BÀI 15
PHONG TRÀO CÁCH MẠNG VIỆT NAM
SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI THỨ
NHẤT NĂM 1919 - 1925

Câu hỏi
1. Vì sao cách mang tháng mười Nga lại có tác động mạnh mẽ đến tình
hình thế giới?
Sù th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng th¸ng m­ưêi Nga 1917 cã ¶nh h­ưëng như­thÕ nµo ®èi víi
c¸ch m¹ng ViÖt Nam ?
Tình hình thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đã ảnh hưởng đến cách mạng
Việt Nam như thế nào?
2. Sau chiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt phong trµo ®Êu tranh diÔn ra như­thÕ nµo?
Vì sao thời kì này giai cấp tư sản lại tham gia đấu tranh? Nêu những mục tiêu, hình
thức đấu tranh của giai cấp tư sản? Phong trào dân tộc, dân chủ công khai của giai
cấp tư sản có tính tích cực và hạn chế gì?
3. Nêu các hình thức đấu tranh của tầng lớp tiểu tư sản trí thức?
Phong trào đấu tranh của tầng lớp tiểu tư sản giai đoạn này có mặt tích cực và hạn
chế gì?
4.ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC THEO KHUYNH
HƯỚNG DÂN CHỦ TƯ SẢN Ở VIỆT NAM
5. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân
Việt Nam như thế nào?
CUỘC BÃI CÔNG BA SON (8-1925) CÓ ĐIỂM GÌ MỚI TRONG PHONG TRÀO
CÔNG NHÂN NƯỚC TA SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI I ?

Đáp án

I. Ảnh hưởng của cách mạng tháng Mười Nga và phong trào cách mạng
thế giới
-Phong trào lan rộng phạm vi toàn thế
giới: từ châu Âu sang châu Á; châu Phi
và Mỹ Latinh.
C¸ch m¹ng th¸ng m­ưêi Nga ®· chØ ra cho giai
cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng trªn toµn
thÕ giíi biÕt kÎ thï chung cña hä lµ chñ nghÜa
®Õ quèc v× thÕ hä s¸t c¸nh bªn nhau ®Ó chiÕn
®Êu.
+ Cổ vũ phong trào cách mạng ở các nước
tư bản và thuộc địa
+Chỉ ra con đường cách mạng mới đúng
đắn cho các dân tộc (cách mạng xã hội chủ
nghĩa)

Lê-nin và cách mạng tháng 10 Nga năm 1917

I. Ảnh hưởng của cách mạng tháng Mười Nga và phong trào cách mạng thế giới

Ông Nguyễn Văn Tạo - người Việt,
Phong
trào
Ngũ
vàđộcuộc
cách
mạng ở
cùng
Đảng
Cộng
Sản
Pháp
1920
Cách
mạng
ở- Tứ
Ấn
M.
Ghandi

Cuộc cách mạng ở Đức

Trung
BCH
củaQuốc
Quốc1919
tế Cộng Sản

I. Ảnh hưởng của cách mạng tháng Mười Nga và phong trào
cách mạng thế giới
- Cách mạng tháng Mười Nga thành công đã thức tỉnh
nhân dân Việt Nam đứng lên đấu tranh.
- Phong trào cách mạng thế giới:
+ Tháng 3 - 1919, Quốc tế Cộng sản thành lập.
+ Đảng Cộng sản ra đời ở nhiều nước (Pháp 1920, Trung
Quốc 1921).
tạo điều kiện cho việc truyền bá chủ nghĩa Mác - Lê-nin
vào Việt Nam.
 Tạo điều kiện tập hợp những người yêu nước và con
đường cách mạng vô sản ở Việt Nam.

