Tôn vinh người thầy của học trò H'Rê mắc chứng bệnh hiếm

Chủ đề gồm các bài:
1. Phong cách ngôn ngữ
báo chí
2. Phong cách ngôn ngữ
báo chí (tiếp theo)
3. Bản tin
4. Luyện tập viết bản tin
5. Phỏng vấn và trả lời
phỏng vấn
6. Luyện tập phỏng vấn và
trả lời phỏng vấn

BÀI 1: PHONG CÁCH NGÔN NGỮ BÁO CHÍ
I. Ngôn ngữ báo chí
1.Tìm hiểu một số thể loại
báo chí.
2. Nhận xét chung về văn
bản báo chí và ngôn
ngữ báo chí

II. Các phương tiện diễn đạt
và đặc trưng của ngôn
ngữ báo chí.
1. Các phương tiện diễn
đạt.
2. Đặc trưng của ngôn ngữ
báo chí.

I. Ngôn ngữ báo chí

1. Tìm hiểu một số thể loại văn bản báo chí

Bản tin

Phóng
sự

Tiểu
phẩm

KĨ THUẬT “HỎI CHUYÊN GIA”
( 5 phút)

• CÂU HỎI:

• 1. Đọc ba văn bản SGK tr.129, 130, xác
định sự kiện, thời gian và địa điểm, diễn
biến sự kiện hoặc ý kiến về sự kiện và
cách trình bày thông tin trong ba văn
bản thể loại bản tin, phóng sự, tiểu
phẩm.
• 2.Từ đó, rút ra đặc điểm và tác dụng của
ba thể loại báo chí trên.

a.Thời báo Việt.com.Giáo dục - Thứ ba27.03.2007

Tôn vinh 122 thủ khoa năm 2006

Theo tin từ Trung ương Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, 122
thủ khoa sẽ được tuyên dương tại Hà Nội từ ngày 29 đến 31.3.
  Trong số đó có 98 thủ khoa của kỳ tuyển sinh đại học và đoạt huy
chương vàng ở các kỳ thi O-lim-pích quốc tế, 24 thủ khoa tốt nghiệp đại
học năm 2006.
Chương trình tôn vinh thủ khoa năm nay mở rộng về đối tượng,
không chỉ tôn vinh những thủ khoa trong kỳ tuyển sinh mà còn tuyên
dương cả những thủ khoa tốt nghiệp đại học.
Các thủ khoa sẽ được nhận phần thưởng và học bổng trị giá một
triệu đồng doTrung ương Đoàn tặng.
50 thủ khoa tiêu biểu đại diện cho 122 thủ khoa đến từ mọi miền tổ
quốc sẽ tham gia các hoạt động như dâng hương tại Văn Miếu, báo
công và vào lăng viếng chủ tịch Hồ Chí Minh, tham gia buổi gặp gỡ với
một số vị lãnh đạo của chính phủ và giao lưu với học sinh, sinh viên thủ
đô.
Sắp tới, Trung ương Đoàn sẽ thành lập câu lạc bộ thủ khoa Việt Nam
nhằm liên kết, tập hợp những sinh viên giỏi để cùng trao đổi và chia sẻ
kinh nghiệm học tập.
HT

b. Phóng sự
NƠI ĐẦU TIÊN XOÁ XONG NHÀ TẠM
CHO ĐỒNG BÀO DÂN TỘC

Vượt gần cả trăm kilômét đường rừng, qua
cua chữ A, ngầm Ta Lê, lên đến cửa khẩu Cà
Roòng-Noọng Ma và phía trên là đỉnh Phu La
Nhích để tận mắt thấy gần 500 ngôi nhà vững
chãi, khang trang, mái tôn đỏ thẫm, hoà quyện với
bát ngát rừng xanh ngăn ngắt. Ông Nguyễn Cẩm
Sơn đã chí lí khi nói rằng, kết quả trong mơ ấy
một lần nữa chứng minh sức mạnh của cộng
đồng có thể làm được những điều tưởng như
không thể trong thời gian không dài. Từ bản 39
của người A Rem đến bản 51, 61, Cà Roòng của
người Ma Coong, hay bản Cu Tồn, Cờ Đỏ, A Ki
của người Khùa, người Mường, dưới những mái
nhà mới tinh còn thơm mùi gỗ là tiếng hát, tiếng
cười nối dài dội vào vách núi.
[... ]

