CHÀO MỪNG
CÁC EM ĐẾN VỚI
LỚP 5B!

2

TIẾNG VIỆT LỚP 5
BÀI 25A. CẢNH ĐẸP ĐẤT
NƯỚC (TIẾT 1+2)
(Hướng dẫn học trang 73 tập 2)

Thứ Ba, ngày 5 tháng 3 năm 2024

(Hướng dẫn học trang 73 tập 2)

Mục tiêu
Đọc-hiểu bài Phong
cảnh đền Hùng.

1. Nói về cảnh đẹp đất nước
Cùng xem những bức tranh, ảnh về cảnh đẹp đất nước mà các
bạn trong nhóm đã sưu tầm được. Nói về một cảnh đẹp mà em thích
trong những bức tranh, ảnh đã xem.

Em rất thích bãi biển Phú Quốc. Dù
chưa được chứng kiến tận mắt nhưng
qua truyền hình, báo đài và một số
người bạn, em thấy bãi biển Phú Quốc
rất đẹp. Đường bờ biển trải dài, tọa lạc
trên đó là những bãi biển xanh sạch
đẹp với bãi tắm cát trắng, cát vàng dịu
mịn, nước biển trong xanh màu ngọc
bích, cảnh sắc thiên nhiên đẹp quyến
rũ với những khu rừng nhiệt đới xanh
mướt. Các bãi biển yên bình đẹp như
tranh vẽ, nhưng không kém phần
hoang sơ. Đây là điểm du lịch nổi tiếng
của nước ta.
9

Hồ Hoàn Kiếm hay còn gọi là Hồ
Gươm tọa lạc ngay trung tâm thủ đô
Hà Nội và được bao quanh bởi 3 con
phố Hàng Khay – Lê Thái Tổ – Đinh
Tiên Hoàng. Do nằm ở vị trí đắc địa,
là nơi kết nối giữa khu phố cổ như
Hàng Ngang, Hàng Đào, Cầu Gỗ,
Lương Văn Can... với khu phố Tây là
Nhà Thờ, Tràng Thi, Hàng Bài, Tràng
Tiền, Hàng Khay... nên Hồ Hoàn Kiếm
thu hút nhiều du khách trong và
ngoài nước đến tham quan, khám
phá trong chuyến du lịch Hà Nội.

10

Vịnh Hạ Long nằm ở vùng Đông Bắc
Việt Nam, là một phần phía tây Vịnh Bắc
Bộ, phía Tây Nam giáp đảo Cát Bà. Vẻ đẹp
của Vịnh Hạ Long có thể nói như một bức
tranh đa dạng muôn màu, sự đa dạng ấy
được thể hiện ở nhiều phương diện khác
nhau. Vẻ đẹp vĩnh cửu, vĩ đại của Hạ Long
được tạo nên từ ba yếu tố: Đá, nước và
bầu trời. Với hàng nghìn đảo đá lớn, nhỏ
mọc lên từ mặt nước xanh ngọc biếc tạo
ra một bức tranh thủy mặc khổng lồ. Đây
là một đặc ân của thiên nhiên dành cho Hạ
Long mà chưa có nước nào trên thế giới
có được.