Câu hỏi
1. Vì sao cách mang tháng mười Nga lại có tác động mạnh mẽ đến tình
hình thế giới?
Sù th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng th¸ng m­ưêi Nga 1917 cã ¶nh h­ưëng như­thÕ nµo ®èi víi
c¸ch m¹ng ViÖt Nam ?
Tình hình thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đã ảnh hưởng đến cách mạng
Việt Nam như thế nào?
2. Sau chiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt phong trµo ®Êu tranh diÔn ra như­thÕ nµo?
Vì sao thời kì này giai cấp tư sản lại tham gia đấu tranh? Nêu những mục tiêu, hình
thức đấu tranh của giai cấp tư sản? Phong trào dân tộc, dân chủ công khai của giai
cấp tư sản có tính tích cực và hạn chế gì?
3. Nêu các hình thức đấu tranh của tầng lớp tiểu tư sản trí thức?
Phong trào đấu tranh của tầng lớp tiểu tư sản giai đoạn này có mặt tích cực và hạn
chế gì?
4.ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC THEO KHUYNH
HƯỚNG DÂN CHỦ TƯ SẢN Ở VIỆT NAM
5. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân
Việt Nam như thế nào?
CUỘC BÃI CÔNG BA SON (8-1925) CÓ ĐIỂM GÌ MỚI TRONG PHONG TRÀO
CÔNG NHÂN NƯỚC TA SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI I ?

Đáp án

- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất phong trào phát triển mạnh mẽ (sôi nổi, phong phú về
hình thức và thu hút đông đảo các tầng lớp tham gia)
ĐẶC ĐIỂM

GIAI CẤP TƯ SẢN

TẦNG LỚP TIỂU TƯ SẢN

Mục tiêu

Đòi quyền lợi về kinh tế

Đòi quyền tự do dân chủ

Tính chất

Cải lương (dễ thoả hiệp)

Yêu nước, dân chủ

Tích cực

Chống sự cạnh tranh, chèn ép của tư Thức tỉnh lòng yêu nước, truyền bá tư
bản nước ngoài
tưởng tự do, dân chủ

Hạn chế

Dễ thỏa hiệp, phục vụ quyền lợi của Còn mang tính tự phát, xốc nổi.
giai cấp

II. Phong trào dân tộc, dân chủ công khai (1919-1925)
1- Giai cấp tư sản dân tộc:

Muèn vư­¬n lªn cã vÞ trÝ kh¸ h¬n trong nÒn kinh tÕ ViÖt Nam ®ßi c¸c quyÒn tù do
d©n chñ thÝch øng víi lîi Ých.
Phát động các phong trào :
-ChÊn H­ưng néi hãa, bµi trõ
ngo¹i hãa.
- Chèng ®éc quyÒn c¶ng Sµi Gßn
- Dïng b¸o chÝ tuyªn truyÒn
bªnh vùc quyÒn lîi cho mình
mét sè tư­s¶n vµ ®Þa chñ Nam Kì
(Bïi Quang Chiªu, NguyÔn Phan
Long ) .
- Thµnh lËp §¶ng lËp hiÕn.
Thành viên Đảng Lập Hiến

1- Giai cấp tư sản dân tộc:

-Môc tiªu : ®ßi quyÒn lîi kinh tÕ vµ ®ßi c¸c quyÒn tù do d©n chñ vµ chèng ¸p bøc chÌn Ðp.
-TÝnh chÊt : yªu n­ưíc, d©n chñ như­ng dÔ tháa hiÖp, c¶i lư­¬ng.

- Tích cực: Chống sự cạnh tranh, chèn ép của tư bản Pháp → Thể hiện lòng
yêu nước, tư tưởng cách mạng.
- Hạn chế: Dễ thỏa hiệp khi được Pháp đáp ứng 1 số quyền lợi và mục đích
đấu tranh chỉ phục vụ bộ phận thuộc tầng lớp trên.