(Theo báo Tiền Phong, ngày 22-1-2007)

c.Tiểu phẩm

NHÀ... CHẰN TINH
- Ở thành phố ta vừa có thêm một sự lạ.
- Lạ gì? Không lẽ lại nắn đường?
- Nắn đường là chuyện xưa rồi Diễm. Đây là xây nhà.
- Ối! Xây nhà thì cũ mèm. Nhưng sao?
- Cấp phép ba tầng rưỡi, nay... mọc thêm năm tầng rưỡi
sau 16 lần vi phạm bị xử lí.
- Ơ hơ ! Thế là cứ chém lại mọc thêm. Bác ơi ! Chắc là
nhà... chằn tinh. Này, sao họ không thừa thắng xốc tới nhỉ?
- Xốc tới làm gì?
- Sai phạm thêm vài lần để nâng... thêm vài tầng. Nhưng
họ có phép thuật gì nhỉ?
- Có chứ! Một phép thuật vạn năng.
- Phép thuật nào?
- Làm cho khốc hại chẳng qua vì tiền.
(Theo báo Sài gòn giải phóng, ngày 13-4-2007)

BẢN TIN

PHÓNG SỰ

TIỂU
PHẨM

*
**Thông
Thông
tintin
ngữngữ
liệu liệu:
tin
ngữ
liệu
Thông
--SựSự
kiện:
Việc
xây
nhà
phạm
pháp
luật
kiện:
Nơi
đầuvinh
tiên
xóavixong
nhà
tạm
cho2006
đồng bào dân tộc
-Sự
kiện:
Tôn
122
thủ
khoa
năm
--Địa
Địa
điểm:
ở Roòng-Noọng
thành phố ta Ma
điểm
:
Cà
-Địa
điểm
: Hà
Nội
--Thời
Thời
gian:
vừa
xảy ra (báo Sài Gòn,13/4/2007)
gian : Thángmới
1-2007
-Thời
gian
: 29 đến
31/3/2007
---Diễn
Ý kiến:
“Làm
khốc
qua vì của
tiền”sức mạnh cộng đồng
biến:
Đượccho
đánh
giáhại
là chẳng
minh chứng
---Diễn
biến:N
hậnvăn
học:hợp
bổng,
tham
giakịch;
công,
dângcóhương,
giao
Kết cấu,
đối
thoại
như
sắc thái
mỉalưu
mai
Cách
trìnhgiọng
bày:
Kết
kể
và
miêu
tảbáo
sựthân
việc mật,
*Đặc
điểm,tác
dụng:
- Tường
thuật
theo kết cấu:Nguồn tin- sự kiện – địa điểm- thời gian
*Đặc
điểm,tác
dụng:
- Ngắn
gọn, tin.
rõtác
ràng
điểm,
dụng:- Thời gian, địa điểm cụ thể.
-*Đặc
Là
một
bản
- Giọng
mật,
dânchi
dã,tiết
có sắc
thái và
mỉamiêu
mai,tảchâm biếm
- Mở
rộngvăn:
phầnthân
tường
thuật
sự kiện
kiện,
- Hàm chứa bằng
một chính
kiến- vềSự
thời
cuộcdiễn biến chính xác.
hình ảnh.
- Cung cấp một cái nhìn đầy -đủ,Ngắn
sinh động
hấp dẫn.
gọn;vàcung
cấp tin tức mới.

BẢN TIN

PHÓNG SỰ

TIỂU PHẨM

• Ngắn gọn

• Là một bản tin

• Ngắn gọn

• Thời gian, địa
điểm,sự kiện cụ
thể, chính xác

• Mở rộng phần
tường thuật chi tiết
sự kiện và miêu tả
bằng hình ảnh.

