? Em cho biết cuối thế kỷ XIX có phong trào yêu nước nào tiêu biểu?
Kết quả ra sao?
+ Đó là phong trào Cần Vương (1885 - 1896). Với mục đích đánh Pháp giành độc
lập, khôi phục lại chế độ phong kiến có vua hiền – tôi giỏi, nhưng thất bại

Chứng tỏ con đường cứu nước theo ngọn cờ phong kiến đã thất bại
? Vậy điều kiện lịch sử ở đầu thế kỷ XX có ảnh hưởng như thế nào đến phong trào
yêu nước chống Pháp ở Việt Nam?

+Tư tưởng bên ngoài ( Khách quan)
Do ảnh hưởng của tư tưởng mới ở bên ngoài tới Việt Nam, như CM Tân Hợi ở Trung
Quốc, Duy tân Minh Trị ở Nhật Bản, phương Tây

+Điều kiện bên trong ( Chủ quan)
Do cuộc khai thác thuộc địa lần 1 của Pháp tại Việt Nam đã làm chuyển biến bước đầu về
kinh tế, xã hội, đặc biệt là xã hội với sự xuất hiện của các giai cấp và tầng lớp mới như: tư
sản, tiểu tư sản, công nhân  đây là cơ sở kinh tế, xã hội để tiếp nhận luồng tư tưởng từ bên
ngoài dội vào.

Làm xuất hiện khuynh hướng cứu nước theo con đường Dân chủ
tư sản (cách mạng tư sản)

BÀI 23. PHONG TRÀO YÊU NƯỚC VÀ
CÁCH MẠNG Ở VIỆT NAM TỪ ĐẦU
THẾ KỈ XX ĐẾN CHIẾN TRANH THẾ
GIỚI LẦN THỨ NHẤT ( 1914)

NỘI DUNG

PHAN BỘI
CHÂU VÀ
XU
HƯỚNG
BẠO
ĐÔNG

PHAN
CHÂU
CHINH VÀ
XU
HƯỚNG
CẢI CÁCH

Câu hỏi nhận thức
1. Nêu hoạt động và xu hướng cứu nước của Phan
Bội Châu
2. Những hoạt động chủ yếu và xu hướng cứu nước
của Phan Châu Trinh
3. So sánh xu hướng cứu nước của Phan Bội Châu và
Phan Châu Trinh

BÀI 21. PHONG TRÀO YÊU NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG Ở VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ NHẤT(1914)

Hoạt động nhóm: Chia lớp thành 3 nhóm - thảo luận theo
phiếu học tập.
+ Nhóm 1: Nêu những hoạt động chủ yếu trong xu hướng cứu nước
của Phan Bội Châu.
+ Nhóm 2: Nêu những hoạt động chủ yếu trong xu hướng cứu nước
của Phan Châu Trinh.
+ Nhóm 3: So sánh điểm giống và khác nhau trong xu hướng cứu
nước của Phan Bội Châu và Phan Châu Trinh.

BÀI 21. PHONG TRÀO YÊU NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG Ở VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ NHẤT(1914)

1. Phan Bội Châu và xu hướng bạo động.
* Vài nét về tiểu sử Phan Bội Châu:
- Phan Bội Châu (1867 - 1940) hiệu Sào Nam, tự
Hải Thụ
- Sinh ra tại huyện Nam Đàn, tỉnh Nghệ An
- Trong gia đình nhà nho giàu truyền thống yêu
nước
- Từ nhỏ Phan Bội Châu nổi tiếng thông minh và
đã sôi sục nhiệt tình cứu nước
- 6 tuổi học 3 gày thuộc hết Tam Tự Kinh, 7 tuổi
đọc hết sách Luận ngữ, 13 tuổi đỗ đầu kì thi
Huyện.
- 1900 đỗ thi Hương
- 1905 tổ chức phong trào Đông Du
- 1925 bị Pháp bắt cóc tại Thượng Hải giải về
nước kết án tử hình sau đó được an xá.
- 21/10/1940 mất tại Huế.

