PHONG CÁCH
NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT

Lê Thanh Phong





Bánh trôi nước có màu trắng , hình tròn.
Bánh được làm bằng bột nếp.
Nhân bánh được làm từ đường phên .
Bánh khô hay ướt phụ thuộc
vào người làm bánh.
“Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son”
Nội dung đều nói về bánh trôi nước
Cách thức
Ngôn ngữ hàm ẩn, ẩn dụ, có tổ chức
Ngôn ngữ nghệ thuật
Cách thức
Lời ăn tiếng nói hằng ngày
Ngôn ngữ sinh hoạt
+ Khái niệm
Ngôn ngữ nghệ thuật là
ngôn ngữ gợi hình, gợi cảm
được dùng trong các văn bản nghệ thuật.
(Ngôn ngữ văn chương, ngôn ngữ văn học )

I. Ngôn ngữ nghệ thuật:
Khái niệm:
Ngữ liệu 1 và 2 có điểm gì giống và khác nhau?
Em hãy cho biết thế nào là ngôn ngữ nghệ thuật ?
Nối những tác phẩm ở cột A với thể loại tương ứng ở cột B:



Ngôn ngữ tự sự
Ngôn ngữ thơ
Ngôn ngữ sân khấu
1a
2d
3b
4e
5c
6i
7g
8h
9k
3. Phân loại:
Các thể loại trên thuộc loại ngôn ngữ nghệ thuật nào?
BẢNG PHÂN LOẠI NGÔN NGỮ TRONG VĂN BẢN
NGHỆ THUẬT
Ngôn ngữ trong văn bản nghệ thuật được chia thành mấy loại?
Ngôn ngữ thơ
Các thể thơ, ca dao, hò vè
Giàu hình ảnh, nhạc điệu.
Truyện, kí, tiểu thuyết…
Miêu tả, trần thuật…
Kịch, chèo, tuồng…
Cá thể hoá(Nhân vật nói thể hiện tâm trạng, cá tính)

Ngôn ngữ tự sự
Ngôn ngữ sân khấu


1.Tính hình tượng
Hình ảnh “người Mẹ”
Tính hình tượng
Khi con biết đòi ăn –
Mẹ là người mớm cho con muỗng cháo
Khi con đòi ngủ
Mẹ là người thức hát ru con
Bầu trời trong mắt con ngày một xanh hơn
Là khi tóc mẹ ngày thêm sợi bạc
(Ngày xưa có Mẹ - Thanh Nguyên)
II. Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật:
I. Ngôn ngữ nghệ thuật:
Đọc ngữ liệu sau:
Thế nào là tính hình tượng?
Tính hình tượng: Là khả năng ngôn ngữ có thể tái hiện hiện thực, làm xuất hiện ở người đọc những hình ảnh, màu sắc, biểu tượng…được nói đến trong văn bản để người đọc dùng vốn tri tức, vốn sống của mình liên tưởng, suy nghĩ, rút ra bài học nhân sinh.
"Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ em nằm trên lưng"
( Khúc hát ru những em bé lớn
trên lưng mẹ - Nguyễn Khoa Điềm)
Tiếng suối trong như tiếng hát xa.
( Cảnh khuya- Hồ Chí Minh)
Bàn tay ta làm nên tất cả
Có sức người sỏi đá cũng thành cơm"
(Ca dao)
ẨN DỤ
SO SÁNH
HOÁN DỤ
Để tạo ra tính hình tượng của ngôn ngữ nghệ thuật người viết thường sử dụng các biện pháp tu từ nào?
2. Tính truyền cảm

Ví dụ:
“Có một ngày mẹ không mong con khóc
Đó là ngày mẹ không thể nào lau nước mắt cho con
Đó là ngày – con không còn mẹ trên đời
Hoa hồng đỏ từ đây hóa trắng” .
Ngày xưa có Mẹ - Thanh Nguyên
- Tính truyền cảm thể hiện ở chỗ làm cho người đọc(nghe)
cũng vui, buồn, yêu, thích như chính người viết (nói).
Sử dụng từ ngữ, câu, cách nói, giọng điệu,.. để gợi cảm
xúc

3.Tính cá thể hoá:
Em hãy chỉ ra sự khác biệt trong nghệ thuật xây dựng hình tượng người lính qua hai đoạn trích trên?
PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT
b. Kết luận
- Mỗi nhà thơ, nhà văn đều có sự khác nhau trong cách dùng từ, đặt câu và cách sử dụng hình ảnh… -> giọng điệu riêng, phong cách nghệ thuật riêng của từng nhà văn trong sáng tạo nghệ thuật => Tính cá thể hoá
PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT
Ngôn ngữ nghệ thuật
Tính truyền cảm
Tính cá thể
Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật
Thông tin
Thẩm mỹ
Tổ chức, lựa chọn ngôn từ
Tính hình tượng
Đặc trưng nào sau đây là đặc trưng cơ bản nhất của phong cách ngôn ngữ nghệ thuật ?
Tính hình tượng.
III. Luyện tập:
Bài tập 2: SGK/101
b.Tính truyền cảm.
c.Tính cá thể hoá.
d. Tính hàm súc.
Đặc trưng nào sau đây là đặc trưng cơ bản nhất của phong cách ngôn ngữ nghệ thuật ?
Tính hình tượng.
III. Luyện tập:
Bài tập 2: SGK/101
b.Tính truyền cảm.
c.Tính cá thể hoá.
d. Tính hàm súc.
Bài 3: SGK/101
Hãy chọn từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong các câu văn, câu thơ sau :
“ Nhật kí trong tù”…………….một tấm lòng nhớ nước.
Biểu hiện.
Phản ánh.
Thấm đượm.
Canh cánh.
canh cánh.
Biểu hiện.
Phản ánh.
Thấm đượm.
3.Bài 4 :
Hãy chọn từ thích hợp để điền vào chỗ trống trong các câu văn, câu thơ sau :
Ta tha thiết tự do dân tộc
Không chỉ vì một dải đất riêng
Kẻ đã .….trên mình ta thuốc độc
...màu xanh cả Trái Đất thiêng.
+ Dòng 3 :
Gieo.
Vãi.
Phun.
Rắc.
Gieo.
Vãi.
Phun.
rắc
+ Dòng 4 :
Huỷ.
Diệt.
Tiêu.
d. Giết.
Giết



CHÂN THÀNH CẢM ƠN
SỰ CHÚ Ý LẮNG NGHE CỦA
Các thầy CÔ GIÁO VÀ
CÁC EM HỌC SINH!