“BÁC HỒ TRONG
TRÁI TIM TÔI”
Em hãy nêu những hiểu
biết, suy nghĩ, cảm nhận
về Bác Hồ
(năm sinh, quê quán, con
người, cuộc đời…)

Phong
cách
Hồ
Chí
Minh
- Lê Anh Trà-

I

TÌM HIỂU CHUNG
1. Tác giả
2. Tác phẩm

II

TÌM HIỂU VĂN BẢN

1.Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh
2. Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí Minh
3. Ý nghĩa Phong cách Hồ Chí Minh
III TỔNG KẾT
1.Nội dung
2.Nghệ thuật

I

TÌM HIỂU CHUNG

1 Tác giả

Quê: Quảng Ngãi 
Là nhà văn, nhà văn hóa tiêu biểu
của văn học VN
Ngòi bút chân thực, sắc sảo

Lê Anh Trà
(1927 – 1999)

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

Phong cách Hồ Chí Minh
Xuất xứ

a,

b,

Kiểu văn bản và
PTBĐ chính

Bố cục

c,

d,

Tóm tắt

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

a, Xuất xứ

 “Phong cách Hồ Chí Minh” là một phần trong bài viết
Phong cách Hồ Chí Minh, cái vĩ đại gắn với cái giản dị
của tác giả Lê Anh Trà.
 Tác phẩm được in trong tập “Hồ Chí Minh và văn hóa
Việt Nam”

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

b, Kiểu văn bản và PTBĐ chính
- Văn bản nhật dụng là loại văn bản
đề cập, bàn luận, thuyết minh, trường
thuật, miêu tả, đánh giá..... những vấn
đề, hiện tượng gần gũi, bức xúc với
cuộc sống, con người và cộng đồng
- Văn bản “Phong cách Hồ Chí
Minh” có sự kết hợp giữa yếu tố nghị
luận và thuyết minh

I

TÌM HIỂU CHUNG

2 Tác phẩm

c, Bố cục

Từ đầu … “rất hiện đại”:
Nét đẹp trong tiếp thu tinh hoa
văn hóa nhân loại
Còn lại: Nét đẹp trong phong
cách, lối sống của chủ tịch
HCM

d, Tóm tắt
Cuộc đời Hồ Chí Minh đầy truân chuyên. Người đã tiếp xúc với
nhiều nền văn hóa trên thế giới và thành thạo nhiều ngôn ngữ.
Động lực thúc đẩy Hồ Chí Minh tìm hiểu sâu sắc về các dân tộc và
văn hóa thế giới xuất phát từ khát vọng cứu nước. Tuy là một người
uyên bác nhưng Người có một phóng cách sống vô cùng giản dị từ
nơi ở, nơi làm việc đơn sơ, trang phục giản dị, ăn uống đạm bạc,
đến cách sống thanh cao và có văn hóa. Viết về cách sống của Bác,
tác giả liên tưởng đến các vị hiền triết ngày xưa: Nguyễn Trãi,
Nguyễn Bỉnh Khiêm. Bác sống giản dị, thanh cao không phải để
khác đời, hơn đời. Đó là lối sống thanh cao, một cách di dưỡng tinh
thần và quan niệm về lối sống đẹp

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh

Đi nhiều nơi, tiếp
xúc với nhiều nền
văn hóa
Nói và viết thạo
nhiều thứ tiếng:
Anh, Pháp, Hoa,
Nga

Con
đường
tiếp thu
và tiếp
xúc các
nền văn
hóa

Làm nhiều ngành
nghề khác nhau
 Tạo nên một trí tuệ, con
người Hồ Chí Minh hiểu
sâu, biết rộng…

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh

Cách thức
tiếp thu
tinh hoa
văn hóa
nhân loại
của Hồ
Chí Minh

Chủ động tìm hiểu, theo chiều sâu,
uyên thâm
Có chọn lọc, loại bỏ, phê phán yếu tố tiêu cực
của chủ nghĩa tư bản
Nhào nặn tới gốc rễ văn hóa không
hề lay chuyển

