CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI
LỚP 5A

1/ Đến với Cao Bằng ta phải vượt qua
những đèo nào?
Đèo Giàng, Đèo Gió, đèo Cao Bắc.
2/ Những từ ngữ nào cho thấy Cao Bằng có
địa thế đặc biệt?
a. Qua.
b. Lại vượt
c. Tới
d. Cả 3 ý trên.

3/ Những từ ngữ, hình ảnh nào nói lên lòng
mến khách, sự đôn hậu của người Cao
bằng?
a. Mận ngọt.
b. Chị rất thương, em rất thảo.
c. Ông lành như hạt gạo, bà hiền như
suối trong.
d. Cả 3 ý trên.

4/ Những hình ảnh nào của thiên nhiên
được so sánh với lòng yêu nước của
người dân Cao Bằng?
a. Suối trong.
b. Núi non, suối trong.
c. Núi non.

Nội dung bài nói lên
điều gì?

Ca ngợi mảnh đất biên
cương và con người
Cao Bằng.

1. Kể tên những người có tài xử án mà em biết.
- Nguyễn Khoa Đăng.
- Phí Trực (Làm quan dưới thời nhà Trần, Hậu Lê).
- Nguyễn Mại (Làm quan dưới thời Hậu Lê).
- Trần Thì Kiến (Làm quan dưới thời nhà Trần).

PHÂN XỬ TÀI TÌNH
1. Xưa, có một vị quan án rất tài. Vụ án nào, ông cũng tìm ra manh mối và phân xử
công bằng.
Một hôm, có hai người đàn bà đến công đường. Một người mếu máo:
- Bẩm quan, con mang vải đi chợ, bà này hỏi mua, rồi cướp tấm vải, bảo là của
mình.
Người kia cũng rưng rưng nước mắt:
- Tấm vải là của con. Bà này lấy trộm.
2. Đòi người làm chứng nhưng không có, quan cho lính về nhà họ xem. Cả hai đều có
khung cửi như nhau, cùng mang vải ra chợ bán hôm ấy. Ngẫm một lát, quan ôn tồn
bảo:
- Hai người đều có lí nên ta xử thế này: tấm vải xé đôi, mỗi người một nửa.
Thừa lệnh, lính đo vải xé ngay. Một người đàn bà bật khóc. Lập tức, quan đưa cả tấm
vải cho người này rồi thét trói người kia lại. Sau một hồi tra hỏi, kẻ kia phải cúi đầu
nhận tội.

3. Lần khác, quan tới vãn cảnh một ngôi chùa. Sư cụ đón tiếp kính cẩn, rồi
nhờ tìm hộ số tiền của nhà chùa bị mất.
Quan nói sư cụ biện lễ cúng Phật, rồi gọi hết sư vãi, kẻ ăn người ở trong
chùa ra, giao cho mỗi người cầm một nắm thóc và bảo:
- Chùa ta mất tiền, chưa rõ thủ phạm. Mỗi người hãy cầm một nắm
thóc đã ngâm nước rồi vừa chạy đàn, vừa niệm Phật. Đức Phật rất thiêng.
Ai gian, Phật sẽ làm cho thóc trong tay kẻ đó nảy mầm. Như vậy, ngay
gian sẽ rõ.
Mới vài vòng chạy, đã thấy một chú tiểu thỉnh thoảng hé bàn tay cầm
thóc ra xem. Quan lập tức cho bắt chú tiểu vì chỉ kẻ có tật mới hay giật
mình. Chú tiểu kia đành nhận tội.
(Theo Nguyễn Đổng Chi)

3. Chọn lời giải nghĩa ở cột B phù hợp với từ ngữ ở cột A:

HĐCB 3: Chọn lời giải nghĩa ở cột B phù hợp với từ ngữ ở cột A:

Bài được chia mấy đoạn? (3 đoạn)
Đoạn 1 : Từ đầu đến … Bà này lấy trộm.
Đoạn 2 : Tiếp theo đến … kẻ kia phải
cúi đầu nhận tội.
Đoạn 3 : Phần còn lại.

Bài này cần đọc với giọng như thế nào?
- Đọc toàn bài với giọng nhẹ nhàng, chậm rãi, thể hiện
niềm khâm phục trí thông minh, tài xử kiện của viên
quan án.
- rõ ràng, rành mạch, biểu thị cảGiọng người dẫn
chuyện: m xúc khâm phục, trân trọng.
- Lời hai người đàn bà: giọng mếu máo, ấm ức, đau khổ.
- Lời quan án: ôn tồn mà đĩnh đạc, uy nghiêm.