• Giọng văn: thân
mật, dân dã, có sắc
thái mỉa mai, châm
biếm

• Cung cấp tin tức
mới

• Cung cấp một cái
nhìn đầy đủ, sinh
động và hấp dẫn

• Hàm chứa một
chính kiến về thời
cuộc

2. Nhận xét chung về văn bản báo chí và ngôn ngữ
báo chí

Hãy hoàn thiện sơ đồ sau:

NGÔN NGỮ BÁO CHÍ
Thể loại,
dạng, phân
loại

Y/c sử
dụng ngôn
ngữ

Chức
năng

Phạm
vi sử
dụng

Khái
niệm

h

NGÔN NGỮ BÁO CHÍ
Thể loại,
dạng,phân
loại

Y/c sử
dụng ngôn
ngữ

Chức
năng

Phạm
vi sử
dụng

Khái
niệm

- Thể loại : bản tin, phóng sự,tiểu phẩm,quảng
cáo,thư bạn đọc, phỏng vấn, bình luận thời sự…
- Dạng tồn tại : dạng viết , dạng nói, báo hình

PHÂN LOẠI BÁO CHÍ

PHÂN LOẠI BÁO CHÍ
1. THEO LỨA TUỔI,
GIỚI TÍNH

A

2. THEO
PHƯƠNG TIỆN

B

3. THEO ĐỊNH
KÌ XUẤT BẢN

C

4. THEO LĨNH
VỰC

D

NGÔN NGỮ BÁO CHÍ
Thể loại,
dạng,phân
loại

Y/c sử
dụng ngôn
ngữ

Chức
năng

Phạm
vi sử
dụng

Khái
niệm

Là ngôn ngữ dùng để thông báo tin
- Thể
loại
: tin
bảntức
tin,thời
phóng
sự,tiểu
phẩm,quảng
Cung
cấpKhông
sự
giới
hạn
trong
nước
và quốc tế,
-tức
Bảnthời
tin:sựngắn
gọn,
cô đọng…
cáo,thư
bạn
đọc,
phỏng
vấn,
bình
luận
thời
sự…
- Phản
ánh
dư
luận,
ý
kiến
của
quần
chúng
phản ánh chính kiến của tờ báo và
-Nêu
Phóng
sự:
miêu
tả
tỉ nói,
mỉ,cặn
kẽ…
- Dạng
tồn tạiđiểm
: dạng
viết
, chúng,
dạng
báo
hình
quan
và
chính
kiến
củanhằm
tờ báo
dư
luận
của
quần
thúc
đẩy loại:
sự tiến
bộ
của
xã hội.
- Phân
theo
4 tiêu
chícủa
Thúc
đẩy
sự
phát
triển
xã hội

-Tiểu phẩm: giản dị, hài hước...

NGÔN NGỮ BÁO CHÍ
Thể loại,
dạng, phân
loại

-Thể loại : bản tin ,

phóng sự, tiểu
phẩm,quảng cáo, bình
luận thời sự,….
- Dạng tồn tại :
dạng viết ,dạng nói,báo
hình
-Phân loại: theo
phương tiện;theo lứa
tuổi,giới tính; theo lĩnh
vực; theo định kì xuất
bản

Y/c sử
dụng ngôn
ngữ

- Bản

tin:tường
thuật ngắn
gọn,cô đọng…

- Phóng sự:

miêu tả tỉ mỉ,
bày tỏ ý kiến,
…

-Tiểu phẩm:

giản dị, hài
hước,châm
biếm…..

Chức
năng
- Cung cấp tin
tức thời sự.
- Phản ánh dư
luận, ý kiến của
quần chúng.
- Nêu quan
điểm và chính
kiến của tờ báo.
- Thúc đẩy sự
phát triển của xã
hội.

Phạm
vi sử
dụng

Không

giới
hạn

Khái
niệm

Là ngôn ngữ dùng
để thông báo tin tức
thời sự trong nước
và quốc tế, phản
ánh chính kiến của
tờ báo và dư luận
của quần chúng,
nhằm thúc đẩy sự
tiến bộ của xã hội

GHI NHỚ (SGK)

Lúc nào?

