BÀI 1
PHÁP LUẬT VÀ ĐỜI SỐNG (Tiết 3)
PHÁP LUẬT VÀ
ĐỜI SỐNG
Bản chất của pháp luật
Khái niệm pháp luật
Mối quan hệ giữa PL với ĐĐ
Vai trò của pháp luật trong
đời sống xã hội
4. Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội
a. Pháp luật là phương tiện để Nhà nước quản lý xã hội
Vì sao Nhà nước lại quản lý xã hội bằng pháp luật?
4. Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội
a. Pháp luật là phương tiện để Nhà nước quản lý xã hội
Nhà nước quản lý xã hội bằng pháp luật như thế nào?
4. Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội
Hệ thống văn bản quy phạm pháp luật Việt Nam:
1. Hiến pháp, luật, nghị quyết của Quốc hội.
2. Pháp lệnh, nghị quyết của UBTV Quốc hội.
3. Lệnh, quyết định của Chủ tịch nước.
4. Nghị định của Chính phủ.
5. Quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
6. Nghị quyết của HĐ Thẩm phán TAND Tối cao, Thông tư của Chánh án TAND Tối cao.
7. Thông tư của Viện trưởng VKSNT Tối cao.
8. Thông tư của Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ.
9. Quyết định của Tổng Kiểm toán Nhà nước.
10. Nghị quyết liên tịch
11. Thông tư liên tịch.
12. Nghị quyết của HĐND và quyết định của UBND…
4. Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội
Quy định quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
Cụ thể hóa nội dung, cách thức thực hiện quyền và nghĩa vụ của công dân trong từng lĩnh vực cụ thể
CHƯƠNG II
Quyền con người
Quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân
4. Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội
b. Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện quyền và bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình
QUYỀN CON NGƯỜI
QUYỀN CÔNG DÂN
4. Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội
b. Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện quyền và bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình
Công dân thực hiện quyền của mình thông qua các luật:
Tình huống
Chị H và anh T yêu nhau 3 năm và hai người đã bàn chuyện kết hôn với nhau. Thế nhưng bố chị H không đồng ý và tuyên bố cản trở đến cùng vì lý do anh T không xứng với chị H. Thuyết phục bố mãi không được, chị H nói: “Nếu bố cứ cản trở con là bố đang VPPL đấy”. Ông nói lại: “Tao là bố mày thì tao có quyền quyết định việc mày yêu ai lấy ai.” Khi ấy chị H trả lời: “Bố ơi! Theo Luật HN và GĐ quy định: Việc kết hôn do nam nữ tự nguyện quyết định, không bên nào được ép buộc, lừa dối bên nào, không ai được cưỡng ép hoặc cản trở. ”
Em có suy nghĩ gì về hành vi cản trở của bố chị H? Hành vi đó có đúng pháp luật không?
Tại sao chị H lại nêu ra Luật Hôn nhân và Gia đình để thuyết phục bố mình?
Trong trường hợp này, PL có cần thiết đối với công dân hay không?
Câu hỏi:
4. Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội
b. Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện quyền và bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình
Công dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình thông qua các luật:
Tình huống
Anh X là nhân viên của công ty H. Tháng trước, anh xin phép vào miền Nam để thăm người em ruột đang bị ốm. Do trục trặc vé tàu nên anh không thể ra Bắc và đi làm sau khi hết phép được. Anh X đã gọi điện đến công ty nêu rõ lý do và xin nghỉ thêm 3 ngày. Sau đó, GĐ công ty đã ra quyết định sa thải anh H với lý do: Tự ý nghỉ làm việc ở công ty. Anh H đã khiếu nại quyết định của GĐ vì cho rằng nó không phù hợp với Điều 126 Bộ luật Lao động, và quyết định đó là không đúng pháp luật.
Tại sao anh X lại căn cứ vào Điều 126 của Bộ luật Lao động để khiếu nại quyết định của GĐ?
Trong trường hợp này, pháp luật có vai trò gì đối với anh X?