ĐẶC ĐIỂM

GIAI CẤP TƯ SẢN

TẦNG LỚP TIỂU TƯ SẢN

Mục tiêu

Đòi quyền lợi về kinh tế

Đòi quyền tự do dân chủ

Tính chất

Cải lương (dễ thoả hiệp)

Yêu nước, dân chủ

Tích cực

Chống sự cạnh tranh, chèn ép của tư Thức tỉnh lòng yêu nước, truyền bá tư
bản nước ngoài
tưởng tự do, dân chủ

Hạn chế

Dễ thỏa hiệp, phục vụ quyền lợi của Còn mang tính tự phát, xốc nổi.
giai cấp

II. Phong trào dân tộc, dân chủ công khai (1919-1925).
- Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào dân tộc dân chủ nước ta phát triển
mạnh mẽ, thu hút đông đảo các tầng lớp tham gia.
- Giai cấp tư sản dân tộc:
+ Mục tiêu: Đấu tranh đòi quyền lợi về kinh tế như phong trào chấn hưng hàng nội
hóa, bài trừ ngoại hóa.
+ Thành lập Đảng Lập hiến, đưa ra một số khẩu hiệu đòi tự do, dân chủ, tuy nhiên
khi được Pháp nhượng bộ cho một số quyền lợi, họ lại sẵn sàng thỏa hiệp.

Câu hỏi
1. Vì sao cách mang tháng mười Nga lại có tác động mạnh mẽ đến tình
hình thế giới?
Sù th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng th¸ng m­ưêi Nga 1917 cã ¶nh h­ưëng như­thÕ nµo ®èi víi
c¸ch m¹ng ViÖt Nam ?
Tình hình thế giới sau Chiến tranh thế giới thứ nhất đã ảnh hưởng đến cách mạng
Việt Nam như thế nào?
2. Sau chiÕn tranh thÕ giíi thø nhÊt phong trµo ®Êu tranh diÔn ra như­thÕ nµo?
Vì sao thời kì này giai cấp tư sản lại tham gia đấu tranh? Nêu những mục tiêu, hình
thức đấu tranh của giai cấp tư sản? Phong trào dân tộc, dân chủ công khai của giai
cấp tư sản có tính tích cực và hạn chế gì?
3. Nêu các hình thức đấu tranh của tầng lớp tiểu tư sản trí thức?
Phong trào đấu tranh của tầng lớp tiểu tư sản giai đoạn này có mặt tích cực và hạn
chế gì?
4.ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC THEO KHUYNH
HƯỚNG DÂN CHỦ TƯ SẢN Ở VIỆT NAM
5. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào đấu tranh của giai cấp công nhân
Việt Nam như thế nào?
CUỘC BÃI CÔNG BA SON (8-1925) CÓ ĐIỂM GÌ MỚI TRONG PHONG TRÀO
CÔNG NHÂN NƯỚC TA SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI I ?

Đáp án

II. Phong trào dân tộc, dân chủ công khai (1919-1925).
- Các tầng lớp tiểu tư sản trí thức:
+ Thành lập những tổ chức chính trị : Hội Phục Việt, Hội Hưng Nam, Việt Nam
Nghĩa đoàn, Đảng Thanh niên.
+ Xuất bản những tờ báo tiến bộ: Chuông rè, An Nam trẻ.
+Tiếng bom Phạm Hồng Thái ở Sa Điện (Quảng Châu - Trung Quốc) (tháng 6 1924)

Vụ mưu sát toàn quyền Đông Dương Méc-lanh: Tiếng bom Phạm Hồng Thái
ở Sa Điện (Tháng 6/1924)

Phạm Hồng Thái
Sống, chết, được như anh
Thù giặc, thương nước mình.
Sống, làm quả bom nổ
Chết, như dòng nước xanh.
(Tố Hữu)
Mộ Phạm Hồng Thái tại
nghĩa trang Hoàng Hoa
14 (TQ)
Cương –Quảng Đông

Phong trào đòi thả cụ Phan Bội Châu (1925).

