PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT
Ngôn ngữ nghệ thuật
1.Khái niệm
Xét ví dụ
Cho anh hỏi :
Em đã có người yêu chưa đấy ?
Bây giờ mận mới hỏi đào
Vườn hồng đã có ai vào hay chưa ?
Hỏi về chuyện đã có người yêu chưa
Ngôn ngữ hàm ẩn, giàu hình ảnh và có tổ chức
Ngôn ngữ nghệ thuật
Lời nói trực tiếp, hiển ngôn
Ngôn ngữ sinhhoạt
Ngôn ngữ nghệ thuật
1.Khái niệm
Ngôn ngữ nghệ thuật là ngôn ngữ gợi hình, gợi cảm được dùng trong các văn bản nghệ thuật.
(Ngôn ngữ văn chương ,ngôn ngữ văn học)
Ngôn ngữ nghệ thuật là gì?
2. phạm vi sử dụng
“Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày
Quê hương là đường đi học
Con về rợp bóng vàng bay”
_ “Cô ấy trông thật mũm mĩm”
_ “ Người gì mà chanh chua”
“ Chúng lập ra nhà tù nhiều hơn trường học. Chúng thẳng tay chém giết những người yêu nước thương nòi của ta. Chúng tắm các cuộc khởi nghĩa của chúng ta trong những bể máu.”
văn bản nghệ thuật:
lời nói hằng ngày:
phong cách ngôn ngữ khác:
3. Phân loại
Ngôn ngữ nghệ thuật được chia làm 3 loại:
Ngôn ngữ tự sự
Ngôn ngữ thơ
Ngôn ngữ sân khấu
Nối những tác phẩm ở cột A với thể loại tương ứng ở cột B:



Ngôn ngữ tự sự
Ngôn ngữ thơ
Ngôn ngữ sân khấu
1a
2d
3b
4e
5c
6i
7g
8h
9k
3. Phân loại
Các thể loại trên thuộc loại ngôn ngữ nghệ thuật nào?
4.Chức năng









Văn bản 1:
" Trong đầm gì đẹp bằng sen
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng
Nhị vàng bông trắng lá xanh
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn"
( Ca dao)
Nơi sinh sống, cấu tạo, màu
sắc của cây sen.
CHỨC NĂNG THÔNG TIN
CHỨC NĂNG THẨM MĨ

