Bài 36. Phát triển ở thực vật có hoa

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Lương Gia Bảo
Ngày gửi: 20h:34' 20-02-2019
Dung lượng: 5.6 MB
Số lượt tải: 214
Nguồn:
Người gửi: Lương Gia Bảo
Ngày gửi: 20h:34' 20-02-2019
Dung lượng: 5.6 MB
Số lượt tải: 214
Số lượt thích:
0 người
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
CáC THầY CÔ giáo và CáC EM HọC SINH
TRƯỜNG THPT CHUYÊN HÀ NỘI AMSTERDAM
29 - 01 - 2019
Giáo viên: Nguyễn Thị Quyên
Hoa lí thái lan chỉ ra hoa vào mùa đông khi nhiệt độ xuống thấp trong vài ngày
Bông tuyết chỉ ra hoa ở nhiệt độ thấp
Đây là hiện tượng gì? Người ta ứng dụng hiện tượng này trong thực tiễn như thế nào?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Ứng dụng của hiện tượng xuân hóa:
Giảm t0 -> xử lí hoặc bảo quản hạt giống, củ giống để rút ngắn thời gian sinh trưởng => cây ra hoa nhanh => tăng vụ, tăng năng suất cây trồng.
KIỂM TRA BÀI CŨ
- Xuân hoá: hiện tượng ra hoa của cây phụ thuộc vào nhiệt độ thấp.
Trong thực tiễn sản xuất, ngoài ứng dụng hiện tượng xuân hóa, còn ứng dụng nhiều hiện tượng tự nhiên khác nữa.
Khởi động
Kính mời thầy cô và các em xem câu chuyện giữa đôi bạn Thanh và Long trong video clip có tên “Mùa thanh long”
Những băn khoăn của Thanh và Long trong câu chuyện “Mùa thanh long”:
Tại sao thắp đèn ở vườn thanh long vào ban đêm mua đông lại cho ra quả quanh năm.
2. Tại sao lại bắn pháo sáng vào ban đêm ở vườn mía?
3. Có phải chiếu sáng để cho cây ấm vào mùa đông và cây quang hợp không?
Khởi động
Qua câu chuyện “Mùa Thanh Long”, em hãy cho biết những băn khoăn của bạn Thanh và Long là gì?
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Quan sát, phân tích hình A,B,C,D,E,F ở trên, kết hợp đọc mục I.4 Tr.137 SGK, thảo luận 2’ và hoàn thành PHT : Phân biệt cây ngày dài, cây ngày ngắn theo độ dài ngày đêm.
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Quan sát, phân tích hình A,B,C,D,E,F ở trên, kết hợp đọc mục I.4 Tr.137 SGK, thảo luận 2’ và hoàn thành PHT : Phân biệt cây ngày dài, cây ngày ngắn theo độ dài ngày đêm.
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
- Ra hoa khi điều kiện chiếu sáng < thời gian tối tới hạn
- Ra hoa vào mùa đông (đêm dài)
Ra hoa trong điều kiện chiếu sáng > thời gian tối tới hạn.
Ra hoa vào mùa hè (đêm ngắn)
Ý nghĩa của câu nói: “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối”?
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
B
C
Từ hình ảnh trên, giải thích tại sao có chớp sáng vào ban đêm, cây ngày ngắn không ra hoa còn cây ngày dài lại ra hoa?
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Thời gian tối hay thời gian sáng quyết định sự ra hoa ?
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
B
C
Thời gian tối quyết định sự ra hoa của cây
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Chiếu sáng 10h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 10h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 15h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 9h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Cây ngày ngắn
Cây ngày dài
Làm thế nào để khẳng định thời gian tối quyết định sự ra hoa của cây? Xét các thí nghiệm sau:
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Chiếu sáng 10h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 10h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 15h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 9h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Cây ngày ngắn
Cây ngày dài
Từ ví dụ trong thí nghiệm trên, thảo luận nhóm trong 3 phút và cho biết thời gian tối quyết định sự ra hoa ở mỗi loại cây là mấy giờ?
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Chiếu sáng 10h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 10h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 15h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 9h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa
Thời gian tối quyết định ra hoa là 14h, nếu <14h thì cây không ra hoa.
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Cây ngày ngắn
Thời gian tối quyết định ra hoa là 9h, nếu > 9h thì cây không ra hoa.
Cây ngày dài
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Chiếu sáng 10h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 10h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 15h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 9h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa
Cần số giờ tối liên tục tối thiểu là 14h (> = 14h) gọi là độ dài đêm tới hạn.
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Cây ngày ngắn
Cần số giờ tối liên tục tối đa là 9h (< = 9h) gọi độ dài đêm tới hạn.
Cây ngày dài
Độ dài đêm (thời gian tối) tới hạn là gì?
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Thời gian tối quyết định sự ra hoa của cây, do đó: Cây ngày ngắn <=> cây đêm dài
Cây ngày dài <=> cây đêm ngắn
Độ dài đêm tới hạn là:
- số giờ tối tối thiểu cần thiết để cây ngày ngắn ra hoa
số giờ tối tối đa cần thiết để cây ngày dài ra hoa
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Ví dụ: Nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu loài cây ké đầu ngựa (Xanthium strunarium), chỉ ra hoa khi độ dài ngày tối đa là 16 giờ hoặc ngắn hơn. Trong một thí nghiệm, người ta chiếu sáng các cây này mỗi ngày liên tục 16 giờ và để trong tối 8 giờ. Tuy nhiên, mỗi đêm lại được ngắt quãng bằng cách chiếu ánh sáng trắng kéo dài một vài phút. Hãy cho biết các cây được trồng trong điều kiện thí nghiệm như vậy có ra hoa không? Đây là cây ngày ngắn hay cây ngày dài? Giải thích.
Số giờ thực sự trong độ dài đêm tới hạn là đặc hiệu và đặc trưng cho mỗi loài thực vật.
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Thí nghiệm: Các cây của loài Xanthium strunarium này sẽ không ra hoa khi trồng trong điều kiện chiếu sáng tối đa 16h/ngày. Vì cần thời gian tối liên tục là lớn hơn hoặc bằng 8h => 8h là số giờ tối thiểu cần có để cây ra hoa => chúng là các cây ngày ngắn.