BÀI 21. PHONG TRÀO YÊU NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG Ở VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ NHẤT(1914)

1. Phan Bội Châu và xu hướng bạo động.
Kẻ thù : + Thực dân Pháp

a. Chủ trương
cứu nước

Mục tiêu: + Giải phóng dân tộc
+ Cứu nước -> cứu dân
Phương pháp: + Bạo động vũ trang ( Nợ máu phải
trả bằng máu).
+ Dựa và Nhật để đánh Pháp

Phan BộiVì
Châu
rằng Bội
độc lập
dân tộc
nhiệm
vụ cầnbạo
làm động
trước để
tới phú
saocho
Phan
Châu
lại làchủ
trương
vũđitrang
cường.
Muốn
độc lập
thìBản
chỉ có
conmàu
bạo
động
trang
(truyền
Vìda,
sao
Phan
- Phan
Bội giành
Châu được
cho rằng
Nhật
cùng
cùng
vănvũhoá
Hán
học
để
giành
độcđường
lập?
thống
củachủng,
dân tộcđồng
ta trong
việc
tranhcon
giành
lạiBội
và
bảo
độc lập
cũng
muốn
(đồng
văn),
lại đấu
đi theo
đường
tưChâu
bảnvệchâu
Âu,dân
giàutộc
mạnh
là lên
đấu và
tranh
vũ thắng
trang: các
cuộc Nga
khởi(1905
nghĩa…). Nêndựa
ôngvào
chủNhật
trương lập ra Hội Duy
đánh
đế quốc
tân với mục đích là lập ra một nước Việt Nam độc lập. Bản

BÀI 21. PHONG TRÀO YÊU NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG Ở VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ NHẤT(1914)

1. Phan Bội Châu và xu hướng bạo động.

b. Hoạt động
Hội Duy Tân ( 1904)
Mục đích

Hoạt động
Kết quả

– 5-1904, thành lập Hội
Duy Tân…
– Đánh đuổi giặc Pháp,
giành độc lập, thiết lập
chỉnh thể quân chủ lạp
hiến
Tổ chức phong Trào Đông
Du đưa sinh viên sang
Nhật học tập.
– 8-1908, Pháp-Nhật câu
kết, trục xuất các lưu học
sinh và Phan Bội Châu về
nước… Phong trào Đông
du tan rã

Việt Nam quang phục hội ( 1912)
6-1912 thành lập Việt Nam
quang phục hội.
- Đanh đuuỏi giặc Pháp,
khôi phục nước Việt Nam,
thành lập nước Cộng hòa
dân chủ Việt Nam
Hội đã cử những người bí
mật về nước trừ khử
những tên đầu sỏ và
những
tay sai
đắc
Đã
đạt được
một
số lực
kếtcủa
quả
chúng
nhất định, song Pháp dựa
vào đó tăng cường khủng
bố.
24/12/1913 Phan Bội Châu
bị bắt giam nhà tù Quảng

BÀI 21. PHONG TRÀO YÊU NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG Ở VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ NHẤT(1914)

Mặt
1. Phan Bội Châu và xu hướng bạo động.

b. Hoạt động

Tich cực

Hạn chế

- Xác định đúng kẻ thù: Pháp
-Chủ trương bạo động là đúng
-Tổ chức, tập hợp lực lượng chống
pháp

Ý nghĩa

tích cực và hạn
chế trong hoạt động
cứu nước của Phan
Bội Châu?

- Đánh Pháp dựa vào Nhật( Không
hiểu rõ bản chất của đế quốc).
- Ra nước ngoài cầu viện, mà không
chú ý phát triển lực lượng trong
nước.

Khuấy động tinh thần yêu nước, cổ vũ tinh thần dân tộc,
tập hợp lực lượng kháng Pháp hùng mạnh.

BÀI 21. PHONG TRÀO YÊU NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG Ở VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ NHẤT(1914)

2. Phan Châu Trinh và xu hướng cải cách
* Vài nét về tiểu sử Phan Châu Trinh:
- Phan Châu Trinh (1872 - 1926) hiệu Tây Hồ, biệt hiệu là
Hy Mã
- Sinh ra tại Tiên Phước, Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam
-Trong gia đình trung lưu, cha làm chức quan võ nhỏ.
- Từ nhỏ nổi tiếng thông minh, mẫn cán
- 1900 đỗ cử nhân, năm 1901 đỗ phó bảng, năm 1902 ra làm
quan với chức Thừa biện bộ Lễ
- Năm 1905 cáo quan về quê, từ đó dốc lòng vào hoạt động
cứu nước.
- 1906 đi Nhật gặp Phan Bội Châu trao đổi ý kiến.
- 1911 sang Pháp gặp Nguyễn Ái Quốc.
- 1914 bị bắt.
- 1922 viết thư kể 7 tội của vua Khải Định ( Tp Con rồng
tre)
- 1925 về nước diễn thuyết tại Sài Gòn 2 lần.
- 1926 bị bệnh nặng mất

