CHUYÊN NGÀNH PHAY
BÀI 14

PHAY BÁNH RĂNG XOẮN
PHAY BÁNH RĂNG XOẮN
Phương pháp phay rãnh xoắn
Các dạng rãnh xoắn
Nguyên tắc phay rãnh xoắn
Tính toán truyền động
Lắp bánh răng thay thế
Xoay bàn máy
Sai hỏng và cách khắc phục
Phay bánh răng xoắn
Phay bánh răng xoắn
Thông số bánh răng xoắn
Bài tập thực hiện
Các tính toán cần thiết
Trình tự thực hiện
Đề phòng tai nạn
CÁC DẠNG RÃNH XOẮN
NGUYÊN TẮC PHAY RÃNH XOẮN
Bánh răng thay thế
TÍNH TOÁN TRUYỀN ĐỘNG
a = Góc rãnh xoắn
ß = Góc xoay bàn máy
S = Bước xoắn
i = Tỉ số truyền của đầu phân độ
Pv = Bước vít me bàn máy
Z1 = Số răng bánh răng chủ động (Z1, Z3)
Z2 = Số răng bánh răng bị động (Z2, Z4)
Thí dụ 1:
Một dao phay trụ xoắn có ß = 25 0
Z = 9 răng, d = 80 mm
Cho i = 40, Pv = 6 mm
Tìm bước xoắn S, bộ bánh răng thay thế và ntq

GiảI:
Thí dụ 2:
Một chi tiết có d = 40 mm được phay 6 rãnh xoắn
có bước xoắn S = 40 mm
Cho: i = 40; Pv = 6 mm
Tìm góc xoay bàn ß, bộ bánh răng thay thế và Ntq

GiảI:

LẮP BÁNH RĂNG THAY THẾ
Lắp một cặp bánh răng
Vít me bànmáy
LẮP BÁNH RĂNG THAY THẾ
Lắp 2 cặp bánh răng
LẮP BÁNH RĂNG THAY THẾ
Từ thí dụ 2:
Z1 và Z3 = bánh răng chủ động
Z2 và Z4 = bánh răng bị động
Z1 = 96 răng lắp ở trục vít me bàn máy
Z2 = 32 răng lắp trên trạc bánh răng ăn khớp vớI Z1
Z3 = 56 răng lắp chung trục vớI Z2
Z4 = 28 răng lắp ở trục phụ đầu phân độ được kéo bởI Z3 qua 2 bánh răng trung gian Zw có số răng bất kỳ
1 hay 2 bánh răng trung gian để đổI chiều quay của chi tiết
Bộ bánh răng thay thế
MỗI đầu phân độ vạn năng có một bộ bánh răng thay thế gồm các bánh răng có số răng như sau:
24 – 24 – 28 – 32 – 36 – 40 – 44 – 48 56 – 64 – 72 – 80 – 84 – 86 – 96 - 100
XOAY BÀN MÁY
Trên máy phay ngang vạn năng
Xoắn trái
Xoắn phải
Hướng xoắn được quy ước: đặt đứng chi tiết lên, rãnh xoắn đi lên phía trái là xoắn trái và ngược lại
Khi phay trên máy phay ngang sử dụng dao phay đĩa phảI xoay bàn máy đúng góc xoắn ß để rãnh cắt có đúng biên dạng dao.
Chiều xoay phảI phù hợp vớI hướng xoắn
Trên máy phay đứng
Phay rãnh xoắn trên máy phay đứng và sử dụng dao phay ngón không cần phảI xoay bàn máy
Trong trường hợp góc xoắn ß lớn hơn 45o
Sử dụng đầu phay đặc biệt
Phay trục vít vớI đầu phay đặc biệt trên máy phay HURON (Pháp)
SAI HỎNG VÀ CÁCH ĐỀ PHÒNG
PHAY BÁNH RĂNG XOẮN
Phay răng xoắn trên bánh răng trụ là việc phay rãnh xoắn định hình trên mặt trụ kết hợp với việc chia độ
THÔNG SỐ BÁNH RĂNG XOẮN
Hai bánh răng xoắn truyền động giữa 2 trục song song:
Có cùng góc xoắn ß
hướng xoắn ngược chiều nhau
Có cùng module pháp tuyến mn
Góc ß = 8 … 200
Bài tập thực hiện
Phay một bánh răng xoắn trái có các thông số sau:
Phay một bánh răng xoắn trái có các thông số sau:
- mn = 1,75 - Z = 17 - ß = 18o
Các tính toán cần thiết

Trình tự thực hiện
Chọn bánh răng thay thế
- Bánh răng chủ động Zt = 48
- Bánh răng bị động Zg = 64
- Trên đấu phân độ Klopp, xoắn trái lắp 1 bánh răng trung gian (có số răng bất kỳ). Trong trường hợp này chọn bánh răng lớn (Z 96) mới có thể làm cấu nối giữa giữa 2 trục được.
Lắp bánh răng thay thế
TRÌNH TỰ
a) Xoay trạc bánh răng cao lên, siết ốc cố định lại
b) Lắp bánh răng chủ động (Z 48) vào trục vít me bàn máy
c) Lắp bánh răng bị động (Z 64) vào trục phụ đầu phân độ
Lưu ý: Bánh răng chủ động và bánh răng bị động phải thẳng hàng nhau (trong trường hợp lắp một cặp bánh răng)
d) Lắp bánh răng trung gian lên trạc bánh răng, cho ăn khớp với bánh răng bị động.
Kiểm tra sự ăn khớp bằng cách mở lỏng tay siết dĩa chia, ghim cây ghim vào vào dĩa lỗ; quay tay quay, dĩa lỗ quay làm trục phụ quay, bánh răng bị động sẽ kéo bánh răng trung gian quay, qua đó kiểm tra sự ăn khớp.
Chú ý:
Bánh răng trung gian quay lồng không trên trục
e) Xoay trạc bánh răng xuống cho bánh răng trung gian ăn khớp với bánh răng chủ động, siết cố định trạc bánh răng lại.
Quay tay quay bàn máy kiểm tra độ ăn khớp tốt của các bánh răng và kiểm tra chiều quay của chi tiết có đúng hướng xoắn không: quay bàn máy theo chiều cắt, quan sát chi tiết từ hướng ụ động, chi tiết quay theo chiều kim đồng hồ sẽ tạo ra xoắn trái và ngược lại xoắn phải.
Xoắn trái
Xoắn phải
Xoay bàn theo hướng mũi tên
Cho vạch phấn song song với mặt phẳng dao
Dùng phấn vạch trên lưng chi tiết một đường nghiêng trái. Xong xoay bàn về hướng cho lằn phấn song song với mặt phẳng dao, lúc đó mới chú ý chỉnh cho vạch khắc độ đúng góc xoắn ß.
Mỗi lần sang 1 răng quay tay quay 2 vòng thêm 6 khoảng trên vòng lỗ 17.
Áp dụng công thức:
Đề phòng tai nạn
Bộ bánh răng thay thế phải có nắp che cẩn thận