- Giải thích: Cây ngày ngắn (cây đêm dài) cần một số giờ tối liên tục tối thiểu nhất định mới ra hoa được. Ở loài cây này, số giờ tối liên tục phải bằng hoặc lớn hơn 8 giờ. Khi bị chiếu sáng trong đêm dẫn đến số giờ tối của cây không đủ 8 giờ liên tục nên cây không thể ra hoa.
- Nếu là cây ngày dài thì cây chỉ ra hoa khi thời gian chiếu sáng tối thiểu là 16 giờ, đồng nghĩa với thời gian tối liên tục chỉ có thể bằng hoặc ít hơn 8 giờ (trái với nghiên cứu trên)
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Các loài cây sau thuộc nhóm cây ngày ngắn hay cây ngày dài ?
Cà phê
Thược dược
Đậu tương
Mía
Cúc
Cà tím
Lúa mì
Sen cạn
Lúa mì
Sen cạn
Dâu tây
Các loài cây sau thuộc nhóm cây ngày ngắn hay cây ngày dài?
Dâu tây
Thanh long
Cà rốt
Củ cải đường
Các loài cây sau thuộc nhóm cây ngày ngắn hay cây ngày dài ?
Cà chua
Dưa chuột
Ngô
Hướng dương
Đậu cô ve
Lạc
- Ra hoa khi điều kiện chiếu sáng < thời gian tối tới hạn
- Ra hoa vào mùa đông (đêm dài)
Thược dược, đậu tương, vừng, gai dầu, mía, cà tím, cúc, cà phê
- Ra hoa trong điều kiện chiếu sáng > thời gian tối tới hạn
- Ra hoa vào mùa hè (đêm ngắn)
Hành, cà rốt, rau diếp, sen cạn, củ cải đường, thanh long, dâu tây, lúa mì.
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Sự ra hoa của cây trung tính có đặc điểm gì?
Cho ví dụ?
- Ra hoa khi điều kiện chiếu sáng < thời gian tối tới hạn
- Ra hoa vào mùa đông (đêm dài)
Thược dược, đậu tương, vừng, gai dầu, mía, cà tím, cúc, cà phê
- Ra hoa trong điều kiện chiếu sáng > thời gian tối tới hạn
- Ra hoa vào mùa hè (đêm ngắn)
Hành, cà rốt, rau diếp, sen cạn, củ cải đường, thanh long, dâu tây, lúa mì.
- Ra hoa cả trong điều kiện đêm dài và đêm ngắn, cả mùa đông lẫn mùa hè
Cà chua, lạc, đậu cô ve, ngô, hướng dương, dưa chuột
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
II. Khái niệm về quang chu kì
A
B
C
Thế nào là quang chu kì? Quang chu kì có phải do diệp lục không?
Từ kiến thức đã thu được ở trên em hãy cho biết:
- Quang chu kì là tỷ lệ thời gian sáng và tối trong 24 giờ (độ dài ngày đêm) ảnh hưởng tới sinh trưởng và phát triển của cây (sự ra hoa,…)
- Trong đêm tối, chớp ánh sáng ức chế cây ngày ngắn ra hoa nhưng không ảnh hưởng đến cây ngày dài => Phản ứng quang chu kì không do diệp lục.
II. Khái niệm về quang chu kì
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
III. Vai trò của quang chu kì
Thảo luận 5’:
Nhóm 1,2: Tại sao người ta thường thắp đèn vào ban đêm ở vườn thanh long để cho ra quả trái vụ vào mùa đông?
Nhóm 3.4: Vì sao lại bắn pháo sáng ở vườn mía khi chưa kịp thu hoạch?
Nhóm 5,6: Vì sao, trong điều kiện tự nhiên chỉ có cây ra hoa vào mùa hè ? Có cây chỉ ra hoa vào mùa đông?
Nhóm 7,8: Chỉ ra những vai trò của quang chu kì đối với thực vật?
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
II. Vai trò của quang chu kì
- Tác động đến sự ra hoa; Rụng lá; Tạo củ
- Di chuyển các hợp chất trong quang hợp
Tỷ lệ thời gian chiếu sáng/tối thay đổi theo mùa.
- Mùa đông sẽ làm nhiều cây rụng lá. Mùa đông cũng làm thay đổi nhiệt độ giữa đêm và ngày
- Ảnh hưởng đến sự vận chuyển các chất quang hợp được từ lá xuống củ. Những cây hai năm, mùa đông thân, lá trụi đi, chất hữu cơ được tích lũy vào củ. Đến mùa xuân, chất hữu cơ lại được chuyển lên giúp cho sự sinh trưởng thân lá.
CỦNG CỐ
Sơ đồ tư duy kiến thức về quang chu kì
CỦNG CỐ
Cần chú ý:
- Quang chu kì khác với Thuyết quang chu kì.
+ Thuyết quang chu kì là thuyết giải thích sự ra hoa phụ thuộc vào quang chu kì.
+ Quang chu kì là tỉ lệ thời gian chiếu sáng và tối trong 24 giờ có ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của thực vật.
- Trong đêm tối, chớp ánh sáng ức chế cây ngày ngắn ra hoa nhưng không ảnh hưởng đến cây ngày dài => Phản ứng quang chu kì không do diệp lục.
CỦNG CỐ
Câu 1: Thuyết quang chu kì là sự ra hoa phụ thuộc vào:
Độ dài ngày
Tuổi của cây
Độ dài ngày đêm
Độ dài đêm
Phõn bi?t cỏc nhúm cõy theo d? di ngy dờm
II. Khỏi ni?m quang chu kỡ
III. Vai trũ c?a quang chu kỡ
Bài 36 – Tiết 3
QUANG CHU KÌ
CỦNG CỐ
Câu 2: Nếu một cây ngày dài có một độ dài đêm tới hạn khoảng 9h, chu kì 24h nào sau đây sẽ cản trở sự ra hoa?