Mỗi em đọc một
đoạn, tiếp nối nhau
đến hết bài.

5. Suy nghĩ, thực hiện các nhiệm vụ sau:

1. Trả lời câu hỏi:
a) Hai người đàn bà đến công đường nhờ quan phân xử việc gì?
Hai người đàn bà đến công đường nhờ quan phân xử về việc mình bị mất
cắp vải. Người nọ tố cáo người kia lấy trộm vải của mình.
b) Không tìm được chứng cứ phát hiện kẻ gian, quan án đã dùng cách gì
đế tìm ra kẻ gian, nhanh chóng phá được vụ án?
- Cho đòi người làm chứng nhưng không có người làm chứng.
- Tìm chứng cứ ở nhà hai người đàn bà nhưng không tìm được.
- Quan sát biểu hiện, cảm xúc của hai người bằng cách cho chia đôi tấm
vải.

c) Vì sao quan cho rằng người không khóc chính là người
lấy cắp?
Quan cho rằng người không khóc khi tấm vải bị xé
chính là người ăn cắp bởi vì chỉ có người thực sự bỏ công
ra để dệt tấm vải, nhìn thấy thành quả của mình bị người
ta xé làm đôi mới thấy đau xót mà bật khóc, còn những kẻ
ăn cắp hưởng lợi từ người khác khi nhìn thấy vậy cũng
chẳng có cảm giác gì.

đàn
chạy
đàn

Khung cửi

Dệt vải bằng khung cửi

2)
a) Sắp xếp lại thứ tự các sự việc sau cho đúng với đoạn kể về
cách quan án tìm kẻ lấy trộm tiền nhà chùa:
(1) “Đánh đòn” tâm lí: “Đức Phật rất thiêng. Ai gian, Phật sẽ
làm cho thóc trong tay kẻ đó nảy mầm”.
(2) Cho gọi hết sư sãi, kẻ ăn người ở trong chùa ra, giao cho mỗi
người một nắm thóc đã ngâm nước, bảo họ cầm nắm thóc, vừa
chạy đàn vừa niệm Phật.
(3) Quan sát những người chạy đàn, thấy một chú tiểu thỉnh
thoáng hé bàn tay cầm thóc ra xem, lập tức cho bắt vì chỉ kẻ có
tật mới hay giật mình.
(4) Nhờ sư cụ biện lễ cúng Phật.

2). a)Thứ tự đúng là:
(4) Nhờ sư cụ biện lễ cúng Phật.
(2) Cho gọi hết sư sãi, kẻ ăn người ở trong chùa ra, giao cho
mỗi người một nắm thóc đã ngâm nước, bảo họ cầm nắm
thóc, vừa chạy đàn vừa niệm Phật.
(1) “Đánh đòn” tâm lí: “Đức Phật rất thiêng. Ai gian, Phật
sẽ làm cho thóc trong tay kẻ đó nảy mầm”.
(3) Quan sát những người chạy đàn, thấy một chú tiểu thỉnh
thoáng hé bàn tay cầm thóc ra xem, lập tức cho bắt vì chỉ kẻ
có tật mới hay giật mình.
b) Đọc lại các sự việc trên theo thứ tự đúng.

3. Chọn ý đúng để trả lời:
(1) Vì sao để tìm ra kẻ lấy trộm tiền, quan lại cho người trong chùa cầm
thóc chạy đàn?
a. Vì quan tin là thóc trong tay kẻ gian sẽ nảy mầm.
b. Vì quan biết kẻ gian thường lo lắng nên sẽ lộ mặt.
c. Vì quan cần có thời gian đế thu thập chứng cứ.
d. Vì quan tin là các chú tiểu thường tò mò.
 
(2) Quan án phá được các vụ án rất tài tình là nhờ những lí do nào?
a. Nhờ thông minh, có óc phán đoán.
b. Nhờ hiểu đặc điểm tâm lí của kẻ phạm tội.
c. Vì có người đã ngầm báo trước.
d. Vì yêu công lí, lẽ phải, thương dân.

Đàn

Các sư vãi lập đàn cúng phật

Quan án phá được các vụ án rất tài tình là nhờ
đâu?
Quan án phá được các vụ án là nhờ: Thông
minh, quyết đoán; nắm vững đặc điểm tâm lí
của kẻ phạm tội.

6. ĐỌC TRUYỆN PHÂN VAI

CÁC EM CÓ Ý
THỨC TỰ GIÁC
HỌC TẬP RẤT
TỐT!

CHÚC CÁC EM:
CHĂM NGOAN, HỌC
TỐT!
CHÀO TẠM BIỆT
CÁC EM!