? THEO EM, ĐỂ VIẾT MỘT
BÀI BÁO TA CẦN ĐẶT RA
VÀ TRẢ LỜI CHO NHỮNG
CÂU HỎI NÀO?
? EM NẮM ĐƯỢC KIẾN
THỨC QUAN TRỌNG NÀO
KHÁC QUA BÀI HỌC HÔM
NAY?
? BÊN CẠNH THÔNG TIN
BỔ ÍCH,TIN XẤU ĐỘC,TIN
GIẢ TRÀN LAN TRÊN
MẠNG XÃ HỘI HIỆN NAY,
VIỆC KHAI THÁC THÔNG
TIN NÊN CHỌN LỌC NHƯ
THẾ NÀO?

Ý kiến?

Xảy ra
như thế
nào?

Ở đâu?

Ai/cái gì?

LUYỆN TẬP

Quảng
cáo
không
phải là
một thể
loại báo
chí?
A. Đún
g
B. Sai

Đoạn clip trên
thuộc thể loại báo
chí nào?
A. Bình luận thời sự
B. Bình luận thể
thao
C. Phóng sự

Văn bản sau thuộc thể loại báo chí nào?
A. Phóng sự
B. Tiểu phẩm
C. Bản tin
Triển lãm số “Hoàng Sa, Trường Sa của Việt
Nam – Những bằng chứng lịch sử và pháp lý”
tại Bạc Liêu
07 Tháng Mười Một 2019 | 16:48:00
(VOV5) - Các tư liệu, hiện vật được tích hợp thông tin mô
tả bằng âm thanh, văn bản, giúp thông tin đến người
xem một cách trực quan, rõ ràng nhất.

Triển lãm số “Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam – Những
bằng chứng lịch sử và pháp lý” diễn ra tại một số trường
Trung học phổ thông trên địa bàn tỉnh Bạc Liêu trong các
ngày từ 06 – 08/11.
Tại Triển lãm, học sinh và giáo viên các trường cùng người
dân địa phương được nghe, nhìn, trải nghiệm các tư liệu,
hiện vật như: Thư tịch, châu bản, bản đồ cổ của Việt Nam;
bản đồ các nước phương Tây; bản đồ Trung Quốc; các hiện
vật trong không gian ảo (mô hình tàu, cáng cứu thương, cột
mốc chủ quyền, mô hình tàu Hải đội Hoàng Sa…). Các tư

Đoạn tin sau thuộc dạng tồn tại nào của báo
chí?
A. Dạng hình
B. Dạng nói
C. Dạng viết

Đây là hình ảnh của thể
loại báo chí nào?
A. Phỏng vấn
B. Bình luận thời sự
C. Trao đổi ý kiến

Dạng tồn tại của
báo ảnh là:
A. Dạng viết.
B. Dạng hình.
C. Báo điện tử.
D. Dạng nói

Hộp thư bạn đọc không phải là một thể loại
báo chí:
A. Đúng.
B. Sai.

Tác phẩm văn học đăng
trên báo chí là văn bản
báo chí.
A. Đúng.
B. Sai.

II. CÁC PHƯƠNG TIỆN DIỄN ĐẠT VÀ ĐẶC TRƯNG CỦA NGÔN NGỮ BÁO CHÍ

1. Các phương tiện diễn đạt
TỪ VỰNG

NGỮ PHÁP

BIỆN PHÁP TU
TỪ
28

Nhóm
1
Ngữ
liệu 1

THẢO LUẬN
Nhóm
2
Ngữ
liệu 2

Nhóm
3
Ngữ
liệu 3

Yêu cầu:
- Xác định thể loại văn bản báo chí của ngữ liệu
- Đặc điểm về từ ngữ, ngữ pháp, biện pháp tu từ của thể loại đó

Quỳnh Lưu-4 năm thực hiện cuộc vận động học tập và làm theo tấm gương đạo đức HCM