16h sáng/8h tối
14h sáng/10h tối
15,5h sáng/8,5h tối
D. 4h sáng/8h tối/4h sáng/8h tối
E. 8h sáng/8h tối/chớp sáng/8h tối.
Phõn bi?t cỏc nhúm cõy theo d? di ngy dờm
II. Khỏi ni?m quang chu kỡ
III. Vỏi trũ c?a quang chu kỡ
Bài 36 – Tiết 3
QUANG CHU KÌ
Chuẩn bị tìm hiểu nội dung: fitôcrôm và hoocmon ra hoa
Trả lời các câu hỏi sgk, trang 848-849 (Campbell)
HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ BÀI TIẾP THEO
Phõn bi?t cỏc nhúm cõy theo d? di ngy dờm
II. Khỏi ni?m quang chu kỡ
III. Vai trũ c?a quang chu kỡ
Bài 36 – Tiết 3
QUANG CHU KÌ
XIN CẢM ƠN VÀ CHÀO TẠM BIỆT
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
CáC THầY CÔ giáo và CáC EM HọC SINH
TRƯỜNG THPT CHUYÊN HÀ NỘI AMSTERDAM
29 - 01 - 2019
Giáo viên: Nguyễn Thị Quyên
Câu chuyện của Sơn: «Sơn vừa bắt đầu nhận một công việc mới là chăm sóc hoa vào ban đêm. Ông chủ bảo anh ta rằng hãy ở bên ngoài căn phòng có cây hoa cúc sắp ra hoa. Trong khi chăm sóc các phòng còn lại anh đã vô tình mở cửa vào phòng hoa cúc và bật đèn sáng một lúc vào quãng nửa đêm.»
Khởi động
Qua câu chuyện trên, hãy nêu ra một vài câu hỏi để giải quyết vấn đề của Sơn.
Việc mở cửa vào phòng hoa cúc và bật đèn một lúc vào quãng nửa đêm đã ảnh hưởng như thế nào đối với cây hoa Cúc?
2. Sơn phải làm gì để sửa chữa khuyết điểm của mình?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Bài học trước kết luận: Phản ứng quang chu kì không do diệp lục vậy do yếu tố nào chi phối ?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
Các nhà khoa học ở Bộ nông nghiệp Hoa Kì đã chiếu sáng các mẻ rau diếp với ánh sáng đỏ hoặc đỏ xa trong thời gian ngắn để thử nghiệm các tác động của chúng lên sự nảy mầm. Sau khi chiếu sáng, hạt được đưa vào tối và so sánh kết quả với đối chứng không được chiếu sáng
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
Thảo luận: 2 phút
Thứ tự chiếu sáng đỏ và đỏ xa (từ trái sang phải) ảnh hưởng như thế nào lên sự nảy mầm của hạt ?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
Kết quả:
Tốc độ nảy mầm tăng lên trong nhóm hạt mà lần cuối chiếu ánh sáng đỏ,
Sự ức chế nảy mầm trong nhóm hạt mà lần cuối chiếu ánh sáng đỏ xa hoặc để trong tối
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
Kết luận:
- Ánh sáng đỏ kích thích sự nảy mầm, ánh sáng đỏ xa ức chế sự nảy mầm.
- Ánh sáng của lần chiếu cuối cùng là nhân tố quyết định sự nảy mầm.
- Ảnh hưởng của ánh sáng đỏ và ánh sáng đỏ xa là thuận nghịch.
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
Yếu tố nào chịu trách nhiệm gây ra tác động trái ngược của ánh sáng đỏ và ánh sáng đỏ xa?
Phytochrom
Đọc thông tin I.5-SGK 11NC. Em hãy cho biết bản chất và vai trò của phitôcrôm?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
Hai tiểu đơn vị giống nhau,
mỗi tiểu đơn vị có hai vùng
Nhóm mang màu
Hoạt tính của quang thụ thể
Hoạt tính kinase
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
Thảo luận 2’: Sự nảy mầm của hạt rau diếp trong thí nghiệm đã nêu phụ thuộc vào phitôcrôm như thế nào?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
-Thảo luận 2’: Sự nảy mầm của hạt rau diếp trong thí nghiệm đã nêu phụ thuộc vào phitôcrôm như thế nào?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
- Hạt nảy mầm khi được chiếu ánh sáng đỏ, do Pr => Pfr kích thích đáp ứng tế bào gây sự nảy mầm của hạt.
- Hạt không nảy mầm khi được chiếu ánh sáng đỏ xa, do Pfr => Pr ức chế đáp ứng nảy mầm.
I. Phitôcrôm:
2. Bản chất: prôtêin hấp thụ ánh sáng - sắc tố cảm nhận quang chu kì, cảm nhận ánh sáng ra hoa, nảy mầm,
+ Hai dạng Hấp thụ ánh sáng đỏ (Pr)
(660nm)
Hấp thụ AS đỏ xa (Pfr).
(730nm)
Pr
Chiếu sáng/ánh sáng đỏ
Pfr
Tắt ánh sáng (tối)/ ánh sáng đỏ xa (tia hồng ngoại)
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Chuyển hóa cho nhau
Sự ra hoa của nhóm cây theo quang chu kì phụ thuộc vào phitôcrôm như thế nào?
Fig. 39-22
Quan sát hình bên, phân tích thứ tự chiếu ánh sáng R và FR ảnh hưởng đến sự ra hoa của cây như thế nào?
I. Phitôcrôm:
2. Bản chất: prôtêin hấp thụ ánh sáng - sắc tố cảm nhận quang chu kì, cảm nhận ánh sáng ra hoa, nảy mầm,
+ Hai dạng Hấp thụ ánh sáng đỏ (Pr)
(660nm)
Hấp thụ AS đỏ xa (Pfr).
(730nm)
Pr
Chiếu sáng/ánh sáng đỏ
Pfr
Tắt ánh sáng (tối)/ ánh sáng đỏ xa (tia hồng ngoại)
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Chuyển hóa cho nhau
=> Cây ngày dài ra hoa
=> Cây ngày ngắn ra hoa
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Thảo luận nhóm 3 phút:
Nhóm 1,2,3,4:
Ứng dụng quang chu kì và fitochrom đối với sự ra hoa ở thanh long và mía như thế nào?
Nhóm 5,6,7,8:
Ứng dụng quang chu kì và fitochrom đối với sự ra hoa ở hoa cúc như thế nào? Giải quyết vấn đề của anh Sơn trong câu chuyện đã nêu.