Vào tháng 6 năm 1925, để ngăn chặn các hoạt
động yêu nước của Phan Bội Châu, mật thám
Pháp đã bắt cóc Cụ ở Trung Quốc, rồi đưa về
giam giữ tại nhà tù Hoả Lò (Hà Nội), dự định
bí mật thủ tiêu. Tin cụ Phan Bội Châu - một
nhà yêu nước lớn được nhân dân kính trọng bị bắt nhanh chóng được lan truyền rộng rãi,
tạo ra một xúc cảm mạnh mẽ trong các tầng
lớp dân chúng cả nước. Một làn sóng đấu tranh
đòi thả cụ Phan Bội Châu nhanh chóng được
dấy lên. 

ngày 16-3-1926 cụ Phan Châu
Trinh - một trong những lãnh
tụ được mến mộ nhất của
phong trào yêu nước Việt Nam
từ trần. Tin cụ mất đã thực sự
gây xúc động lớn trong mọi
tầng lớp nhân dân. Phong trào
truy điệu và để tang cụ Phan
Châu Trinh ở Sài Gòn đã lan
rộng trên phạm vi cả nước.

Đám tang cụ Phan Châu Trinh tại Sài Gòn (1926)

II. Phong trào dân tộc, dân chủ công khai (1919-1925).
- Các tầng lớp tiểu tư sản trí thức:
+ Thành lập những tổ chức chính trị : Hội Phục Việt, Hội Hưng Nam, Việt Nam
Nghĩa đoàn, Đảng Thanh niên.
+ Xuất bản những tờ báo tiến bộ: Chuông rè, An Nam trẻ.
+Tiếng bom Phạm Hồng Thái ở Sa Điện (Quảng Châu - Trung Quốc) (tháng 6 1924)
+ Đấu tranh đòi thả Phan Bội Châu (1925) và đám tang Phan Châu Trinh (1926)

Tích cực: Thể hiện lòng yêu nước, tư tưởng cách mạng.

Hạn chế: Chưa có chính Đảng lãnh đạo, Không có sự lãnh đạo thống nhất, thiếu
chiều sâu, thiếu cơ sở tồn tại trong quần chúng.

ĐẶC ĐIỂM

GIAI CẤP TƯ SẢN

TẦNG LỚP TIỂU TƯ SẢN

Mục tiêu

Đòi quyền lợi về kinh tế.

Đòi quyền tự do dân chủ.

Tính chất

Cải lương (dễ thoả hiệp).

Yêu nước, dân chủ.

Tích cực

Chống sự cạnh tranh, chèn ép của tư Thức tỉnh lòng yêu nước, truyền bá tư
bản nước ngoài.
tưởng tự do, dân chủ.

Hạn chế

Dễ thỏa hiệp, phục vụ quyền lợi của giai Còn mang tính tự phát, xốc nổi.
cấp.

ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ PHONG TRÀO YÊU NƯỚC THEO KHUYNH HƯỚNG
DÂN CHỦ TƯ SẢN Ở VIỆT NAM

Do còn nhiều hạn chế nên phong trào dân tộc, dân chủ (1919 - 1925) diễn ra sôi
nổi nhưng cũng nhanh chóng bị thực dân Pháp đàn áp.
Nguyên thất bại
Khách quan: Hệ tư tưởng dân chủ tư sản mất tính hấp dẫn. Nhất là sau khi
Trung Quốc bị chia xẻ dưới ảnh hưởng của các nước đế quốc. Nhật trở thành đế
quốc nô dịch các nước khác.
Chủ quan: Tư sản dân tộc Việt Nam non yếu về kinh tế, không có đường
lối chính trị rõ ràng, tổ chức không chặt chẽ. Tiểu tư sản trí thức, do đời sống bấp
bênh, dễ hoang mang, dao động, thiếu cơ sở trong quần chúng. Suy cho cùng
đường lối dân chủ tư sản không phù hợp với yêu cầu khách quan của Cách
mạng Việt Nam.

