BỘ MÔN LỊCH SỬ LỚP 7

Tiết 53: BÀI 25:
PHONG TRÀO TÂY SƠN
( tiết 4)

Bài 25:
PHONG TRÀO TÂY SƠN ( tiết 4)
IV. TÂY SƠN ĐÁNH TAN QUÂN THANH
1. Quân Thanh Xâm lược nước ta
2. Quang Trung đại phá quân Thanh (1789)
3. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của
phong trào Tây Sơn

IV. TÂY SƠN ĐÁNH TAN QUÂN THANH
1. Quân Thanh Xâm lược nước ta

a.

Hoàn cảnh:

? Sau khi Nguyễn Huệ thu Phục được Bắc Hà,
vua Lê Chiêu Thống có hành động gì ?
- Vua Lê Chiêu Thống cầu cứu nhà Thanh.
? Em có suy nghĩ gì về hành động của Lê Chiêu
Thống?
Vua bán nước, hèn hạ, nhục nhã. Chỉ vì quyền lợi cá
nhân mà bán rẻ tổ quốc gây đau khổ cho nhân dân.

IV. TÂY SƠN ĐÁNH TAN QUÂN THANH
1. Quân Thanh xâm lược nước ta
a. Hoàn cảnh:
? Nhà Thanh có bỏ qua cơ hội này
không? Vì sao?
? Nhà Thanh xâm lược nước ta như thế nào?
- Cuối năm 1788 Tôn Sĩ Nghị chỉ huy 29 vạn
quân, chia làm 4 đạo tiến vào nước ta .

1. Quan Thanh xâm lược nước ta
a. Hoàn cảnh:
- Lê Chiêu Thống cầu cứu nhà Thanh.
- Cuối năm 1788 Tôn Sĩ Nghị chỉ huy 29 vạn
quân, chia làm 4 đạo tiến vào nước ta.

Đạo quân thứ nhất

Lạng Sơn.

Đạo quân thứ hai

Cao Bằng.

Đạo quân thứ ba

Tuyên Quang.

Đạo quân thứ tư

Hải Dương.

+ Đạo 1 do Tôn Sĩ Nghị chỉ huy từ Quảng Tây
qua Lạng Sơn tiến vào
+ Đạo 2 theo đường Cao Bằng do Sầm Nghi
Đống chỉ huy
+ Đạo 3 theo đường Tuyên Quang
+ Đạo 4 theo đường Quảng Ninh tiến vào Hải
Dương

Các hướng tiến công xâm lược của quân Thanh

? Em có nhận xét gì về sự chuẩn bị của chúng?
+ Lực lượng mạnh gồm bộ binh, kị binh, thuỷ binh.
+ Được bè lũ Lê Chiêu Thống dẫn đường, ủng hộ
lương thực, quân nhu, quân dụng.
+ Tướng giặc là những tên tướng giỏi, hiếu chiến,
hăm hở, muốn lập công lớn .

? Trước thế giặc mạnh, quân Tây Sơn đã hành
động như thế nào?
- Quân Tây Sơn rút khỏi Thăng Long.
- Xây dựng phòng tuyến Tam Điệp - Biện Sơn
và cho người về Phú Xuân cấp báo với Nguyễn
Huệ.

IV. TÂY SƠN ĐÁNH TAN QUÂN THANH
1. Quân Thanh xâm lược nước ta
? Em cho biết vì sao nghĩa quân lập phòng
tuyến Tam Điệp - Biện Sơn?
- Phòng tuyến có chiều sâu, liên kết thuỷ bộ vững chắc.
- Là bàn đạp cho quân Tây Sơn hội quân và tấn công ra
Thăng Long diệt quân Thanh.

? Vì sao quân ta rút khỏi Thăng Long, có phải
vì hèn nhát, sợ giặc không ?
+ Không phải do hèn nhát, sợ giặc, đây là kế hoạch
sáng suốt, chu đáo
+ Bảo toàn lực lượng (quân Thanh quá đông, hung
hăng, quân ta chỉ có vài vạn), làm kiêu lòng địch.

? Thái độ của quân Thanh khi vào xâm lược nước ta
như thế nào?
? Thái độ của bọn Lê Chiêu Thống thì sao?
? Thái độ của nhân dân ta như thế nào?
- Chiếm được Thăng Long, quân Thanh cướp bóc rất
tàn bạo, Lê Chiêu Thống trả thù, báo oán tàn ngược
→ lòng căm thù của nhân dân lên đến cao độ.

2. Quang Trung đại phá quân Thanh(1789)
? Sau khi nhận được tin cấp báo quân Thanh
sang xâm lược nước ta, Nguyễn Huệ đã làm
gì?
- Ngày 22-12-1788, Nguyễn Huệ lên ngôi
hoàng đế, niên hiệu Quang Trung, lập tức tiến
quân ra Bắc.