11

Phong cảnh đền Hùng
Đền Thượng nằm chót vót trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh. Trước đền, những khóm hải đường đâm bông
rực đỏ, những cánh bướm nhiều màu sắc bay dập dờn như đang múa quạt xòe hoa. Trong đền, dòng
chữ vàng Nam quốc sơn hà uy nghiêm đề ở bức hoành phi treo chính giữa.
Lăng của các vua Hùng kề bên đền Thượng, ẩn trong rừng cây xanh. Đứng ở đây, nhìn ra xa, phong
cảnh thật là đẹp. Bên phải là đỉnh Ba Vì vòi vọi, nơi Mị Nương – con gái Hùng Vương thứ 18 – theo Sơn
Tinh về trấn giữ núi cao. Dãy Tam Đảo như bức tường xanh sừng sững chắn ngang bên trái đỡ lấy mây
trời cuồn cuộn. Phía xa xa là núi Sóc Sơn, nơi in dấu chân ngựa sắt Phù Đổng, người có công giúp Hùng
Vương đánh thắng giặc Ân xâm lược. Trước mặt là Ngã Ba Hạc, nơi gặp gỡ giữa ba dòng sông lớn tháng
năm mải miết đắp bồi phù sa cho đồng bằng xanh mát.
Trước đền Thượng có một cột đá cao đến năm gang, rộng khoảng ba tấc. Theo ngọc
phả, trước khi dời đô về Phong Khê, An Dương Vương đã dựng mốc đá đó, thề với các
vua Hùng giữ vững giang sơn. Lần theo lối cũ đến lưng chừng núi có đền Trung thờ 18
chi vua Hùng. Những cành hoa đại cổ thụ tỏa hương thơm, những gốc thông già hàng
năm, sáu thế kỉ che mát cho con cháu về thăm đất Tổ. Đi dần xuống là đền Hạ, chùa Thiên
Quang và cuối cùng là đền Giếng, nơi có giếng Ngọc trong xanh, ngày xưa công chúa Mị
Nương thường xuống rửa mặt, soi gương.
(Theo Đoàn Minh Tuấn)

- Đền Hùng: Đền thờ các vua Hùng ở núi Nghĩa Lĩnh, thôn
Cổ Tích, xã Hy Cương, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ.
- Nam quốc sơn hà: ý trong bài chỉ Tổ quốc Việt Nam.
- Bức hoành phi: tấm gỗ sơn son thếp vàng có khắc chữ
Hán hoặc chữ Nôm cỡ lớn, thường treo ngang ở gian
giữa nhà để thờ hoặc trang trí.
- Ngã Ba Hạc: nơi sông Lô chảy vào sông Hồng.
- Ngọc phả: sách ghi chép lai lịch, thân thế, sự nghiệp
của những người được người đời kính trọng, tôn thờ.
- Đất Tổ: chỉ khu vực đền Hùng hoặc chỉ chung tỉnh Phú
Thọ, nơi các vua Hùng bắt đầu sự nghiệp dựng nước.

- Chi: một nhánh trong dòng họ.

16

CỔNG ĐỀN HÙNG

ĐỀN THƯỢNG

ĐỀN TRUNG

ĐỀN HẠ

ĐỀN GIẾNG

Bức hoành phi

Ngã Ba Hạc

NGỌC PHẢ

- Đoạn 1: Từ đầu …. chính giữa.

Bài văn
- Đoạn 3: Còn lại.
có mấy đoạn?

- Đoạn 2: Lăng của các vua Hùng … xanh mát.

Mỗi em đọc một
đoạn, tiếp nối đến hết
bài.

5. Suy nghĩ, thực hiện các nhiệm vụ sau:
1. Bài văn viết về cảnh vật gì, ở nơi nào?
Bài văn viết về cảnh vật trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh có đền Hùng,
nơi thờ các vua Hùng.
2. Tìm từ ngữ điền vào chỗ trống để hoàn chỉnh câu nói về các vua
Hùng.
Các vua Hùng là những người đầu tiên thành lập
Văn Lang
nước
..............
đóng đô ở thành Phong Châu, nay thuộc tỉnh
Phú Thọ, cách ngày nay4000
khoảng ........ năm.
Nước Văn Lang được hình thành vào khoảng năm 700 TCN ở khu vực
sông Hồng, sông Mã và sông Cả và kết thúc vào năm 258 TCN bởi An Dương
Vương, Thục Phán. Từ đây hình thành quan niệm dân gian coi nước Văn
Lang đời Hùng Vương ra đời cách ngày nay khoảng hơn 4000 năm và thường
được sách báo nói tới 4000 năm văn hiến.

5. Suy nghĩ, thực hiện các nhiệm vụ sau:
3. Những chi tiết, hình ảnh nào miêu tả cảnh đẹp của thiên nhiên nơi
đền Hùng? Viết kết quả vào vở.

