TRƯỜNG THPT ĐỨC HÒA
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG
QUÝ THẦY CÔ ĐẾN DỰ GIỜ
Đức Hòa, ngày 06 tháng 11 năm 2012
TẬP THỂ LỚP 11TN2
Gv soạn: Dương Thanh Phương
Bài 14
BAN NÂNG CAO
Tiết 23
NĂM HỌC: 2012-2013
Gv soạn: DƯƠNG THANH PHƯƠNG
PHOTPHO
I
TÍNH CHẤT VẬT LÍ
Bài 14. PHOTPHO
IV
TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN
II
TÍNH CHẤT HÓA HỌC
III
ỨNG DỤNG
V
ĐIỀU CHẾ
Lịch sử tìm ra
nguyên tố photpho
Henning Brand
(1630 – 1770) - nhà giả kim thuật sinh ở Đức phát hiện ra năm 1669 khi cho bay hơi nước tiểu thu được một chất khoáng màu trắng , phát sáng trong bóng đêm .
I. VỊ TRÍ VÀ CẤU HÌNH ELECTRON NGUYÊN TỬ
I. TÍNH CHẤT VẬT LÝ
P trắng
P đỏ
Nêu sự khác nhau về tính chất vật lí của 2 dạng thù hình của P?
Nêu sự khác nhau về tính chất vật lí của 2 dạng thù hình của P?
chất rắn, trong suốt, màu trắng hoặc vàng nhạt
chất bột, màu đỏ
cấu trúc mạng tinh thể phân tử (P4)
cấu trúc polime (Pn)
không tan trong nước, tan trong dung môi hữu cơ
không tan trong các dung môi thông thường
rất độc, gây bỏng nặng khi rơi vào da.
không độc
không bền.
bền ở nhiệt độ thường.
phát quang màu lục nhạt trong bóng tối
không phát quang trong bóng tối
P trắng phát quang trong bóng tối
Cháy do vận chuyển P trắng
SƠ ĐỒ CHUYỂN HÓA P ĐỎ VÀ P TRẮNG
P đỏ
Hơi P
P trắng
>250 oC
Làm lạnh
>250oC,không có kk
Để đơn giản, trong các pứ hóa học người ta kí hiệu là : P
SƠ ĐỒ CHUYỂN HÓA P ĐỎ VÀ P TRẮNG
Tóm lại:





* Hai dạng thù hình này có thể chuyển hóa lẫn nhau
I. TÍNH CHẤT VẬT LÝ
* Phốt pho có hai dạng thù hình chính là phốt pho trắng và phốt pho đỏ.
1.Giải thích tại sao ở điều kiện thường photpho hoạt động hơn nitơ mặc dù độ âm điện của photpho (2,19) nhỏ hơn độ âm điện của nitơ (3,04)?
2. So sánh độ hoạt động hóa học của photpho trắng và photpho đỏ?
3. Hãy cho biết các số oxi hoá có thể có của photpho trong hợp chất, từ đó dự đoán tính chất hoá học của photpho?
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
1.Giải thích tại sao ở điều kiện thường photpho hoạt động hơn nitơ mặc dù độ âm điện của photpho nhỏ hơn độ âm điện của nitơ?
Liên kết trong phân tử photpho là liên kết đơn, kém bền vững hơn liên kết ba trong phân tử nitơ. Vì vậy ở điều kiện thường photpho hoạt động hơn nitơ.
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
2. So sánh độ hoạt động hóa học của phốt pho trắng và phốt pho đỏ?
Photpho trắng hoạt động hóa học mạnh hơn photpho đỏ.
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
thể hiện tính oxi hóa
thể hiện tính khử
Dự đoán tính chất hóa học của photpho
3. Hãy cho biết các số oxi hoá có thể có của photpho trong hợp chất, từ đó dự đoán tính chất hoá học của photpho?
1. Tính oxi hóa








P + Ca

-3
Canxi photphua
0
Kẽm photphua
Ca3P2
2

3

P + Zn

Zn3P2

2

3

Chú ý:

0
-3
Thuốc chuột: Zn3P2
Sau khi chuột ăn Zn3P2 bị thủy phân rất mạnh, hàm lượng nước trong cơ thể chuột giảm, nó khát và đi tìm nước. Càng nhiều nước đưa vào cơ thể chuột thì PH3 thoát ra càng nhiều, chuột càng nhanh chết. Nếu không có nước, chuột chết lâu hơn


