Giáo viên: BÙI VĂN PHONG
Trường THCS Trung An

THCS TRUNG AN
Giáo viên : BÙI VĂN PHONG

BÀI 8 : PHONG TRÀO
TÂY SƠN

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
1/ Nguyên nhân bùng nổ phong trào Tây Sơn

Đánh cho sử tri Nam quốc anh hùng chi hữu chủ”- là
thông điệp của vua Quang Trung nói thay cho cả dân
tộc trong những ngày giáp Tết năm Kỷ Dậu 1789. Biết
đặt lợi ích dân tộc lên trên lợi ích dòng họ nên phong
trào Tây Sơn đã được đông đảo nhân dân ủng hộ. Vậy,
tại sao phong trào bùng nổ? Những thắng lợi tiêu biểu
nào đánh dấu sự nghiệp nhà Tây Sơn? Nguyên nhân
thắng lợi và ý nghĩa của phong trào đối với lịch sử dân
tộc là gì?

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
1/ Nguyên nhân bùng nổ phong trào Tây Sơn
- Giữa thế kỉ XVIII, chính quyền họ
Nguyễn ở Đàng Trong suy yếu dần.
+ Nhà nước phong kiến tăng cường vơ
vét nhân dân thông qua các loại thuế.
+ Quan lại nhũng nhiễu dân chúng.
+ Sản xuất nông nghiệp suy giảm, thủ
công nghiệp - thương nghiệp trì trệ.
+ Đời sống nhân dân cực khổ.
=> Bất bình trước chính quyền phong
kiến suy đồi, nhiều cuộc khởi nghĩa đã
nổ ra, mà đỉnh cao là phong trào Tây
Sơn cuối thế kỉ XVIII.

Dựa vào tư liệu 8.1 và thông
tin trong bài, em hãy cho
biết tại sao phong trào Tây
Sơn bùng nổ.

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
1/ Nguyên nhân bùng nổ phong trào Tây Sơn
+ Mâu thuẫn giữa nhân dân với
chính quyền phong kiến Đàng
Trong
+ Nêu lên khẩu hiệu “lấy của
người giàu chia cho người
nghèo” để hiệu triệu, tranh thủ
sự ủng hộ và tập hợp đông đảo
quần chúng bị áp bức.

 Theo em, tại sao phong
trào Tây Sơn được nhân
dân Đàng Trong ủng hộ?

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
1/ Nguyên nhân bùng nổ phong trào Tây Sơn
2/ Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn

Nguyễn Nhạc

Nguyễn Huệ

Nguyễn Lữ

Anh em Tây Sơn vốn họ Hồ , là con của ông Hồ Phi Phúc. Sau
họ đổi sang họ Nguyễn, để dấy binh, vì họ Hồ ở nước ta thời đó
không được lòng dân - người nước ta vẫn còn nhớ việc Hồ Quí
Ly lộng quyền, giết vua, giết hại người trung lương , cướp ngôi
nhà Trần và rốt cuộc bị nhà Minh diệt một cách dễ dàng. Anh em
Tây Sơn là học trò của ông Trương văn Hiến). Ông Trương là
người văn võ toàn tài, vì lánh nạn Trương Phúc Loan, nên chạy
đến vùng Tây Sơn. Sau một cuộc gặp gỡ với Nguyễn Nhạc, ông
mở trường dạy học, mà anh em Tây Sơn là học trò đầu tiên của
ông.

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
2/ Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn
a/ Lật đổ chúa Nguyễn và
chính quyền Lê – Trịnh
Chúa Trịnh Sâm

Quảng Nam
Chúa Nguyễn

1774

Bình Thuận

- 1774 –nghĩa quân kiểm soát từ
Quảng Nam đến Bình Thuận

Nêu những nét chính về
quá trình lật đổ chúa
Trịnh, chúa Nguyễn và
vua Lê của nghĩa quân
Tây Sơn.

a/ Lật đổ chúa Nguyễn và
chính quyền Lê – Trịnh

Bắc
Hà

- 1774, nghĩa quân kiểm soát từ
Quảng Nam đến Bình Thuận.
- 1776-1783,nghĩa quân Tây Sơn
bốn lần đánh vào Gia Định.