1

Qua 4 năm thực hiện Cuộc vận động "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức
HCM", huyện Quỳnh Lưu đã thu được những kết quả nổi bật. Toàn huyện đã mở 192
lớp học tập các chuyên đề tại huyện và các cơ sở, thu hút 90% đảng viên và 70%
quần chúng tham gia; ngành giáo dục xây dựng 15 nhà tình nghĩa…Dịp này, Ban chỉ
đạo Cuộc vận động huyện đã trao giấy khen và phần thưởng cho 15 tập thể và 21 cá
nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện Cuộc vận động.
Nỗi lo của bò, gà…
2 Khắc phục lũ lụt miền trung
3
Một anh học trò ngồi học ra rả suốt
Những ngày này, khi dòng nước phía
thượng nguồn không còn trút xuống, đêm. Con bò nằm nghe than thở với gà:
bà con các tỉnh vùng lũ đã tạm thở nhẹ - Anh ta bắt đầu đi thi thì mày chết, anh ta
trước thiên tai. Nhưng, khi biển nước thi đỗ thì tao chết. (đi thì làm gà cúng, thi
rút xuống là biết bao hoang tàn, cơ đỗ thì làm bò ăn khao). Con gà cười đáp:
cực bày ra trước mắt,. Bây giờ, cả - Không việc gì đâu! Tôi biết nó học như
nước chung tay cùng bà con vượt qua anh, nó viết như tôi. Nhất định không dám
vác lều chõng vào trường thi đâu mà lo!
những mất mát do cơn lũ để lại. 

PHÓNG SỰ

TIỂU PHẨM

TỪ VỰNG

Nhiều danh từ Từ ngữ miêu tả
riêng

Từ ngữ thân
mật, gần gũi,
mỉa mai, châm
biếm

NGỮ PHÁP

Câu ngắn

Phương tiện

Thể loại

BẢN TIN

Câu dài với kết Câu gần với lời
cấu phức hợp
nói hằng ngày

BIỆN
PHÁP Không hạn chế các biện pháp tu từ từ vựng và ngữ
TU TỪ
pháp

TỪ VỰNG PHONG PHÚ
NGỮ PHÁP NGẮN GỌN MẠCH LẠC
TU TỪ GIÀU HÌNH ẢNH NHẠC ĐIỆU

NGÔN NGỮ
BÁO CHÍ

2. Đặc trưng của ngôn ngữ báo chí
SINH ĐỘNG
HẤP DẪN

THÔNG TIN
THỜI SỰ

NGẮN GỌN

Nam Trung bộ: Vỡ đập, số người chết,
mất tích tăng nhanh
02/11/2020 05:59 (GMT +7)
Chiều nay (2-11) đập chứa nước ở Ninh
Thuận bị vỡ. Nước lũ tràn tự do khiến cho số
người chết và mất tích tại 2 tỉnh Ninh Thuận,
Khánh Hòa tăng thêm. Người dân các tỉnh Nam
Trung bộ vẫn đang vẫy vùng trong bão lũ. Các
hồ chứa nước đang tràn tự do
  Theo báo cáo sơ bộ, hiện Khánh Hòa có 5
người chết, 1 người mất tích. Ninh Thuận có 3
người chết và mất tích và Phú Yên có 2 người
chết vì bão lũ. (Tin Tức online) 

34

2. Đặc trưng của ngôn ngữ báo chí
a. Tính thông tin thời sự
- Thông tin: + Phải cập nhật, chính xác và đầy đủ.
+ Vừa đảm bảo tính khách quan, vừa có tác dụng hướng dẫn
dư luận.
- Ngôn ngữ mang tính sự kiện.
35

b. Tính ngắn gọn
Câu hỏi: Một phóng viên mới vào nghề, được căn dặn là viết càng ngắn gọn càng tốt. Anh
ta gửi về toà soạn bản tin một vụ tai nạn như sau: “Ông T.T.D bật diêm để xem xăng
trong xe còn hay không. Xăng còn. Nạn nhân thọ 48 tuổi.”
Nhận xét nào đúng về cách viết trên?