Việc mở cửa vào phòng hoa cúc và bật đèn một lúc vào quãng nửa đêm đã ảnh hưởng như thế nào đối với cây hoa cúc?
2. Sơn phải làm gì để sửa chữa khuyết điểm của mình?
Cây ngày dài
(Thanh long)
Chiếu sáng đêm mùa đông => đêm ngắn nhân tạo
ánh sáng đỏ Pr -> Pfr
Ra hoa
(mùa hè)
Ra hoa trái vụ
Pfr
Pr
+ Thực tiễn chiếu sáng nhân tạo vào ban đêm mùa đông cho cây ngày dài như thanh long => quang chu kì thích hợp => kích thích cây ra hoa, quả trái vụ tăng năng suất cây trồng.
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Nhóm 1,2,3,4:
Cây ngày ngắn
(Mía)
Chiếu sáng ban đêm => đêm ngắn nhân tạo
ánh sáng đỏ xa
Pfr -> Pr
Ra hoa vào mùa đông
Không ra hoa (không tiêu dùng đường dự trữ , mía không bị khô, nhạt)
Pfr
Pr
+ Thực tiễn chiếu sáng nhân tạo vào ban đêm cho 1 số cây ngày ngắn như mía => kìm hãm sự ra hoa của cây tránh giảm năng suất, phẩm chất cây trồng.
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Nhóm 1,2,3,4:
Cây ngày ngắn
(Hoa cúc)
Chiếu sáng ban đêm => đêm ngắn nhân tạo
ánh sáng đỏ xa
Pfr -> Pr
Ra hoa vào mùa đông
Không ra hoa
Pfr
Pr
Anh Sơn mở cửa bật đèn (Pr -> Pfr) làm cúc không ra hoa được, trong khi đó cần cho cúc ra hoa => đó là khuyết điểm của Sơn
2. Để sửa chữa khuyết điểm, Sơn phải đặt vào phòng các chùm ánh sáng đỏ xa (Pfr -> Pr) làm Cúc ra hoa.
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Nhóm 5,6,7,8:
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Vai trò thực sự của Phitochrom ở đây là gì?
- Phytochrom tiếp nhận ánh sáng làm thay đổi chất nguyên sinh phản ứng của cây: vận động cảm ứng, đóng mở khí khổng.
- Hoạt hóa các gen hình thành mầm hoa
Fig. 39-4-3
NUCLEUS
1
3
P
P
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Fig. 39-23
Thảo luận nhóm 3 phút: Mô tả thí nghiệm và rút ra kết luận.
II - HOOCMÔN RA HOA (FLORIGEN)
Bằng chứng tác động của florigen
Fig. 39-23
Graft
II - HOOCMÔN RA HOA (FLORIGEN)
Bằng chứng tác động của florigen
Thí nghiệm: Nếu gieo trồng từng cây dưới điều kiện ngày ngắn, cây ngày ngắn ra hoa còn cây ngày dài không ra hoa. Nếu ghép cành cây ngày ngắn với cây ngày dài và phơi ở điều kiện ngắn thì cả hai cây ra hoa => Một chất cảm ứng ra hoa (Florigen) được truyền qua cành ghép ở cây ngày ngắn cảm ứng ra hoa của cả hai cây.
Nếu tất cả các lá bị loại bỏ, cây không cảm ứng với quang chu kì => Florigen được hình thành ở lá.
II - HOOCMÔN RA HOA ( FLORIGENE ):
2. Bản chất của florigene
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
Bản chất của florigen là gì?
Hiện nay vẫn chưa xác định được Florigen, các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục nghiên cứu
Florigen = Giberelin + Antezin
+ Giberelin kích thích sinh trưởng của đế hoa
+ Antezin (chất giả thiết) kích thích sự ra mầm hoa
III. Ứng dụng
+ Dùng giberelin tạo điều kiện cho sự ra hoa
+ D (tỉ lệ C/N) cho cây ra hoa dễ dàng
+ Trồng hoa theo ý muốn (nền nông nghiệp laze)
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
Con người đã ứng dụng xử lí cây ra hoa trong thực tiễn như thế nào?
- Dùng tia laze helium - nêon có độ dài bước sóng 632 nm chỉ sau vài giây sẽ chuyển hoá P660 thành P730 cho cây sử dụng thúc cây ra hoa theo ý muốn
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
Trồng hoa theo ý muốn (nền nông nghiệp laze)
CÂU HỎI CỦNG CỐ
Học sinh hoàn thiện sơ đồ tư duy
1. Sắc tố tiếp nhận ánh sáng trong phản ứng quang chu kì của cây là:
Diệp lục a B. Diệp lục b
C. Carotenoit D. phitocrom
CÂU HỎI CỦNG CỐ
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
2. Phân tử truyền tín hiệu cho sự ra hoa có thể được phóng thích sớm hơn bình thường trong một cây ngày dài được phơi ra với các chớp sáng của:
A. Ánh sáng Fr trong đêm
B. Ánh sáng F trong đêm
C. Ánh sáng F – Fr
D. Ánh sáng Fr trong ngày
E. Ánh sáng F trong ngày.
3. Hoocmôn nào sau đây chi phối sự ra hoa của cây?
Auxin. B. florigen.
C. Etilen. D. AAB.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
4. Chất nào của cây có liên quan tới sự ra hoa?
Auxin. B. Xitôkinin.
C. Etilen. D. gibêrelin.
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
Soạn bài chương IV-A: Sinh sản ở thực vật.
Trả lời các câu hỏi sgk và Campbell
- Đọc mục em có biết.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
XIN CẢM ƠN VÀ CHÀO TẠM BIỆT
Quan sát, phân tích hình A,B,C,D,E,F ở trên, kết hợp đọc mục I.4 Tr.137 SGK, thảo luận 2’ và hoàn thành PHT : Phân biệt cây ngày dài, cây ngày ngắn theo độ dài ngày đêm.