III. Phong trào công nhân (1919-1925)

Hình ảnh công nhân Việt Nam thời kì Pháp thuộc

III. Phong trào công nhân (1919-1925)
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào công nhân còn lẻ tẻ, nhưng ý thức
giai cấp nâng cao.
- Từ năm 1920, công nhân Sài Gòn – Chợ Lớn đã thành lập công hội (do Tôn
Đức Thắng đứng đầu).

1920, Tôn Đức Thắng đến Sài Gòn tích cực tham gia hoạt
động nghiệp đoàn và trở thành người tổ chức và lãnh đạo
Công hội bí mật - Công hội đầu tiên của giai cấp công nhân
Việt Nam. Tôn Đức Thắng cùng Công hội của mình lãnh đạo
các cuộc bãi công của công nhân ở Sài Gòn-Chợ Lớn

-Quê hương đồng chí Tôn Đức Thắng là Cù Lao Ông Hổ, Mỹ Hoà
Hưng, tổng Định Thành, tỉnh Long Xuyên, nay là thành phố Long
Xuyên, tỉnh An Giang.

TÔN ĐỨC THẮNG
Người sáng lập:
CÔNG HỘI ĐỎ
30/01/2023

-Vốn thông minh, có tính độc lập cao, có năng khiếu lao động kỹ
thuật, giàu lòng thương người.
Năm 1916, Tôn Đức Thắng bị động viên trở thành lính thợ làm
việc trên chiến hạm France. Việc Tôn Đức Thắng tham gia vào sự
kiện kéo cờ đỏ trên chiến hạm France ở Biển Đen tháng 4/1919
có ý nghĩa lớn bởi anh là người Việt Nam đầu tiên dũng cảm
tham gia bảo vệ chính quyền Xôviết trẻ tuổi và Cách mạng Tháng
Mười Nga vào thời điểm quan trọng. Đây là dấu mốc đánh dấu sự
trưởng thành về ý thức và định hướng chính trị trong cuộc đời
đấu tranh giành độc lập, tự do cho dân tộc của Tôn Đức Thắng.
Sau vụ binh biến ở Biển Đen, bị trục xuất khỏi nước Pháp, Tôn
Đức Thắng trở về Sài Gòn tích cực tham gia hoạt động nghiệp
đoàn và trở thành người tổ chức và lãnh đạo Công hội bí mật
năm 1920, Công hội đầu tiên của giai cấp công nhân Việt Nam.
Tôn Đức Thắng cùng Công hội của mình lãnh đạo các cuộc bãi
công của công nhân ở Sài Gòn-Chợ Lớn

III. Phong trào công nhân (1919-1925)
- Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào công nhân còn
lẻ tẻ, nhưng ý thức giai cấp nâng cao.
- Từ năm 1920, công nhân Sài Gòn – Chợ Lớn đã thành lập
công hội (do Tôn Đức Thắng đứng đầu).
- Năm1922, công nhân Bắc kì đấu tranh đòi nghỉ ngày chủ nhật.
- Năm 1924, bãi công ở Hà Nội , Nam Định, Hải Dương.
- Tiêu biểu là cuộc bãi công vào tháng 8/1925 của công
nhân xưởng Ba Son (Sài Gòn).

TÔN ĐỨC THẮNG
Người sáng lập:

HỘI ĐỎ

0/01/2023

CÔNG

NƠI
GIAM
GIỮ
TÔN
ĐỨC
THẮNG
Một góc của
xưởng
Ba
Son
(Sài
Gòn-Chợ
Lớn)
Em biết gì về nhân vật lịch sử này?

