa ra,
giao cho mỗi người một nắm thóc đã ngâm nước,
bảo họ cầm nắm thóc, vừa chạy đàn vừa niệm Phật.
(1) “Đánh đòn” tâm lí: “Đức Phật rất thiêng. Ai gian,
Phật sẽ làm cho thóc trong tay kẻ đó nảy mầm”.
(3) Quan sát những người chạy đàn, thấy một chú
tiểu thỉnh thoáng hé bàn tay cầm thóc ra xem, lập tức
cho bắt vì chỉ kẻ có tật mới hay giật mình.
b) Đọc lại các sự việc trên theo thứ tự đúng.

3. Chọn ý đúng để trả lời:
(1) Vì sao để tìm ra kẻ lấy trộm tiền, quan lại cho người trong
chùa cầm thóc chạy đàn?
a. Vì quan tin là thóc trong tay kẻ gian sẽ nảy mầm.
b. Vì quan biết kẻ gian thường lo lắng nên sẽ lộ mặt.
c. Vì quan cần có thời gian đế thu thập chứng cứ.
d. Vì quan tin là các chú tiểu thường tò mò.
 
(2) Quan án phá được các vụ án rất tài tình là nhờ những lí do
nào?
a. Nhờ thông minh, có óc phán đoán.
b. Nhờ hiểu đặc điểm tâm lí của kẻ phạm tội.
c. Vì có người đã ngầm báo trước.
d. Vì yêu công lí, lẽ phải, thương dân.

Đàn

Các sư vãi lập đàn cúng phật

Quan án phá được các vụ án rất tài tình là
nhờ đâu?
Quan án phá được các vụ án là nhờ:
Thông minh, quyết đoán; nắm vững đặc
điểm tâm lí của kẻ phạm tội.

CÂU CHUYỆN MUỐN NÓI LÊN ĐIỀU GÌ?

Nội dung:

Ca ngợi quan án là người thông minh,
có tài xử kiện.

6. ĐỌC TRUYỆN PHÂN VAI

Thứ Hai, ngày 19 tháng 2 năm 2024
Tiếng Việt
BÀI 23A. VÌ CÔNG LÍ (tiết 2)
Hướng dẫn học trang 51-61

MỤC TIÊU
- Viết đúng bốn khổ thơ đầu của bài thơ Cao Bằng.
- Viết hoa đúng tên người, tên địa lí Việt Nam.

Cao Bằng
Sau khi  qua Đèo Gió
Ta lại vượt Đèo Giàng
Lại vượt đèo Cao Bắc
Thì ta tới Cao Bằng.

Rồi đến chị rất thương
Rồi đến em rất thảo
Ông lành như hạt gạo
Bà hiền như suối trong.

Cao Bằng, rõ thật cao!
Rồi dần bằng bằng xuống
Đầu tiên là mận ngọt
Đón môi ta dịu dàng.

Còn núi non Cao Bằng
Đo làm sao cho hết
Như lòng yêu đất nước
Sâu sắc người Cao Bằng.
(Trúc Thông)

Núi non hùng vĩ
Vượt qua hai con sông hùng vĩ
của miền Bắc qua đất Tam Đường
núi nhu nhú như chín mươi chín
cái bánh bao tày đình, băng qua
dãy Hoàng Liên Sơn hiểm trở,
chọc thủng xong mấy dặm sương
mù buốt óc thì lồ lộ bên phải là
đỉnh Phan-xi-păng. Mây Ô Quy Hồ
đang đội mũ cho Phan-xi-păng.
Hết đèo Ô Quy Hồ là Sa Pa, thẳng
ruổi về thành phố biên phòng Lào

BÀI 23A: HĐTH2 :
Tìm tên riêng thích hợp với mỗi ô trống, biết rằng những
tên riêng đó là:
Điện Biên Phủ, Công Lý, Côn Đảo, Võ Thị Sáu, Nguyễn
Văn Trỗi, Bế Văn Đàn.
a) Người nữ anh hùng trẻ tuổi hi sinh ở nhà tù Côn Đảo là
chị Võ Thị Sáu.
b) Người lấy thân mình làm giá súng trong chiến dịch Điện
Biên Phủ là anh Bế Văn Đàn.
c) Người chiến sĩ biệt động Sài Gòn đặt mìn trên cầu Công
Lý mưu sát Mắc Na-ma-ra là anh Nguyễn Văn Trỗi.

HĐTH 3: Tìm và viết lại cho đúng các tên riêng có
trong đoạn thơ sau:
Cửa gió Tùng Chinh
Đường tuần tra lên chóp Hai ngàn
Ngàn
Gió vù vù quất ngang cành bứa
Trông xa xa nhập nhòe ánh lửa
Vật vờ đầu núi sương sa.
Cửa gió này người xưa gọi Ngã Ba
ba
Cắt con suối hai chiều dâng lũ
pù Xai
xai hội tụ
Nơi gió Tùng Chinh, Pù Mo,
mo,Pù
Chắn lối mòn lên đỉnh Tùng Chinh.
Theo Đào Nguyên

Nêu quy tắc viết hoa tên người, tên địa lí
Việt Nam.
Khi viết tên người, tên địa lí Việt
Nam, cần viết hoa chữ cái đầu mỗi
tiếng tạo thành tên đó.

G
N
Ừ
M
CHÚC
!
N
Ạ
B
CÁC

CÁC EM CÓ Ý
THỨC TỰ GIÁC
HỌC TẬP RẤT
TỐT!