CáC THầY CÔ giáo và CáC EM HọC SINH
TRƯỜNG THPT CHUYÊN HÀ NỘI AMSTERDAM
29 - 01 - 2019
Giáo viên: Nguyễn Thị Quyên
Hoa lí thái lan chỉ ra hoa vào mùa đông khi nhiệt độ xuống thấp trong vài ngày
Bông tuyết chỉ ra hoa ở nhiệt độ thấp
Đây là hiện tượng gì? Người ta ứng dụng hiện tượng này trong thực tiễn như thế nào?
KIỂM TRA BÀI CŨ
Ứng dụng của hiện tượng xuân hóa:
Giảm t0 -> xử lí hoặc bảo quản hạt giống, củ giống để rút ngắn thời gian sinh trưởng => cây ra hoa nhanh => tăng vụ, tăng năng suất cây trồng.
KIỂM TRA BÀI CŨ
- Xuân hoá: hiện tượng ra hoa của cây phụ thuộc vào nhiệt độ thấp.
Trong thực tiễn sản xuất, ngoài ứng dụng hiện tượng xuân hóa, còn ứng dụng nhiều hiện tượng tự nhiên khác nữa.
Khởi động
Kính mời thầy cô và các em xem câu chuyện giữa đôi bạn Thanh và Long trong video clip có tên “Mùa thanh long”
Những băn khoăn của Thanh và Long trong câu chuyện “Mùa thanh long”:
Tại sao thắp đèn ở vườn thanh long vào ban đêm mua đông lại cho ra quả quanh năm.
2. Tại sao lại bắn pháo sáng vào ban đêm ở vườn mía?
3. Có phải chiếu sáng để cho cây ấm vào mùa đông và cây quang hợp không?
Khởi động
Qua câu chuyện “Mùa Thanh Long”, em hãy cho biết những băn khoăn của bạn Thanh và Long là gì?
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Quan sát, phân tích hình A,B,C,D,E,F ở trên, kết hợp đọc mục I.4 Tr.137 SGK, thảo luận 2’ và hoàn thành PHT : Phân biệt cây ngày dài, cây ngày ngắn theo độ dài ngày đêm.
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Quan sát, phân tích hình A,B,C,D,E,F ở trên, kết hợp đọc mục I.4 Tr.137 SGK, thảo luận 2’ và hoàn thành PHT : Phân biệt cây ngày dài, cây ngày ngắn theo độ dài ngày đêm.
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
- Ra hoa khi điều kiện chiếu sáng < thời gian tối tới hạn
- Ra hoa vào mùa đông (đêm dài)
Ra hoa trong điều kiện chiếu sáng > thời gian tối tới hạn.
Ra hoa vào mùa hè (đêm ngắn)
Ý nghĩa của câu nói: “Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tối”?
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
B
C
Từ hình ảnh trên, giải thích tại sao có chớp sáng vào ban đêm, cây ngày ngắn không ra hoa còn cây ngày dài lại ra hoa?
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Thời gian tối hay thời gian sáng quyết định sự ra hoa ?
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
B
C
Thời gian tối quyết định sự ra hoa của cây
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Chiếu sáng 10h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 10h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 15h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 9h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Cây ngày ngắn
Cây ngày dài
Làm thế nào để khẳng định thời gian tối quyết định sự ra hoa của cây? Xét các thí nghiệm sau:
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Chiếu sáng 10h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 10h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 15h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 9h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Cây ngày ngắn
Cây ngày dài
Từ ví dụ trong thí nghiệm trên, thảo luận nhóm trong 3 phút và cho biết thời gian tối quyết định sự ra hoa ở mỗi loại cây là mấy giờ?
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Chiếu sáng 10h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 10h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 15h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 9h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa
Thời gian tối quyết định ra hoa là 14h, nếu <14h thì cây không ra hoa.
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Cây ngày ngắn
Thời gian tối quyết định ra hoa là 9h, nếu > 9h thì cây không ra hoa.
Cây ngày dài
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Chiếu sáng 10h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 10h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 14h, để tối liên tục 14h => cây ra hoa
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa.
Chiếu sáng 15h, để tối liên tục 15h => cây không ra hoa
Chiếu sáng 9h, để tối liên tục 9h => cây ra hoa
Cần số giờ tối liên tục tối thiểu là 14h (> = 14h) gọi là độ dài đêm tới hạn.
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Cây ngày ngắn
Cần số giờ tối liên tục tối đa là 9h (< = 9h) gọi độ dài đêm tới hạn.
Cây ngày dài
Độ dài đêm (thời gian tối) tới hạn là gì?
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Thời gian tối quyết định sự ra hoa của cây, do đó: Cây ngày ngắn <=> cây đêm dài
Cây ngày dài <=> cây đêm ngắn
Độ dài đêm tới hạn là:
- số giờ tối tối thiểu cần thiết để cây ngày ngắn ra hoa
số giờ tối tối đa cần thiết để cây ngày dài ra hoa
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Ví dụ: Nhiều nhà khoa học đã nghiên cứu loài cây ké đầu ngựa (Xanthium strunarium), chỉ ra hoa khi độ dài ngày tối đa là 16 giờ hoặc ngắn hơn. Trong một thí nghiệm, người ta chiếu sáng các cây này mỗi ngày liên tục 16 giờ và để trong tối 8 giờ. Tuy nhiên, mỗi đêm lại được ngắt quãng bằng cách chiếu ánh sáng trắng kéo dài một vài phút. Hãy cho biết các cây được trồng trong điều kiện thí nghiệm như vậy có ra hoa không? Đây là cây ngày ngắn hay cây ngày dài? Giải thích.
Số giờ thực sự trong độ dài đêm tới hạn là đặc hiệu và đặc trưng cho mỗi loài thực vật.
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Thí nghiệm: Các cây của loài Xanthium strunarium này sẽ không ra hoa khi trồng trong điều kiện chiếu sáng tối đa 16h/ngày. Vì cần thời gian tối liên tục là lớn hơn hoặc bằng 8h => 8h là số giờ tối thiểu cần có để cây ra hoa => chúng là các cây ngày ngắn.
- Giải thích: Cây ngày ngắn (cây đêm dài) cần một số giờ tối liên tục tối thiểu nhất định mới ra hoa được. Ở loài cây này, số giờ tối liên tục phải bằng hoặc lớn hơn 8 giờ. Khi bị chiếu sáng trong đêm dẫn đến số giờ tối của cây không đủ 8 giờ liên tục nên cây không thể ra hoa.