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh

HCM có vốn tri thức sâu rộng
Rộng: Hiểu

văn hoá phương
Đông và văn
hoá phương Tây

Sâu: Hiểu
một cách
sâu sắc,
uyên thâm

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

1 Sự tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại của Hồ Chí Minh

Nghệ thuật: Điệp ngữ + Liệt kê
Sự chăm chỉ,
ham học hỏi

Nhịp điệu,
cảm xúc

 Ý chí, nghị lực và tình
cảm của Bác

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị

Nơi ở, nơi làm
việc

Việc ăn uống
Trang phục

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị

HOẠT ĐỘNG NHÓM
Yêu cầu: đóng vai hướng dẫn viên du lịch để
thuyết trình cho du khách hiểu về “Lối sống
giản dị của Bác” qua 3 yếu tố: nơi ở, trang
phục, ăn uống..

NHÓM 1

NHÓM 2

Nơi ở, nơi làm
việc

Trang phục

NHÓM 3

Việc ăn uống

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị
NHÓM 1

Nơi ở, nơi làm việc
Vị trí: Nằm trong khuôn viên Phủ
Chủ tịch, thuộc quận Ba Đình, thành
phố Hà Nội.
 Đây là ngôi nhà Bác sống và làm
việc từ năm 1958 đến khi qua đời.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị
NHÓM 1
Nhà sàn
nhỏ bằng
gỗ bên
cạnh chiếc
ao cá

Nhà sàn
chỉ có
vài
phòng

Nơi ở, nơi làm việc
Đồ đạc
bên trong
mộc mạc,
đơn sơ

Đường
đi trải
đầy sỏi

Trồng
nhiều
cây
xanh

 Là một “cung điện” của Bác  sự giản dị, không khoa trương

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị
NHÓM 1

Nơi ở, nơi làm việc
Mở rộng: nhiều lần cán bộ đã ngỏ ý
muốn xây cho Bác một “biệt phủ” để Bác
sống thoải mái, nhưng Bác từ chối  Bác
nói “Nhân dân còn khổ cực, đất nước còn
lầm than, Bác sống trong ngôi nhà sàn là
Bác thoải mái rồi”

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị
Nơi Bác ở là một ngôi nhà sàn
- Bùi Công MinhMột điều giản dị ấy thôi
Nơi Bác ở là một ngôi nhà sàn:
Hỡi ai đi khắp thế gian
Gặp bao thành quách huy hoàng, nguy nga
Nhớ về nơi Bác chúng ta
Góc vườn nho nhỏ, ngôi nhà đơn sơ

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị
NHÓM 2
Bộ quần áo
bà ba nâu

Trang phục
Chiếc áo
trấn thủ

Đôi dép lốp
(dép cao su)

 Trang phục hết sức giản dị, gần
gũi, tiết kiệm

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị
NHÓM 2

Trang phục

“Bác Hồ đó, chiếc áo nâu giản dị
Màu quê hương bền bỉ đậm đà...”
(Sáng
tháng năm)
“Nhớ ông cụ mắt sáng ngời
Áo nâu, túi vải đẹp tươi lạ thường”
(Việt Bắc)