BÀI 21. PHONG TRÀO YÊU NƯỚC VÀ CÁCH MẠNG Ở VIỆT NAM TỪ ĐẦU THẾ KỈ
XX ĐẾN HẾT CHIẾN TRANH THẾ GIỚI LẦN THỨ NHẤT(1914)

2. Phan Châu Trinh và xu hướng cải cách

Kẻ thù: Bọn vua quan phong kiến hủ bại

Chủ trương

Mục tiêu: xây dựng một xã hội tiến bộ
theo khuynh hướng dân chủ tư sản
+ cứu dân-> cứu nước
Phương pháp: cải cách ( Ôn hòa), nâng
cao dân trí, dân quyền. + Dựa vào Pháp
để lạt đổ ngôi vua

Chủ trương

Cải cách đất nước

Nâng cao dân trí, dân quyền, dựa vào Pháp để đánh đổ ngôi vua
và bọn phong kiến hủ bại.

Mục đích

Năm 1906 mở cuộc vận động Duy Tân ở Trung Kỳ.
- Nội dung:
+ kinh tế: chú ý đến việc cổ động, chấn hưng thực nghiệp, lập hội kinh
doanh...
+ Mở trường dạy học: dạy theo lối mới, lập trường ở nhiều nơi, dạy chữ
quốc ngữ, dạy các môn học mới...
+ Cải cách trang phục và lối sống: vận động nhân dân cắt tóc ngắn, mặc
áo ngắn. Những hủ tục phong kiến bị lên án ...

Phong trào và
nội dung hoạt
động

Kết quả

Tư tưởng Duy Tân khi đi vào quần chúng đã vượt qua khuôn khổ ôn hoà,
biến thành cuộc đấu tranh quyết liệt như phong trào chống thuế năm 1908.
Phong trào Duy Tân đang phát triến sâu rộng thì Pháp đàn áp dữ dội. Năm
1908 Phan Ch©u Trinh bị bắt và kết án 3 năm tù

Ý nghĩa
Hạn chế

Cổ vũ tinh thần học tập tự cường , giáo dục tư tưởng chống lại các hủ
tục phong kiến.
-

Dựa vào Pháp để đánh phong kiến ảo tưởng với kẻ thù
Ít chú ý tới lực lượng cách mạng trong nước
Chưa xác định hết kẻ thù

SO SÁNH CHỦ TRƯƠNG VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA PHAN BỘI CHÂU VÀ
PHAN CHÂU TRINH

Giống nhau:
-

Đều đại diện cho PTDTDC của tầng lớp sĩ phu yêu nước tiến bộ đầu thế
kỉ XX.
-Tạo ra những cuộc v ậ n động C M mới khi PT cứu nước theo ý thức hệ PK
thấ t bại (PTCV) con đường DCTS thu hút nhiều tầng lớp tham gia.
- Thống nhất về chủ trương chiến lược, thống nhất về mục đích cách mạng là
muốn cứu nước, cứu dân, gắn liền dân với nước, gắn cứu nước với duy
tân làm đất nước phát triển theo hướng CMTS đứng lên con đường
CNTB.
- Được sự ủng hộ nhiệt tình của đông đảo quần chúng nhân dân. Tuy nhiên
cả hai xu hướng cách mạng này đều chưa XD được những cơ sở vững
chắc cho 1 xã hội.
– Hoạt động ở cả trong và ngoài nước
* Tính chất: Đều xuất phát từ lòng yêu nước, thương dân.
* Kết quả: Do hạn chế về tầm nhìn và tư tưởng nên cả hai xu hướng cách
mạng này đều bị thất bại

SO SÁNH CHỦ TRƯƠNG VÀ HOẠT ĐỘNG CỦA PHAN BỘI CHÂU VÀ
PHAN CHÂU TRINH

Khác nhau:
Nội dung

Phan Bội Châu

Nhiệm vụ

Đánh đuổi thực dân Pháp, khôi
phục lại chế độ phong kiến

Đánh đổ phong kiến, thực hiện cải
cách xã hội “Khai thông dân trí, mở
mang dân quyền”

Phương
pháp

Bạo động vũ trang:
Cứu nước -> cứu dân

Cải cách ( ôn hòa): Cứu dân > cứu nước.