- Nếu là cây ngày dài thì cây chỉ ra hoa khi thời gian chiếu sáng tối thiểu là 16 giờ, đồng nghĩa với thời gian tối liên tục chỉ có thể bằng hoặc ít hơn 8 giờ (trái với nghiên cứu trên)
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Các loài cây sau thuộc nhóm cây ngày ngắn hay cây ngày dài ?
Cà phê
Thược dược
Đậu tương
Mía
Cúc
Cà tím
Lúa mì
Sen cạn
Lúa mì
Sen cạn
Dâu tây
Các loài cây sau thuộc nhóm cây ngày ngắn hay cây ngày dài?
Dâu tây
Thanh long
Cà rốt
Củ cải đường
Các loài cây sau thuộc nhóm cây ngày ngắn hay cây ngày dài ?
Cà chua
Dưa chuột
Ngô
Hướng dương
Đậu cô ve
Lạc
- Ra hoa khi điều kiện chiếu sáng < thời gian tối tới hạn
- Ra hoa vào mùa đông (đêm dài)
Thược dược, đậu tương, vừng, gai dầu, mía, cà tím, cúc, cà phê
- Ra hoa trong điều kiện chiếu sáng > thời gian tối tới hạn
- Ra hoa vào mùa hè (đêm ngắn)
Hành, cà rốt, rau diếp, sen cạn, củ cải đường, thanh long, dâu tây, lúa mì.
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Sự ra hoa của cây trung tính có đặc điểm gì?
Cho ví dụ?
- Ra hoa khi điều kiện chiếu sáng < thời gian tối tới hạn
- Ra hoa vào mùa đông (đêm dài)
Thược dược, đậu tương, vừng, gai dầu, mía, cà tím, cúc, cà phê
- Ra hoa trong điều kiện chiếu sáng > thời gian tối tới hạn
- Ra hoa vào mùa hè (đêm ngắn)
Hành, cà rốt, rau diếp, sen cạn, củ cải đường, thanh long, dâu tây, lúa mì.
- Ra hoa cả trong điều kiện đêm dài và đêm ngắn, cả mùa đông lẫn mùa hè
Cà chua, lạc, đậu cô ve, ngô, hướng dương, dưa chuột
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
I. Phân biệt các nhóm cây theo độ dài ngày đêm
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
II. Khái niệm về quang chu kì
A
B
C
Thế nào là quang chu kì? Quang chu kì có phải do diệp lục không?
Từ kiến thức đã thu được ở trên em hãy cho biết:
- Quang chu kì là tỷ lệ thời gian sáng và tối trong 24 giờ (độ dài ngày đêm) ảnh hưởng tới sinh trưởng và phát triển của cây (sự ra hoa,…)
- Trong đêm tối, chớp ánh sáng ức chế cây ngày ngắn ra hoa nhưng không ảnh hưởng đến cây ngày dài => Phản ứng quang chu kì không do diệp lục.
II. Khái niệm về quang chu kì
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
III. Vai trò của quang chu kì
Thảo luận 5’:
Nhóm 1,2: Tại sao người ta thường thắp đèn vào ban đêm ở vườn thanh long để cho ra quả trái vụ vào mùa đông?
Nhóm 3.4: Vì sao lại bắn pháo sáng ở vườn mía khi chưa kịp thu hoạch?
Nhóm 5,6: Vì sao, trong điều kiện tự nhiên chỉ có cây ra hoa vào mùa hè ? Có cây chỉ ra hoa vào mùa đông?
Nhóm 7,8: Chỉ ra những vai trò của quang chu kì đối với thực vật?
Bài 36 – Tiết 3 - QUANG CHU KÌ
II. Vai trò của quang chu kì
- Tác động đến sự ra hoa; Rụng lá; Tạo củ
- Di chuyển các hợp chất trong quang hợp
Tỷ lệ thời gian chiếu sáng/tối thay đổi theo mùa.
- Mùa đông sẽ làm nhiều cây rụng lá. Mùa đông cũng làm thay đổi nhiệt độ giữa đêm và ngày
- Ảnh hưởng đến sự vận chuyển các chất quang hợp được từ lá xuống củ. Những cây hai năm, mùa đông thân, lá trụi đi, chất hữu cơ được tích lũy vào củ. Đến mùa xuân, chất hữu cơ lại được chuyển lên giúp cho sự sinh trưởng thân lá.
CỦNG CỐ
Sơ đồ tư duy kiến thức về quang chu kì
CỦNG CỐ
Cần chú ý:
- Quang chu kì khác với Thuyết quang chu kì.
+ Thuyết quang chu kì là thuyết giải thích sự ra hoa phụ thuộc vào quang chu kì.
+ Quang chu kì là tỉ lệ thời gian chiếu sáng và tối trong 24 giờ có ảnh hưởng đến sinh trưởng và phát triển của thực vật.
- Trong đêm tối, chớp ánh sáng ức chế cây ngày ngắn ra hoa nhưng không ảnh hưởng đến cây ngày dài => Phản ứng quang chu kì không do diệp lục.
CỦNG CỐ
Câu 1: Thuyết quang chu kì là sự ra hoa phụ thuộc vào:
Độ dài ngày
Tuổi của cây
Độ dài ngày đêm
Độ dài đêm
Phõn bi?t cỏc nhúm cõy theo d? di ngy dờm
II. Khỏi ni?m quang chu kỡ
III. Vai trũ c?a quang chu kỡ
Bài 36 – Tiết 3
QUANG CHU KÌ
CỦNG CỐ
Câu 2: Nếu một cây ngày dài có một độ dài đêm tới hạn khoảng 9h, chu kì 24h nào sau đây sẽ cản trở sự ra hoa?