2. Tính khử









a. Tác dụng với oxi
b. Tác dụng với clo
c. Tác dụng với các hợp chất có tính oxi hóa mạnh


2. Tính khử
2. Tính khử
2. Tính khử









a. Tác dụng với oxi
b. Tác dụng với clo
c. Tác dụng với các hợp chất có tính oxi hóa mạnh


II. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
Tóm lại
Kim loại hoạt động
Oxi, Clo
Các hợp chất có tính oxi hóa mạnh
Tính oxi hóa
Tính khử
III. ỨNG DỤNG
- Dùng sản xuất axit photphoric
- Sản xuất diêm
- Sản xuất bom, đạn cháy, đạn khói
Đạn pháo Israel với màu trắng của phốtpho được bắn vào Gaza ngày 4/1/2009.
Bom photpho.
Đạn pháo Israel với màu trắng của phốtpho được bắn vào Gaza ngày 4/1/2009.
Bom photpho.
* Hai khoáng vật chính của photpho là:




Apatit 3Ca3(PO4)2.CaF2 Photphorit Ca3(PO4)2


IV. TRẠNG THÁI TỰ NHIÊN
* Photpho khá hoạt động về mặt hoá học nên trong tự nhiên, không gặp photpho ở trạng thái tự do.
* Photpho có trong protêin thực vật (hạt, quả, …); trong xương, răng, bắp thịt, tế bào não, …
Hải sản là nguồn photpho dồi dào .
Rau, củ, ngũ cốc cung cấp nhiều photpho...
Nguồn cung cấp photpho khác .
Photpho có trong xương , bắp, tế bào não,…
Hiện tượng “ma trơi”
Hiện tượng “ma trơi”
Tại các nghĩa địa, khi xác chết bị thối rữa do vi sinh vật hoạt động, ở não người chứa lượng photpho được giải phóng dưới dạng photphin PH3 có lẫn P2H4. Điphotphin là chất lỏng, dễ bay hơi và tự bốc cháy ngòai không khí ở nhiệt độ thường làm cho PH3 cháy tạo ra P4H10 và H2O:
2P2H4 + 7O2 ----> 2P2O5 + 4H2O + Q (1)
Nhờ nhiệt Q tỏa ra ở phản ứng (1) mà:
2PH3 + 4O2 ----> P2O5 + 3H2O + Q` (2)
Các pư (1) và (2) tỏa ra năng lượng dưới dạng ánh sáng. Do đó khi cháy hỗn hợp (PH3 và P2H4) có hình ngọn lửa vàng sáng, bay là là di động trên mặt đất, lúc ẩn lúc hiện mà người ta gọi đó là "ma trơi". Hiện tượng này thường gặp ở các nghĩa địa khi trời mưa có gió nhẹ.
V. ĐIỀU CHẾ
2. Phản ứng
1. Nguyên liệu
- Quặng photphoric
- Cát
- Than cốc
Hình ảnh khai thác quặng gây ô nhiễm môi trường
1
2
3
4
5
CỦNG CỐ
Câu 1: Tại sao photpho trắng và photpho đỏ lại khác nhau về tính chất vật lí?
Câu 2: Hãy mô tả thí nghiệm về khả năng bốc cháy khác nhau của photpho trắng và photpho đỏ, cho biết dạng thù hình nào của photpho hoạt động mạnh hơn?
P trắng
P đỏ
Câu 3: Từ gồm 10 chữ cái là tên một hợp chất có tính oxi hóa mạnh thường có trong thuốc gắn ở đầu que diêm.
TRÒ CHƠI GIẢI Ô CHỮ
Câu 4: Từ gồm 6 chữ cái là tên một loại quặng có chứa photpho.
TRÒ CHƠI GIẢI Ô CHỮ
Câu 5: Hoàn thành sơ đồ phản ứng sau:
Ca3(PO4)2
C
A
B
D
(là hợp chất của P)
XIN CHÂN THÀNH CẢM ƠN
QUÍ THẦY CÔ
GIÚP TÔI HOÀN THÀNH BÀI GIẢNG
CÁC EM HỌC SINH