2. Quang Trung đại phá quân Thanh(1789)
THẢO LUẬN

* Câu hỏi 1(Nhóm 1, 2):
Việc Nguyễn Huệ lên ngôi
hoàng Đế có ý nghĩa gì?
Trả lời:
-Tập hợp được lòng dân, tạo
sức mạnh đoàn kết dân tộc
-Khẳng định chủ quyền dân
tộc và cho quân Thanh biết
rằng nước ta có chủ

*Câu hỏi 2 (Nhóm 3, 4):

Tại sao lúc lấy được chính
quyền từ tay họ Trịnh, Nguyễn
Huệ lại không lên ngôi, mà bây
giờ mới lên ngôi?
Trả lời : Lúc tiến quân ra bắc,
Nguyễn Huệ lấy khẩu hiệu
“Phù Lê diệt Trịnh ” Bây giờ
vua Lê bán nước, quân Thanh
xâm lược nên Nguyễn Huệ lên
ngôi là hợp lòng nguời

Lược
đồ
Quang
Trung
tiến
quân
ra Bắc

“ Đánh để cho dài tóc,
Đánh để cho đen răng,
Đánh cho nó chích luân bất phản,
Đánh cho nó phiến giáp bất hoàn,
Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ. ”

Lễ tuyên thệ trước lúc xuất quân

2. Quang Trung đại phá quân Thanh (1789)
* Sự chuẩn bị:
- Năm 1788 Nguyễn Huệ lên ngôi Hòang Đế, lấy
niên hiệu là Quang Trung và tiến quân ra Bắc.
- Trên đường đi đến nghệ An – Thanh Hóa Quang
Trung tuyển thêm quân.
- Từ Tam Điệp, QuangTrung chia làm 5 đạo.

Từ Tam Điệp, Quang Trung tiến quân ra
Bắc, chia làm 5 đạo. đạo chủ lực do Quang
Trung chỉ huy tiến về thăng long, đạo thứ 2
và 3 đánh vào tây nam thăng long. Đạo thứ 4
tiến ra Hải dương, đạo thứ 5 tiến lên Lạng
Giang chặn đường rút lui của địch.

Lược đồ diễn biến trận đánh Ngọc
Hồi-Đống Đa (Tết Kỉ Dậu 1789)

* Diễn biến:
- Đêm 30 tết (1788) quân ta
vượt sông Gián Khẩu, tiêu
diệt đồn tiền tiêu.
 
- Đêm mồng 3 tết (1789)
quân ta chiếm đồn Hà Hồi
(Thường Tín, HN).
- Mờ sáng mồng 5 tết quân ta
đánh Ngọc Hồi, quân Thanh
đại bại, cùng lúc quân ta tấn
công đồn Đống Đa, Sầm Nghi
Đống thắt cổ tự tử.
- Trưa mồng 5 tết kỉ dậu,
quang Trung cùng đoàn quân
chiến thắng tiến về Thăng
long.

Tấn công đồn Ngọc Hồi

2. Quang Trung đại phá quân Thanh.

* Diễn biến:
- Đêm 30, ta đánh đồn tiền tiêu của giặc.
- Đêm mùng 3, ta đánh đồn Hà Hồi.
- Sáng mùng 5, ta đánh đồn Ngọc Hồi, cùng lúc đó quân
ta cho đánh đồn Đống Đa. Sầm Nghi Đống thắt cổ tự tử,
Tôn Sĩ Nghị vội vã chạy về nước.
* Kết quả: Trong 5 ngày đêm: Từ 30 đến mùng 5 tết
(25-1 đến 30-1-1789) Quang Trung đã quét sạch 29 vạn
quân Thanh ra khỏi đất nước.

? Nghệ thuật đánh giặc của Quang Trung trong trận
đánh tiêu diệt 29 vạn quân Thanh xâm lược.
Nghệ thuật đánh giặc: thần tốc, táo bạo, bất ngờ, linh
hoạt.
- Thần tốc: hành quân từ Phú Xuân ra Bắc trong vòng1
tháng.
- Táo bạo:quyết tâm đánh giặc, dù chúng rất đông
- Bất ngờ: đánh vào dịp Tết kỉ Dậu...
- Linh hoạt: đi đến đâu tuyển thêm quân đến đấy, chọn địa
điểm đánh...
- Biết thu phục lòng người: thưởng phạt đúng lúc

Quang Trung cïng ®oµn qu©n chiÕn th¾ng tiÕn vµo Thaêng Long.

“ Ba quân đội ngũ chỉnh tề tiến
Trăm họ chật đường vui tiếp nghênh.
Mây tạnh mù tan, trời lại sáng
Đầy thành già trẻ mặt như hoa
Chung vui sát cánh cùng nhau nói:
Cố đô trở lại nước non ta”.
Ngô Ngọc Du

“Mà nay áo vải cờ đào
Giúp dân dựng nước xiết bao công trình.”

3. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch
sử của phong trào Tây Sơn

a. Ý nghĩa lịch sử:
- Lật đổ các tập đoàn phong kiến thối nát Nguyễn,TrịnhLê.
- Đặt nền tảng thống nhất quốc gia.
- Đánh tan quân xâm lược Xiêm, Thanh bảo vệ vững chắc
nền độc lập của đất nước.

3. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch
sử của phong trào Tây Sơn
b. Nguyên nhân thắng lợi

- Ý chí đấu tranh, tinh thần yêu nước của nhân dân.
- Sự lãnh đạo tài tình sáng suốt của Quang Trung và bộ
chỉ huy.

CỦNG CỐ
?2: Nối cột thời gian vào cột sự kiện lịch sử
A. Cuối năm 1788
B. Tháng 12/1788
C. Đêm 30 Tết
Kỉ Dậu

D. Sáng mùng 5 Tết
Kỉ Dậu

1.

Quân ta vượt sông Gián Khẩu tiêu
diệt đồ tiền tiêu của địch.

2. Tôn Sĩ Nghị đem 29 vạn quân sang xâm
lược nước ta
3. Quân ta đánh đồn Ngọc Hồi – Đống Đa

4. Nguyễn Huệ lên ngôi Hoàng đế