16h sáng/8h tối
14h sáng/10h tối
15,5h sáng/8,5h tối
D. 4h sáng/8h tối/4h sáng/8h tối
E. 8h sáng/8h tối/chớp sáng/8h tối.
Phõn bi?t cỏc nhúm cõy theo d? di ngy dờm
II. Khỏi ni?m quang chu kỡ
III. Vỏi trũ c?a quang chu kỡ
Bài 36 – Tiết 3
QUANG CHU KÌ
Chuẩn bị tìm hiểu nội dung: fitôcrôm và hoocmon ra hoa
Trả lời các câu hỏi sgk, trang 848-849 (Campbell)
HƯỚNG DẪN CHUẨN BỊ BÀI TIẾP THEO
Phõn bi?t cỏc nhúm cõy theo d? di ngy dờm
II. Khỏi ni?m quang chu kỡ
III. Vai trũ c?a quang chu kỡ
Bài 36 – Tiết 3
QUANG CHU KÌ
XIN CẢM ƠN VÀ CHÀO TẠM BIỆT
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
CáC THầY CÔ giáo và CáC EM HọC SINH
TRƯỜNG THPT CHUYÊN HÀ NỘI AMSTERDAM
29 - 01 - 2019
Giáo viên: Nguyễn Thị Quyên
Câu chuyện của Sơn: «Sơn vừa bắt đầu nhận một công việc mới là chăm sóc hoa vào ban đêm. Ông chủ bảo anh ta rằng hãy ở bên ngoài căn phòng có cây hoa cúc sắp ra hoa. Trong khi chăm sóc các phòng còn lại anh đã vô tình mở cửa vào phòng hoa cúc và bật đèn sáng một lúc vào quãng nửa đêm.»
Khởi động
Qua câu chuyện trên, hãy nêu ra một vài câu hỏi để giải quyết vấn đề của Sơn.
Việc mở cửa vào phòng hoa cúc và bật đèn một lúc vào quãng nửa đêm đã ảnh hưởng như thế nào đối với cây hoa Cúc?
2. Sơn phải làm gì để sửa chữa khuyết điểm của mình?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Bài học trước kết luận: Phản ứng quang chu kì không do diệp lục vậy do yếu tố nào chi phối ?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
Các nhà khoa học ở Bộ nông nghiệp Hoa Kì đã chiếu sáng các mẻ rau diếp với ánh sáng đỏ hoặc đỏ xa trong thời gian ngắn để thử nghiệm các tác động của chúng lên sự nảy mầm. Sau khi chiếu sáng, hạt được đưa vào tối và so sánh kết quả với đối chứng không được chiếu sáng
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
Thảo luận: 2 phút
Thứ tự chiếu sáng đỏ và đỏ xa (từ trái sang phải) ảnh hưởng như thế nào lên sự nảy mầm của hạt ?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
Kết quả:
Tốc độ nảy mầm tăng lên trong nhóm hạt mà lần cuối chiếu ánh sáng đỏ,
Sự ức chế nảy mầm trong nhóm hạt mà lần cuối chiếu ánh sáng đỏ xa hoặc để trong tối
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
Kết luận:
- Ánh sáng đỏ kích thích sự nảy mầm, ánh sáng đỏ xa ức chế sự nảy mầm.
- Ánh sáng của lần chiếu cuối cùng là nhân tố quyết định sự nảy mầm.
- Ảnh hưởng của ánh sáng đỏ và ánh sáng đỏ xa là thuận nghịch.
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
Yếu tố nào chịu trách nhiệm gây ra tác động trái ngược của ánh sáng đỏ và ánh sáng đỏ xa?
Phytochrom
Đọc thông tin I.5-SGK 11NC. Em hãy cho biết bản chất và vai trò của phitôcrôm?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
Hai tiểu đơn vị giống nhau,
mỗi tiểu đơn vị có hai vùng
Nhóm mang màu
Hoạt tính của quang thụ thể
Hoạt tính kinase
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
Thảo luận 2’: Sự nảy mầm của hạt rau diếp trong thí nghiệm đã nêu phụ thuộc vào phitôcrôm như thế nào?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
-Thảo luận 2’: Sự nảy mầm của hạt rau diếp trong thí nghiệm đã nêu phụ thuộc vào phitôcrôm như thế nào?
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
I. Phitôcrôm:
1. Thí nghiệm:
Dark
Dark
Dark
- Hạt nảy mầm khi được chiếu ánh sáng đỏ, do Pr => Pfr kích thích đáp ứng tế bào gây sự nảy mầm của hạt.
- Hạt không nảy mầm khi được chiếu ánh sáng đỏ xa, do Pfr => Pr ức chế đáp ứng nảy mầm.
I. Phitôcrôm:
2. Bản chất: prôtêin hấp thụ ánh sáng - sắc tố cảm nhận quang chu kì, cảm nhận ánh sáng ra hoa, nảy mầm,
+ Hai dạng Hấp thụ ánh sáng đỏ (Pr)
(660nm)
Hấp thụ AS đỏ xa (Pfr).
(730nm)
Pr
Chiếu sáng/ánh sáng đỏ
Pfr
Tắt ánh sáng (tối)/ ánh sáng đỏ xa (tia hồng ngoại)
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Chuyển hóa cho nhau
Sự ra hoa của nhóm cây theo quang chu kì phụ thuộc vào phitôcrôm như thế nào?
Fig. 39-22
Quan sát hình bên, phân tích thứ tự chiếu ánh sáng R và FR ảnh hưởng đến sự ra hoa của cây như thế nào?
I. Phitôcrôm:
2. Bản chất: prôtêin hấp thụ ánh sáng - sắc tố cảm nhận quang chu kì, cảm nhận ánh sáng ra hoa, nảy mầm,
+ Hai dạng Hấp thụ ánh sáng đỏ (Pr)
(660nm)
Hấp thụ AS đỏ xa (Pfr).
(730nm)
Pr
Chiếu sáng/ánh sáng đỏ
Pfr
Tắt ánh sáng (tối)/ ánh sáng đỏ xa (tia hồng ngoại)
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Chuyển hóa cho nhau
=> Cây ngày dài ra hoa
=> Cây ngày ngắn ra hoa
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Thảo luận nhóm 3 phút:
Nhóm 1,2,3,4:
Ứng dụng quang chu kì và fitochrom đối với sự ra hoa ở thanh long và mía như thế nào?
Nhóm 5,6,7,8:
Ứng dụng quang chu kì và fitochrom đối với sự ra hoa ở hoa cúc như thế nào? Giải quyết vấn đề của anh Sơn trong câu chuyện đã nêu.