Đôi dép của Bác “ra đời'' vào năm 1947, được ''chế tạo'' từ một chiếc lốp ô tô quân sự của
thực dân Pháp bị bộ đội ta phục kích tại Việt Bắc. Đôi dép đo cắt không dày lắm, quai trước to
bản, quai sau nhỏ rất vừa chân Bác.
Trên đường công tác, Bác nói vui với các cán bộ đi cùng:
- Đây là đôi hài vạn dặm trong
truyệnCHUYỆN
cổ tích ngày xưa...
hài thần đất, đi đến đâu mà
CÂU
VỀĐôi
ĐÔI
chẳng được.
DÉP
CỦA
BÁC
Gặp suối hoặc trời mưa trơn, bùn nước
vào dép
khó đi,
Bác tụt dép xách tay. Đi thăm bà con
nông dân, sải chân trên các cánh đồng đang cấy, đang vụ gặt, Bác lại xắn quần cao lội ruộng,
tay xách hoặc nách kẹp đôi dép...
Mười một năm rồi vẫn đôi dép ấy... Các chiến sĩ cảnh vệ cũng đã đôi ba lần “xin'' Bác đổi dép
nhưng Bác bảo “vẫn còn đi được''.
Cho đến lần đi thăm Ấn Độ, khi Bác lên máy bay, ngồi trong buồng riêng thì mọi người trong
tổ cảnh vệ lập mẹo dấu dép đi, để sẵn một đôi giầy mới...
Máy bay hạ cánh xuống Niu-đê-li, Bác tìm dép. Mọi người thưa:
- Có lẽ đã cất xuống khoang hàng của máy bay rồi... Thưa Bác....
- Bác biết các chú cất dép của Bác đi chứ gì. Nước ta còn chưa được độc lập hoàn toàn, nhân
dân ta còn khó khăn, Bác đi dép cao su nhưng bên trong lại có đôi tất mới thế là đủ lắm mà
vẫn lịch sự - Bác ôn tồn nói:

Vậy là các anh chiến sĩ phải trả lại dép để Bác đi vì dưới đất chủ nhà đang nóng lòng chờ
đợi...
Trong suốt thời gian Bác ở Ấn Độ, nhiều chính khách, nhà báo, nhà quay phim... rất quan tâm
đến đôi dép của Bác. Họ cúi xuống sờ nắn quai dép, thi nhau bấm máy từ nhiều góc độ, ghi
ghi chép chép... làm tổ cảnh vệ lại phải một phen xem chừng và bảo vệ “đôi hài thần kỳ” ấy.
Năm 1960, Bác đến thăm một đơn vị Hải quân nhân dân Việt Nam. Vẫn đôi dép “thâm niên”
ấy, Bác đi thăm nơi ăn, chốn ở, trại chăn nuôi của đơn vị. Các chiến sĩ rồng rắn kéo theo, ai
cũng muốn chen chân, vượt lên để được gần Bác hơn. Bác vui cười nắm tay chiến sĩ này, vỗ
vai chiến sĩ khác. Bỗng Bác đứng lại:
- Thôi, các cháu dẫm làm tụt quai dép của Bác rồi...
Nghe Bác nói, mọi người dừng lại cúi xuống yên lặng nhìn đôi dép rồi lại ồn ào lên:
- Thưa Bác, cháu, cháu sửa...
- Thưa Bác, cháu, cháu sửa được ạ...
Thấy vậy, các chiến sĩ cảnh vệ trong đoàn chỉ đứng cười vì biết đôi dép của Bác đã phải đóng
đinh sửa mấy lần rồi...
Bác cười nói:
- Cũng phải để Bác đến chỗ gốc cây kia, có chỗ dựa mà đứng đã chứ!
Bác “lẹp xẹp” lết đôi dép đến gốc cây, một tay vịn vào cây, một chân co lên tháo dép ra:

Một anh nhanh tay giành lấy chiếc dép, giơ lên nhưng ngớ ra, lúng túng. Anh bên cạnh liếc
thấy, “vượt vây” chạy biến... Bác phải giục:
- Ơ kìa, ngắm mãi thế, nhanh lên cho Bác còn đi chứ.
Anh chiến sĩ, lúc nãy chạy đi đã trở lại với chiếc búa con, mấy cái đinh:
- Cháu, để cháu sửa dép...
Mọi người dãn ra. Phút chốc, chiếc dép đã được chữa xong.
Những chiến sĩ không được may mắn chữa dép phàn nàn:
- Tại dép của Bác cũ quá. Thưa Bác, Bác thay dép đi ạ...
Bác nhìn các chiến sĩ nói:
- Các cháu nói đúng... nhưng chỉ đúng có một phần... Đôi dép của Bác cũ nhưng nó chỉ mới
tụt quai. Cháu đã chữa lại chắc chắn cho Bác thế này thì nó còn ''thọ'' lắm! Mua đôi dép khác
chẳng đáng là bao, nhưng khi chưa cần thiết cũng chưa nên... Ta phải tiết kiệm vì đất nước ta
còn nghèo...
Mọi người nhìn nhau, thấm thía lời Bác dạy