Phương thức
hoạt động

Bí mật, bất hợp tác, có
tổ chức

Hoạt động
tiêu biểu

Tổ chức Duy tân hội, phong
trào Đông Du

Phan Châu Trinh

Công khai, hợp pháp, không xây
dựng tổ chức chính trị mà chỉ hô
hào
Lập hội buôn, mở trường học,
diễn thuyết, cổ vũ mở mang
công- thương nghiệp

Vì sao xu hướng cứu nước của Phan Bội Châu và
Phan Châu Trinh có sự khác nhau?

Củng cố
Câu 1. Chủ trương của Hội Duy Tân là:
A. Tiến hành cải cách nhằm nâng cao dân trí, dân
quyền dựa vào Pháp đánh phong kiến
B. Đánh đuổi giặc Pháp giành độc lập, thiết lập chế độ
quân chủ lập hiến ở Việt Nam
C. Đánh đuổi giặc Pháp giành độc lập, thiết lập chế độ
cộng hòa ở Việt Nam
D. Tiến hành cuộc cải cách toàn diện kinh tế - văn hoá
- xã hội

Câu 2. Đường lối cứu nước của cụ Phan Bội Châu
là:
A. Chống Pháp và phong kiến.
B. Cải cách nâng cao dân sinh dân trí, dân quyền dựa
vào Pháp đánh đổ phong kiến
C. Dựa vào Pháp xây dựng nước Việt nam cộng hoà.
D. Dùng bạo lực giành độc lập

Câu 3. Nguyên nhân dẫn đến phong trào Đông Du tan rã
A. Thực dân Pháp tăng cường khủng bố
B. Do đế quốc Nhật trục xuất học sinh Việt Nam ra khỏi
nước Nhật
C. Thực dân Pháp câu kết và yêu cầu Nhật Bản trục xuất
những người Việt Nam yêu nước khỏi Nhật
D. Sau một thời gian học tập sinh viên Việt Nam về nước
để hoạt động cách mang

Câu 4. Nguyên nhân quan trọng nhất làm nảy sinh
phong trào vận động giải phóng dân tộc đầu thế kỉ XX ở
nước ta ?
A. Cách mạng tháng 10 Nga thành công
B. Sự xuất hiện tầng lớp tư sản và tiểu tư sản
C. Sự thất bại của phong trào yêu nước dưới ngọn cờ
phong kiến
D. Tư tưởng dân chủ tư sản ở Trung Quốc và Nhật Bản
thâm nhập vào nước ta

Câu 5. Nội dung chủ yếu của phong trào Duy tân
do Phan Châu Trinh khởi xướng là
A. tổ chức kháng chiến chống Pháp.
B. dùng bạo lực lật đổ chế độ phong kiến.
C. xóa mù chữ cho nhân dân.
D. Cải cách văn hóa xã hội, giáo dục lòng yêu nước đấu
tranh chống ngoại xâm

Câu 6. Khuynh hướng của phong trào yêu nước đầu
thế kỉ XX ở Việt Nam là
A. khuynh hướng dân chủ tư sản.
B. khuynh hướng vô sản.
C. khuynh hướng bạo động.
D. khuynh hướng cải lương.

Câu 7. Hạn chế căn bản trong tư tưởng cứu nước của cụ
Phan Châu Trinh là
A. kịch liệt phản đổi chủ trương bạo động, vốn là phương
pháp truyền thống, rất có hiệu quả trong cuộc đấu tranh
giành và giữ độc lập dân tộc trong lịch sử.
B. chủ trương dựa vào Pháp để đem lại sự giàu mạnh, văn
minh cho đất nước, coi đó là một trong những cơ sở giành
độc lập.
C. phản đối tư tưởng dân chủ lập hiến, dựa vào ngôi vua để
thu phục nhân tâm, rất phù hợp với hoàn cảnh Việt Nam
cũng như khu vực lúc bấy giờ.
D. tư tưởng Duy tân chỉ tác động tới một bộ phận trí thức
không thể thâm nhập vào quảng đại quần chúng nhân dân
lao động.

Câu 8. Nguyên nhân cơ bản nhất dẫn đến sự thất bại
của phong trào yêu nước đầu thế kỉ XX là
A. chưa có sự ủng hộ của đông đảo quần chúng nhân
dân.
B. chính quyền thực dân phong kiến còn quá mạnh.
C. chưa có tổ chức lãnh đạo sáng suốt và phương pháp
cách mạng đúng đắn.
D. chưa xác định đúng kẻ thù của dân tộc.