Việc mở cửa vào phòng hoa cúc và bật đèn một lúc vào quãng nửa đêm đã ảnh hưởng như thế nào đối với cây hoa cúc?
2. Sơn phải làm gì để sửa chữa khuyết điểm của mình?
Cây ngày dài
(Thanh long)
Chiếu sáng đêm mùa đông => đêm ngắn nhân tạo
ánh sáng đỏ Pr -> Pfr
Ra hoa
(mùa hè)
Ra hoa trái vụ
Pfr
Pr
+ Thực tiễn chiếu sáng nhân tạo vào ban đêm mùa đông cho cây ngày dài như thanh long => quang chu kì thích hợp => kích thích cây ra hoa, quả trái vụ tăng năng suất cây trồng.
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Nhóm 1,2,3,4:
Cây ngày ngắn
(Mía)
Chiếu sáng ban đêm => đêm ngắn nhân tạo
ánh sáng đỏ xa
Pfr -> Pr
Ra hoa vào mùa đông
Không ra hoa (không tiêu dùng đường dự trữ , mía không bị khô, nhạt)
Pfr
Pr
+ Thực tiễn chiếu sáng nhân tạo vào ban đêm cho 1 số cây ngày ngắn như mía => kìm hãm sự ra hoa của cây tránh giảm năng suất, phẩm chất cây trồng.
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Nhóm 1,2,3,4:
Cây ngày ngắn
(Hoa cúc)
Chiếu sáng ban đêm => đêm ngắn nhân tạo
ánh sáng đỏ xa
Pfr -> Pr
Ra hoa vào mùa đông
Không ra hoa
Pfr
Pr
Anh Sơn mở cửa bật đèn (Pr -> Pfr) làm cúc không ra hoa được, trong khi đó cần cho cúc ra hoa => đó là khuyết điểm của Sơn
2. Để sửa chữa khuyết điểm, Sơn phải đặt vào phòng các chùm ánh sáng đỏ xa (Pfr -> Pr) làm Cúc ra hoa.
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Nhóm 5,6,7,8:
I. Phitôcrôm:
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Vai trò thực sự của Phitochrom ở đây là gì?
- Phytochrom tiếp nhận ánh sáng làm thay đổi chất nguyên sinh phản ứng của cây: vận động cảm ứng, đóng mở khí khổng.
- Hoạt hóa các gen hình thành mầm hoa
Fig. 39-4-3
NUCLEUS
1
3
P
P
Bài 36 – Tiết 4: PHITOCROM VÀ HOOCMON RA HOA
Fig. 39-23
Thảo luận nhóm 3 phút: Mô tả thí nghiệm và rút ra kết luận.
II - HOOCMÔN RA HOA (FLORIGEN)
Bằng chứng tác động của florigen
Fig. 39-23
Graft
II - HOOCMÔN RA HOA (FLORIGEN)
Bằng chứng tác động của florigen
Thí nghiệm: Nếu gieo trồng từng cây dưới điều kiện ngày ngắn, cây ngày ngắn ra hoa còn cây ngày dài không ra hoa. Nếu ghép cành cây ngày ngắn với cây ngày dài và phơi ở điều kiện ngắn thì cả hai cây ra hoa => Một chất cảm ứng ra hoa (Florigen) được truyền qua cành ghép ở cây ngày ngắn cảm ứng ra hoa của cả hai cây.
Nếu tất cả các lá bị loại bỏ, cây không cảm ứng với quang chu kì => Florigen được hình thành ở lá.
II - HOOCMÔN RA HOA ( FLORIGENE ):
2. Bản chất của florigene
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
Bản chất của florigen là gì?
Hiện nay vẫn chưa xác định được Florigen, các nhà khoa học vẫn đang tiếp tục nghiên cứu
Florigen = Giberelin + Antezin
+ Giberelin kích thích sinh trưởng của đế hoa
+ Antezin (chất giả thiết) kích thích sự ra mầm hoa
III. Ứng dụng
+ Dùng giberelin tạo điều kiện cho sự ra hoa
+ D (tỉ lệ C/N) cho cây ra hoa dễ dàng
+ Trồng hoa theo ý muốn (nền nông nghiệp laze)
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
Con người đã ứng dụng xử lí cây ra hoa trong thực tiễn như thế nào?
- Dùng tia laze helium - nêon có độ dài bước sóng 632 nm chỉ sau vài giây sẽ chuyển hoá P660 thành P730 cho cây sử dụng thúc cây ra hoa theo ý muốn
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
Trồng hoa theo ý muốn (nền nông nghiệp laze)
CÂU HỎI CỦNG CỐ
Học sinh hoàn thiện sơ đồ tư duy
1. Sắc tố tiếp nhận ánh sáng trong phản ứng quang chu kì của cây là:
Diệp lục a B. Diệp lục b
C. Carotenoit D. phitocrom
CÂU HỎI CỦNG CỐ
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
2. Phân tử truyền tín hiệu cho sự ra hoa có thể được phóng thích sớm hơn bình thường trong một cây ngày dài được phơi ra với các chớp sáng của:
A. Ánh sáng Fr trong đêm
B. Ánh sáng F trong đêm
C. Ánh sáng F – Fr
D. Ánh sáng Fr trong ngày
E. Ánh sáng F trong ngày.
3. Hoocmôn nào sau đây chi phối sự ra hoa của cây?
Auxin. B. florigen.
C. Etilen. D. AAB.
CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM
4. Chất nào của cây có liên quan tới sự ra hoa?
Auxin. B. Xitôkinin.
C. Etilen. D. gibêrelin.
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
Soạn bài chương IV-A: Sinh sản ở thực vật.
Trả lời các câu hỏi sgk và Campbell
- Đọc mục em có biết.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Bi 36 - Ti?t 4
I. Phytochrome
II. Hoocmon ra hoa (florigene)
III. ứng dụng
XIN CẢM ƠN VÀ CHÀO TẠM BIỆT
Quan sát, phân tích hình A,B,C,D,E,F ở trên, kết hợp đọc mục I.4 Tr.137 SGK, thảo luận 2’ và hoàn thành PHT : Phân biệt cây ngày dài, cây ngày ngắn theo độ dài ngày đêm.
 







Các ý kiến mới nhất