5. Suy nghĩ, thực hiện các nhiệm vụ sau:
4. Bài văn gợi cho em nhớ đến một số truyền thuyết về sự nghiệp
dựng nước và giữ nước của dân tộc, đó là những truyền thuyết nào?
Nối câu hỏi ở cột A với câu trả lời ở cột B cho phù hợp:

Núi Ba Vì

Cảnh núi non Ba Vì cao vòi vọi gợi nhớ truyền thuyết
Sơn Tinh, Thuỷ Tinh.

Ngã Ba Hạc hay còn gọi là ngã ba sông Bạch Hạc,
nơi gặp gỡ của 3 con sông hùng vĩ và thơ mộng của
miền Bắc  là sông Hồng, sông Đà và sông Lô.
Từ hồi Lạc Long Quân lập nước, khi đó người
đứng trên núi Nghĩa Lĩnh nhìn ra xa xuôi về phía nam
thấy một vùng bãi bồi rộng lớn màu mỡ. Ở đó cây cối
tốt tươi, dưới sông cá tôm quần tụ, nhân dân trong
vùng hiền hòa chất phác, đời sống ấm no bởi phù sa
bồi lắng. Đất lành chim đậu, vùng này là nơi những
đàn chim hạc trắng tìm về kiếm ăn, rất đông, tạo nên
một quang cảnh hết sức sinh động, tươi đẹp.
34

Trong một lần Lạc Long Quân đến thị sát
vùng hợp lưu của 3 con sông, nhìn thấy
cảnh trời nước linh thiêng như ngưng tụ
nơi này, thỉnh thoảng lại có những đàn chim
trắng lớn bay lên, vô cùng thanh bình yên
ấm. Người đã gọi vùng này là Bạch Hạc và
cái tên cổ xưa đó được lưu truyền cho tận
tới ngày nay, vẫn là nơi 3 con sông giao với
nhau, cũng là nơi ngưng tụ khí thiêng của
trời đất.

Núi Sóc Sơn

Núi Sóc Sơn

…Nơi in dấu chân ngựa sắt Phù Đổng gợi nhớ truyền thuyết
Thánh Gióng.

Mốc Đá Thề

Mốc đá thề - gợi nhớ truyền thuyết về An Dương Vương.

ĐỀN TRUNG

Gợi nhớ truyền thuyết Sự tích bánh chưng,
bánh dày…

ĐỀN HẠ
Gợi nhớ đến truyền thuyết Sự tích trăm trứng.

Mỗi ngọn núi, con suối, dòng sông, mái đền ở vùng đất Tổ đều gợi
nhớ về những ngày xa xưa, về cội nguồn, về truyền thống của dân
tộc.

6. Suy nghĩ, trả lời câu hỏi:
Câu ca dao sau ý nói gì:
Dù ai đi ngược về xuôi
Nhớ Ngày Giỗ Tổ mùng mười tháng ba.
Câu ca dao nhắc nhở mỗi chúng ta dù đi đâu về
đâu cũng phải nhớ về cội nguồn, dân tộc.
Cụ thể trong hai câu ca dao trên muốn nhắc nhở
con cháu Việt Nam đến ngày mồng 10 tháng 3 âm lịch
phải nhớ đến ngày giỗ của các vua Hùng, người đã có
công xây dựng nên đất nước Việt Nam này.

Theo truyền thuyết, vua Hùng Vương thứ 6 đã “hoá thân” bên gốc cây kim
giao trên đỉnh núi Nghĩa Lĩnh vào ngày 10 tháng 3 âm lịch (năm 1632 trước
Công Nguyên). Từ đấy, người Việt đã lấy ngày 10/3 làm ngày Giỗ Tổ.

Nhân dân khắp nơi về đền Hùng nhân dịp Giỗ Tổ
mồng 10 tháng 3.

Nội dung của bài muốn nói với em
điều gì?

NỘI DUNG

Ca ngợi vẻ đẹp tráng lệ của đền
Hùng và vùng đất Tổ, đồng thời bày
tỏ niềm thành kính thiêng liêng của
mỗi con người đối với tổ tiên.

Qua bài học, bản thân
em cần làm gì?

Qua bài đọc, chúng ta cần biết
kính trọng, biết ơn các vua
Hùng, chăm chỉ học tập rèn
luyện tốt để góp phần xây dựng
đất nước ...