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị
NHÓM 3

Ăn uống

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị
NHÓM 3

Ăn uống

- Không cầu kì, không sơn hào hải vị
- Đó là những món ăn đạm bạc:
+ Cá kho
+ Rau luộc
+ Dưa ghém + Cà muối + Cháo hoa

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị
NHÓM 3

Bác Hồ
+ Cá kho
+ Dưa ghém
+ Cháo hoa

+ Rau luộc
+ Cà muối

Ăn uống
Hiền triết xưa
“Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, Hạ tắm ao”

 Sự gần gũi với nếp sống “thú quê thuần đức” của Bác
 Sự kế thừa, phát huy những nét VH tốt đẹp của người tài

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị

Nơi ở, nơi làm
việc

Trang phục

Việc ăn uống

 Sự giản dị trong mọi mặt, trong đời sống, cách làm việc và
con người Bác
“Chưa có vị nguyên thủ quốc gia nào có cách sống giống như
Bác”
Nghệ thuật: liệt kê, so sánh, lí luận, dẫn chứng rõ ràng, cụ thể

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

a. Lối sống giản dị
Hướng dẫn viên du lịch hỏi: “Cách
sống giản dị đạm bạc của Bác Hồ
lại vô cùng thanh cao, sang trọng”.
Du khách có đồng ý với ý kiến đó
không vì sao?

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

2 Những nét đẹp trong lối sống, sinh hoạt của Hồ Chí
Minh

b. Lối sống thanh cao

Cách sống giản dị của Bác Hồ lại vô
cùng thanh cao, sang trọng.
Đây không phải
là lối sống khắc
khổ của người tự
vui trong cảnh
nghèo khó.

Đây cũng không
phải là cách tự
thần thánh hoá,
tự làm cho khác
đời, hơn người.

Đây là một cách sống
có văn hoá đã trở
thành một quan niệm
thẩm mĩ : Cái đẹp là
sự giản dị tự nhiên.

II

TÌM HIỂU CHI TIẾT

3 Ý nghĩa của phong cách Hồ Chí Minh

Vẻ đẹp trong phong cách sống và làm việc
của Bác là vẻ đẹp vốn có, tự nhiên, gần gũi,
không xa lạ với mọi người.
Bài học: Coi trọng giá trị tinh thần, không lệ
thuộc vào vật chất, không coi cuộc sống là
hưởng thụ. Sống hài hòa, thân thiện với thiên
nhiên và mọi người.

III
1

TỔNG KẾT

NỘI DUNG
 Vẻ đẹp trong phong cách Hồ Chí Minh là sự kết hợp giữa
truyền thống và hiện đại, dân tộc và nhân loại, thanh cao
và giản dị

2

NGHỆ THUẬT





Kết hợp giữa kể và bình luận.
Chọn lọc những chi tiết tiêu biểu.
Đan xen với thơ.
Sử dụng nghệ thuật đối lập.

Giả
i
Cứ
u

1

2

3

4

5

6

Vấn đề chủ yếu nêu
trong văn bản Phong
cách Hồ Chí Minh là gì?
Phong cách làm việc và nếp
sống của Hồ Chí minh.

Trong bài viết, tác giả cho rằng: “Nếp
sống giản dị và thanh đạm của Bác
Hồ” là “1 quan niệm thẩm mĩ về
cuộc sống”, theo em, cụm từ “quan
niệm thẩm mĩ” là gì?

Quan niệm về cái
đẹp

Văn bản “Phong cách
Hồ Chí Minh” thuộc thể
loại nào?
Nhật dụng

Lối sống giản dị của Bác
được thể hiện qua những
phương diện nào?
Nơi ở, trang phục, ăn
uống

Tác giả của bài “Phong
cách Hồ Chí Minh” là ai?
Lê Anh Trà

Chia sẻ với cả lớp:
Những điều em học tập
được từ Bác sau khi học
xong bài.