Sông Gianh

Tây Sơn
1783

1776

- 1786,Tây Sơn tấn công thành
Phú Xuân

Tây Sơn

Lược đồ: Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực phong kiến

1788

a/ Lật đổ chúa Nguyễn và
chính quyền Lê – Trịnh

Bắc
Hà

- 1774, nghĩa quân kiểm soát từ
Quảng Nam đến Bình Thuận.
Sông Gianh

1786
Tây Sơn

-

1776-1783,nghĩa quân Tây Sơn
bốn lần đánh vào Gia Định.
1777, chính quyền chúa Nguyễn
ở Đàng Trong bị lật đổ.
- 1786,Tây Sơn tấn công thành
Phú Xuân
- 1786- 1788, quân Tây Sơn ba
lần tấn công Thăng Long, đập
tan chính quyền Lê- Trịnh.
Sông Gianh và hệ thống Lũy
Thầy không còn ranh giới chia
đôi đất nước.

Lược đồ: Tây Sơn khởi nghĩa chống các thế lực phong kiến

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
2/ Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn
b/ Chiến thắng quân xâm lược Xiêm ( 1785)

 Dựa vào thông
tin trong bài,
quan sát hình
8.2 và lược đồ
8.3, em hãy mô
tả lại chiến
thắng Rạch
Gầm - Xoài Mút
năm 1785.

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
1/ Nguyên nhân bùng nổ phong trào Tây Sơn
2/ Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn
b/ Chiến thắng quân xâm lược Xiêm ( 1785)
+ Tháng 1/1785, Nguyễn Huệ đưa 2 vạn
quân vào Gia Định, bố trí mai phục trên
sông Tiền, đoạn từ Rạch Gầm tới Xoài Mút
(Tiền Giang).
+ Sáng ngày 19/1/1785, quân Tây Sơn dụ
quân Xiêm vào trận địa mai phục, rồi đồng
loạt tấn công vào đội hình quân Xiêm.
+ Kết quả: chỉ trong vòng một ngày, gần 4
vạn quân Xiêm bị tiêu diệt. Quân Tây Sơn
đã làm chủ được vùng Gia Định.

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
2/ Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn
c/ Quang Trung đại phá quân Thanh ( 1789)

- Lê Chiêu Thống sang
cầu cứu nhà Thanh
- Năm 1788, Tôn Sĩ Nghị
đem 29 vạn quân tiến vào
nước ta.
Quân Bộ

Quân thủy

Phòng tuyến

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
2/ Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn
c/ Quang Trung đại phá quân Thanh ( 1789)
- Lê Chiêu Thống sang cầu cứu
nhà Thanh
- Năm 1788, Tôn Sĩ Nghị đem 29
vạn quân tiến vào nước ta.
-Tháng 12/1789, Nguyễn Huệ
lên ngôi hoàng đế

Việc Nguyễn Huệ lên
ngôi hoàng đế có ý
nghĩa gì đối với chiến
thắng?

-Cần đoàn kết lực lượng toàn dân
trong một mặt trận thống nhất,
dưới sự lãnh đạo của một vị vua
chính danh vị.
-Khẳng định Đại Việt là một
quốc gia có độc lập, chủ quyền.
Nêu cao được tính chất chính
nghĩa của cuộc kháng chiến.

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
2/ Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn
c/ Quang Trung đại phá quân Thanh ( 1789)

Dựa vào thông tin trong
bài, quan sát lược đồ 8.4,
em hãy mô tả lại trận
Ngọc Hồi - Đống Đa năm
1789.

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
2/ Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn
c/ Quang Trung đại phá quân Thanh ( 1789)
+ Sau khi triệt hạ đồn tiền tiêu và đồn Hà
Hồi của quân Thanh, rạng sáng mùng 5 tết
Kỉ Dậu (tức ngày 30/1/1789), vua Quang
Trung dẫn đại quân công phá đồn Ngọc
Hồi (Hà Nội). Đồn Ngọc Hồi nhanh chóng
thất thủ.
+ Cùng lúc đó, cánh quân của đô đốc Long
tấn công đồn Đống Đa (Hà Nội).
Kết quả: quân Thanh đại bại; tướng giặc là
Sầm Nghi Đống cùng đường phải tự tử.
Tôn Sĩ Nghị vội vã bỏ thành, vượt sông và
rút chạy về nước. Trưa ngày mùng 5 tết,
vua Quang Trung dẫn đại quân tiến vào
thành Thăng Long.

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
2/ Những thắng lợi tiêu biểu của phong trào Tây Sơn

BÀI 8 : PHONG TRÀO TÂY SƠN
3/ Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử của phong trào
Tây Sơn
- Nguyên nhân thắng lợi:
+ Tinh thần yêu nước, sự đồng lòng và ý chí
chiến đấu của quân dân ta.
+ Sự lãnh đạo tài tình, sáng suốt của Quang
Trung và bộ chỉ huy nghĩa quân.
- Ý nghĩa lịch sử: 
+ Lật đổ các chính quyền phong kiến Nguyễn Trịnh, xoá bỏ tình trạng chia cắt đất nước,
thống nhất quốc gia.
+ Đánh tan các cuộc xâm lược của quân Xiêm,
quân Thanh, bảo vệ vững chắc nền độc lập
và chủ quyền lãnh thổ của Tổ quốc.