Khẳng định cái đẹp có thể
hiện hữu và bảo tồn trong môi
trường có nhiều cái xấu .
4.Chức năng
Bài ca dao trên cung cấp những thông tin gì cây sen?
Ngoài chức năng thông tin bài ca dao còn thể hiện chức năng gì? tại sao?
CHỨC NĂNG THÔNG TIN
CHỨC NĂNG THẨM MĨ
Chức năng của ngôn ngữ nghệ thuật
II. Phong cách ngôn ngữ nghệ thuật
Tính hình tượng
Xét các ví dụ
“Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm long son”
(Hồ Xuân Hương – Bánh trôi nước)
Em ngỡ giếng nước sâu
Em nối sợi gầu dài
Ai ngờ giếng cạn
Em tiếc hoài sợi dây
(Ca dao)
- Vẻ đẹp người con gái duyên dáng, trắng trong
- Số phận lênh đênh, chìm nổi
- Tấm lòng son sắt thuỷ chung
Nỗi hụt hẫng, nuối tiếc, mất niềm tin vào người mình đã tin tưởng và yêu thương chân thành
Tính hình tượng là khả năng tạo ra những hình tượng nhờ cách diễn đạt ngôn ngữ có hình ảnh, màu sắc, âm thanh, biểu tượng,.. Mà người đọc phải dùng tri thức, vốn sống của mình để liên tưởng, suy nghĩ và rút ra bài học.
1. Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử, bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa
2. Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng
3. Khăn thương nhớ ai
Khăn rơi xuống đất
Khăn thương nhớ ai
Khăn vắt lên vai
Khăn thương nhớ ai
Khăn chùi nước mắt
4. Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
So sánh
Ẩn dụ
Hoán dụ, điệp ngữ
Điệp từ
Để tạo ra tính hình tượng, người viết sử dụng nhiều biện pháp tu từ như: so sánh, nhân hóa, hoán dụ, ẩn dụ, điệp từ, ...
1. Bờ sông hoang dại như một bờ tiền sử, bờ sông hồn nhiên như một nỗi niềm cổ tích tuổi xưa
2. Mặt trời của bắp thì nằm trên đồi
Mặt trời của mẹ, em nằm trên lưng
3. Khăn thương nhớ ai
Khăn rơi xuống đất
Khăn thương nhớ ai
Khăn vắt lên vai
Khăn thương nhớ ai
Khăn chùi nước mắt
4. Dốc lên khúc khuỷu dốc thăm thẳm
So sánh
Ẩn dụ
Hoán dụ, điệp ngữ
Điệp từ
Công cha:
- Lớn lao (to lớn như núi Thái Sơn)
Hiển nhiên mà ai ai cũng thấy (sừng sững như núi Thái Sơn),
Bất di bất dịch (vững chãi như núi Thái Sơn)
Không thể phủ nhận được (nặng như núi Thái Sơn)…
Nghĩa mẹ:
Dồi dào và vô tận
Trong trẻo và vô tư
Mát lành và ngọt ngào v.v….
Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra
Công cha:
- Lớn lao (to lớn như núi Thái Sơn)
Hiển nhiên mà ai ai cũng thấy (sừng sững như núi Thái Sơn),
Bất di bất dịch (vững chãi như núi Thái Sơn)
Không thể phủ nhận được (nặng như núi Thái Sơn)…
Nghĩa mẹ:
Dồi dào và vô tận
Trong trẻo và vô tư
Mát lành và ngọt ngào v.v….
Tính hình tượng tất yếu dẫn tới tính đa nghĩa.
Công cha như núi Thái Sơn
Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra


















2. Tính truyền cảm
Tính truyền cảm của ngôn ngữ nghệ thuật là làm cho người đọc, người nghe cùng vui, buồn, yêu thích ...như chính người viết ; tạo nên sự đồng cảm sâu sắc giữa người đọc và người viết.
2. Tính truyền cảm
Ví dụ :
Bài thơ Mẹ
“ Con sẽ không đợi một ngày kia khi mẹ mất đi mới giật mình khóc lóc
Những dòng sông trôi đi có trở lại bao giờ
Con hốt hoảng trước thời gian khắc nghiệt
Chạy điên cuồng qua tuổi mẹ già nua.”
Khi đọc bài thơ này em cảm nhận gì?
3. Tính cá thể hóa
PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT

Bài
tập 4:
Trả lời câu hỏi : So sánh 3 bài thơ cùng đề tài thu

- So sánh 3 bài thơ cùng đề tài thu
Thu vịnh
Màu sắc
xanh ngắt
Lá thu
Bài thơ
Nhịp điệu
Gió thu
hắt hiu
lơ phơ
4/3
Tiếng thu
vàng
xào xạc
3/2
Đất nước
trong biếc
phấp phới
2/3,3/4,2/4,…
thổi mạnh
nai ngơ ngác
Khi các nhà văn sử dụng mỗi người lại có khả năng thể hiện một giọng riêng ,một phong cách riêng bắt nguồn từ cá tính sáng tạo của người viết.Tạo ra phong cách nghệ thuật riêng.
Tính cá thể hoá
+ Nhận xét :
Ngôn ngữ là phương tiện diễn đạt chung của cộng đồng.
PHONG CÁCH NGÔN NGỮ NGHỆ THUẬT
III-LUYỆN TẬP
1- Bài tập3:
Anh ( chị ) hãy trả lời câu hỏi a,b
III-LUYÊN TẬP
1- Bài tập 3:
Điền từ thích hợp
a- Canh cánh: nhằm tạo hình tượng khắc sâu hình tượng Bác Hồ nhiều đêm nhớ nước không ngủ.
b- Rắc, triệt: sát với ngữ cảnh và âm điệu thơ.