Mục đích của cuộc bãi công Ba Son là nhằm giữ lại chiếc tàu Mi-sơ-lê
được đưa đến sửa chữa ở xưởng Ba Son, không cho Pháp chuyên
chở binh lính đi đàn áp cách mạng Trung Quốc. Ngày 4/8/1925, cuộc
bãi công bùng nổ với yêu sách đòi tăng 20% lương, đòi thợ bị đuổi trở
lại làm việc... Sau 8 ngày bãi công và nghỉ việc cuộc bãi công thắng lợi.
Ngày 12/8, công nhân mới trở lại làm việc, nhưng vẫn tiếp tục bãi
công, khiến cho việc sửa chữa chiếc tàu Mi-sơ-lê mãi đến ngày
28/11/1925 mới hoàn thành, và khi nó lên đường sang Trung Quốc thì
cuộc đấu tranh của công nhân và thủy thủ Trung Quốc đã kết thúc
thắng lợi.
( Theo Đại cương Lịch sử Việt Nam)

30/01/2023

CUỘC BÃI CÔNG BA SON (8-1925)

Tháng 8-1925 của thợ máy Ba Son bãi công nhằm giữ
lại chiếc tàu Misơlê, không cho Pháp chuyên chở lính
sang đàn áp cách mạng Trung Quốc. Cuộc bãi công nổ
ra với yêu sách tăng lương 20%, đòi thợ bị đuổi trở lại
làm việc. Để đảm bảo thắng lợi, công hội vận động
công nhân viên chức trong thành phố ủng hộ công nhân
Ba Son. Sau 8 ngày đấu tranh cuộc bãi công giành
thắng lợi.

CUỘC BÃI CÔNG BA SON (8-1925) CÓ ĐIỂM MỚI TRONG PHONG TRÀO CÔNG NHÂN NƯỚC
TA SAU CHIẾN TRANH THẾ GIỚI I

Như vậy, cuộc bãi công công nhân Ba Son là cuộc đấu tranh
đầu tiên có tổ chức và lãnh đạo. Cuộc đấu tranh này không
chỉ nhằm vào mục tiêu kinh tế, mà còn cao hơn nhằm vào
mục đích chính trị, thể hiện tình đoàn kết giai cấp, đoàn kết
quốc tế của công nhân Việt Nam với Trung Quốc. Với cuộc
bãi công của công nhân Ba Son đánh dấu công nhân Việt
Nam bắt đầu đi vào đấu tranh có tổ chức và mục đích chính
trị rõ ràng (tức là chuyển sang đấu tranh tự giác).

* Phong trào bước đầu phát triển, tuy đấu tranh
còn lẻ tẻ, mang tính tự phát, nhưng ý thức chính
trị, giai cấp ngày càng phát triển.

LUYỆN TẬP
Câu 1. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, những sự kiện nào trên
thế giới ảnh hưởng đến cách mạng Việt Nam?
A.Thành công của cách mạng tháng Mười Nga (1917), sự thành lập
Quốc tế cộng sản (2/1919).
B. Phong trào giải phóng dân tộc ở các nước Á, Phi, Mĩ La-tinh.
C. Hội nghị Véc- xai, thế giới hình thành trật tự Véc-xai_Oa-sin-tơn.
D. Sự ra đời của các Đảng Cộng Sản ở các nước châu Âu.

LUYỆN TẬP
Câu 2. Sau Chiến tranh thế giới thứ nhất, phong trào yêu nước theo
khuynh hướng dân chủ tư sản phát triển mạnh mẽ vì
A. chủ nghĩa Mác Lê-nin được truyền bá sâu rộng vào Việt Nam .
B. do ảnh hưởng tư tưởng Tam dân của Tôn Trung Sơn.
C. giai cấp công nhân đã chuyển sang đấu tranh tự giác.
D. thực dân Pháp đang trên đà suy yếu .

LUYỆN TẬP
Câu 3. Nguyên nhân nào là cơ bản làm cho phong trào yêu nước dân
chủ công khai ( 1919-1926) cuối cùng thất bại?
A. Hệ tư tưởng dân chủ tư sản trở nên lỗi thời, lạc hậu.
B. Thực dân Pháp còn mạnh đủ khả năng đàn áp phong trào.
C. Giai cấp tư sản dân tộc yếu kém về kinh tế .
D. Do chủ nghĩa Mác- Lê nin chưa được truyền bá sâu rộng ở Việt Nam..