Em hãy nêu
ý nghĩa lịch
sử và nguyên
nhân thắng
lợi của phong
trào Tây Sơn

TƯỢNG ĐÀI QUANG TRUNG Ở NÚI BÂN- TP HUẾ

+ Lật đổ các tập đoàn
phong kiến Nguyễn,
Trịnh, Lê.
+ Xóa bỏ sự chia cắt đất
nước, tái thống nhất
nước nhà.
+ Đánh tan quân xâm lược
Xiêm, Thanh, bảo vệ nền
độc lập và lãnh thổ của
Tổ quốc.

 Vua Quang Trung
đã có những
đóng góp gì cho
lịch sử dân tộc
ở thế kỉ XVIII?

Hoàn thành bảng tóm tắt về hai cuộc kháng chiến
chống ngoại xâm do Nguyễn Huệ - Quang
Trung lãnh đạo theo mẫu dưới đây:
Cuộc kháng chiến

Thời gian

Trận đánh quyết
định

Chống quân xâm lược Xiêm

?

?

Chống quân xâm lược Thanh

?

?

Hoàn thành bảng tóm tắt về hai cuộc kháng
chiến chống ngoại xâm do Nguyễn Huệ Quang Trung lãnh đạo theo mẫu dưới đây:
Cuộc kháng chiến

Thời gian

Trận đánh
quyết định

Chống quân xâm lược Xiêm

?

?

Chống quân xâm lược Thanh

?

?

Hoàn thành bảng tóm tắt về hai cuộc kháng
chiến chống ngoại xâm do Nguyễn Huệ Quang Trung lãnh đạo theo mẫu dưới đây:
Cuộc kháng chiến

Thời
gian

Trận đánh quyết định

Chống quân xâm lược
Xiêm

1785

Trận Rạch Gầm - Xoài
Mút

Chống quân xâm lược
Thanh

1789

Trận Ngọc Hồi - Đống
Đa

Hãy mô tả ngắn gọn (khoảng 5 dòng) về một di
tích lịch sử hay công trình tưởng niệm có liên
quan đến phong trào Tây Sơn mà em biết.
Di tích Gò Đống Đa được xây dựng vào năm 1989 nhân kỉ niệm 200 năm
chiến thắng Ngọc Hồi - Đống Đa, được chính phủ Việt Nam công
nhận là di tích quốc gia đặc biệt (năm 2018).
Năm 2010, nhân Đại lễ kỷ niệm 1000 năm Thăng Long - Hà Nội, di tích
Gò Đống Đa đã được tu bổ, tôn tạo và xây mới một số hạng mục
công trình với tổng diện tích hơn 22.120,8m2. Hiện tại, Gò Đống Đa
bao gồm các hạng mục: Cổng, Gò Đống Đa, nghi môn, tượng đài
Quang Trung, đền thờ Hoàng đế Quang Trung và các công trình phụ
trợ.
Vào mùng 5 Tết hằng năm, lễ hội kỉ niệm chiến thắng Ngọc Hồi - Đống
Đa và tưởng nhớ công lao của vị anh hùng dân tộc Quang Trung
được tổ chức tại đây.

Em hãy đánh dấu  vào ô  việc làm của quân
Tây Sơn khi quân Thanh đánh vào nước ta:
a.  Xin giảng hòa với quân Thanh.
b.  Cấp báo cho Nguyễn Huệ và rút quân khỏi Thăng Long.
c.  Chuẩn bị lương thực, vũ khí.
d.  Hợp lực với quân của Nguyễn Ánh để đánh quân Thanh.
e. Tuyển thêm quân để chuẩn bị đánh quân Thanh.
f.  Lập phòng tuyến Tam Điệp - Biện Sơn.

Em hãy đánh dấu  vào ô  việc làm của quân
Tây Sơn khi quân Thanh đánh vào nước ta:
a.  Xin giảng hòa với quân Thanh.
b.  Cấp báo cho Nguyễn Huệ và rút quân khỏi Thăng Long.
c.  Chuẩn bị lương thực, vũ khí.
d.  Hợp lực với quân của Nguyễn Ánh để đánh quân Thanh.
e.  Tuyển thêm quân để chuẩn bị đánh quân Thanh.
f.  Lập phòng tuyến Tam Điệp - Biện Sơn.