A.Ngắn gọn, phù hợp với PCNNBC.
B. Độc đáo, hấp dẫn người đọc.
C. Đảm bảo tính thông tin, thời sự.
D
D. Quá vắn tắt, không phù hợp với PCNNBC.

Diễn đạt ngắn gọn
nhưng vẫn chứa đựng
lượng thông tin cao
nhất.

=>

c. Tính hấp dẫn

Mùa mía đắng

13/03/2015, 06:15 (GMT+7)

Mùa mía năm nay sản lượng giảm mạnh do nắng hạn...
Đọc thêm tại: | NongNghiep.vn

Giáo viên, nhà sử học thừa nhận bế tắc khi học sinh chán học môn Sử.

Hàng trăm học sinh trường THPT Nguyễn Hiền xé đề cương môn Lịch sử vào tháng
3/2013 (Theo Báo Tin tức 24H)

Sốc với cảnh phụ huynh Ấn Độ leo tường “ném phao” cho con

40

c. Tính hấp dẫn
- Kích thích sự tò mò, hiểu biết của người đọc
- Tin tức, sự kiện liên quan trực tiếp đến vận mệnh của mỗi người, của cộng
đồng.
- Biểu hiện: cách dùng từ, đặt câu, cách giật “tít” của bài báo

III. TỔNG KẾT

Ngôn ngữ báo chí là ngôn ngữ dùng để thông báo tin tức thời
sự trong nước và quốc tế, phản ảnh chính kiến của tờ báo và
dư luận quần chúng, nhằm thúc đẩy sự tiên bộ của xã hội.
Ngôn ngữ báo được sử dụng ở nhiều thể loại tiểu biểu như là:
bản tin, tiểu phẩm, phóng sự,…

42

IV. Luyện tập
Bài tập 1: Phân tích đặc trưng của ngôn ngữ báo chí (tính thông
tin thời sự, tính ngắn gọn) thể hiện qua bản tin sau:
Ngày 3-2, tỉnh An Giang long trọng làm lễ đón nhận Quyết định của Bộ Văn
hoá -Thông tin công nhận lại di tích lich sử cách mạng cấp quốc gia Ô Tà Sóc
thuộc xã Lương Phi, huyện Tri Tôn. Đây là di tích cấp quốc gia thứ 15 của tỉnh
An Giang. Ô Tà Sóc là vùng sơn lâm rộng khoảng 5km2 thuộc núi Giài. Với hệ
thống hang động và đường mòn hiểm trở, từ năm 1962 đến 1967, nơi đây là căn
cứ của tỉnh uỷ An Giang, sau đó là căn cứ dự phòng của tỉnh...

(Báo lao động số 35/2004)

- Sự kiện: Tỉnh An Giang đón nhận Quyết định của Bộ
Văn hoá – Thông tin
- Thời gian: 3 - 2 - 2004
- Địa điểm: Tỉnh An Giang
- Quyết định công nhận: Di tích lịch sử cấp quốc gia Ô Tà Sóc
thuộc xã Lương Phi, huyện Tri Tôn
- Lí do được công nhận: có nhiều hang động và đường mòn
hiểm trở, từ năm 1962- 1967, nơi
đây là căn cứ của tỉnh An Giang,...

Bài tập 2: Tập viết một phóng sự về vấn đề: Một tệ nạn
xã hội ở địa phương em
Hướng dẫn:
- Tiêu đề
- Bố cục:

Thời gian, địa danh xảy ra sự kiện, người chứng
kiến sự kiện, nguyên nhân dẫn tới thực trạng, nỗi
lo của nhân dân địa phương và chính quyền, ý kiến
đề nghị và hướng khắc phục.

Củng cố:
Phương tiện diễn đạt

Phong cách
ngôn ngữ báo
chí
Đặc trưng

Về từ vựng
Về ngữ pháp
Về biện pháp tu từ
Tính thông tin thời sự
Tính ngắn gọn
Tính sinh động, hấp dẫn

Xin cám ơn !