Câu hỏi:

1. Người lao động có hành vi trộm cắp, tham ô, đánh bạc, cố ý gây thương tích, sử dụng ma tuý trong phạm vi nơi làm việc, tiết lộ bí mật kinh doanh, bí mật công nghệ, xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ của người sử dụng lao động, có hành vi gây thiệt hại nghiêm trọng hoặc đe doạ gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng về tài sản, lợi ích của người sử dụng lao động;
2. Người lao động bị xử lý kỷ luật kéo dài thời hạn nâng lương mà tái phạm trong thời gian chưa xoá kỷ luật hoặc bị xử lý kỷ luật cách chức mà tái phạm.
Tái phạm là trường hợp người lao động lặp lại hành vi vi phạm đã bị xử lý kỷ luật mà chưa được xóa kỷ luật theo quy định tại Điều 127 của Bộ luật này;
3. Người lao động tự ý bỏ việc 05 ngày cộng dồn trong 01 tháng hoặc 20 ngày cộng dồn trong 01 năm mà không có lý do chính đáng.
Các trường hợp được coi là có lý do chính đáng bao gồm: thiên tai, hoả hoạn, bản thân, thân nhân bị ốm có xác nhận của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh có thẩm quyền và các trường hợp khác được quy định trong nội quy lao động.
Điều 126. Áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải

4. Vai trò của pháp luật trong đời sống xã hội
a. Pháp luật là phương tiện để Nhà nước quản lý xã hội
Theo em, pháp luật Việt Nam sẽ bảo hộ, giải quyết cho hoạt động nào dưới đây:
Tranh giành địa bàn trong hoạt động mại dâm.
Ăn cắp bản quyền các tác phẩm văn hóa văn nghệ.
Tranh chấp tài sản sau hôn nhân của vợ chồng đồng tính.
Chế độ thai sản cho người lao động.
Đưa hình ảnh người khác lên mạng xã hội “dìm hàng”.
Luyện tập
Câu 1: Pháp luật là phương tiện để công dân thực hiện và bảo vệ điều gì?
A. Lợi ích kinh tế của mình.
B. Quyền và nghĩa vụ của mình.
C. Các quyền của mình.
D. Quyền, lợi ích hợp pháp của mình.
Luyện tập
Câu 2: Đặc trưng nào dưới đây phân biệt pháp luật với tất cả các quy phạm khác?
A. Tính quy phạm phổ biến.
B. Tính quyền lực , bắt buộc chung.
C. Tính dân chủ, kỷ luật.
D. Tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức
Luyện tập
Câu 3: Bản chất của pháp luật gồm bản chất
A. kinh tế và xã hội.
B. giai cấp và kinh tế.
C. kinh tế và chính trị.
D. giai cấp và xã hội.
Luyện tập
Câu 4: Pháp luật không quy định những việc nào dưới đây?
A. Nên làm.
B. Được làm.
C. Phải làm.
D. Không được làm.
Luyện tập
Câu 5: CSGT thành phố B đã kiểm tra việc chấp hành pháp luật giao thông đường bộ và xử phạt người đi xe máy không đội mũ bảo hiểm. Trong trường hợp này, pháp luật giao thông đường bộ đã thực hiện đặc trưng nào của pháp luật?
A. Tính quy phạm phổ biến.
B. Tính quyền lực , bắt buộc chung.
C. Tính công bằng, khách quan
D. Tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức.
Luyện tập
Câu 6: Luật HN và GĐ quy định: “Cha mẹ không được phân biệt đối xử giữa các con” không trái với nội dung của Hiến pháp: “Nhà nước và xã hội không thừa nhận việc phân biệt đối xử giữa các con”. Điều này thể hiện đặc trưng nào của pháp luật?
A. Tính quy phạm phổ biến.
B. Tính quyền lực , bắt buộc chung.
C. Tính công bằng, khách quan
D. Tính xác định chặt chẽ về mặt hình thức.
Luyện tập
Câu 7: Để quản lý xã hội bằng pháp luật, Nhà nước cần tích cực thực hiện
A. quảng cao pháp luật trong xã hội.
B. phổ biến, giáo dục pháp luật trong nhân dân.
C. thực hiện nghiêm chỉnh chủ trương pháp luật.
D. răn đe để mọi người thực hiện pháp luật.
Vận dụng
Hãy nêu nhận xét của em về việc thực hiện pháp luật của học sinh trường THPT Nguyễn Du