“Phú sông Bạch Đằng”
(Trương Hán Siêu)
Lời các bô lão kể với “khách” về những chiến công lịch sử trên sông Bạch Đằng
Thành viên tổ 2 – 10D2:
2
Võ Ngọc Anh
Phan Thị Thùy Dung
Vũ Thu Hằng
Nguyễn Phạm Ngọc Linh
Nguyễn Cao Thảo My
Nguyễn Phương Ngân
Hoàng Minh Ngọc
Nguyễn Như Ngọc
Nguyễn Thúy Quỳnh
Hà Thị Thanh
Trần Thu Trang
Nguyễn Ngọc Vy
Phần giải thích
(Từ câu 22 đến 44)
“Bên sông các bô lão, hỏi ta ý sở cầu?
Có kẻ gậy lê chống trước, có người thuyền nhẹ bơi sau,
Vái ta mà thưa rằng:
Đây là nơi chiến địa buổi Trùng Hưng nhị thánh bắt Ô Mã,
Cũng là bãi đất xưa, thuở trước Ngô chứa phá Hoằng Thao.
Đương khi ấy:
Thuyền bè muôn đội, tinh kỳ phấp phới,
Hùng hổ sáu quân, giáo gươm sáng chói.
Trận đánh được thua chửa phần,
Chiến lũy bắc nam chống đối.
Ánh nhật nguyệt chừ phải mờ,
Bầu trời đất chừ sắp nổi.
3
Kìa: Tất Liệt thế cường, Lưu Cung chước dối,
Những tưởng gieo roi một lần,
Quét Nam bang bốn cõi!
Thế nhưng: Trời đất cũng chiều người,
Hung đồ hết lối!
Khác nào khi xưa:
Trận Xích Bích quân Tào Tháo tan tác tro bay,
Trận Hợp Phì giặc Bồ Kiên hoàn toàn chết trụi.
Đến nay nước sông tuy chảy hoài,
Mà nhục quân thù khôn rửa nổi!
Tái tạo công lao, nghìn xưa ca ngợi.
1
Hình tượng các bô lão
Có thể là hình ảnh thực của các bô lão mà tác giả đã gặp trên sông trong chuyến thăm sông Bạch Đằng.
Có thể là sự hư cấu từ chính những tâm tư, tình cảm của tác giả.
Dù là hình ảnh thực hay hư cấu, hình ảnh các bô lão hiện lên đã gợi lại hình ảnh của Hội nghị Diên Hồng với ý chí quyết chiến quyết thắng.
Quay trở lại quá khứ để sống lại với những giây phút lịch sử hào hùng.
5
Thái độ đối với khách: trân trọng, niềm nở, hiếu khách
( Bên sông các bô lão, hỏi ý ta sở cầu?
Có kẻ gậy lê chống trước, có người thuyền nhẹ bơi sau,
Vái ta mà thưa rằng…)
2
Các bô lão theo sở cầu của khách đã kể lại trận chiến trên sông Bạch Đằng: Trùng Hưng nhị thánh bắt Ô Mã, Ngô chúa phá Hoằng Thao
Đảo lộn thời gian: Nhắc đến sự kiện chiến thắng quân Nguyên Mông của nhà Trần trước chiến công của Ngô Quyền thắng quân Nam Hán -> Nhấn mạnh chiến thắng gần nhất và ấn tượng hơn -> Thể hiện niềm tự hào dân tộc.
Tái hiện lại trận chiến:
- Tương quan lực lượng:




-> Ngang sức – ngang tài.
Diễn biến trận chiến: Bất phân thắng bại; “ Ánh nhật nguyện mờ, bầu trời đất đổi -> Trận đánh kinh thiên động địa. -> Bật lên sức mạnh đôi bên, nhấn mạnh sự cam go quyết liệt của cuộc chiến -> Tầm vóc cuộc chiến sánh ngang vũ trụ.
Kết quả: Hung đồ hết lối -> Nhấn mạnh thất bại của kẻ thù, là đòn bẩy khẳng định chiến thắng của ta.
8
9
So sánh:
Trận Xích Bích: Chu Du dùng thế hỏa công của Gia Cát Lượng đốt thuyền, đánh tan 82 vạn quân của Tào Tháo.
Trận Hợp Phì: Tạ Huyền đánh tan 100 vạn quân của Bồ Kiên.
-> Giặc hùng hổ kéo sang quân đông tứng mạnh nhưng vẫn chuốc lấy thất bại, tự rước mối nhục muôn đời.
Hệ thống các loại từ phong phú:
+ Danh từ: Thuyền bè, tinh kỳ, sáu quân, giáo gươm…
+ Tính từ: phấp phới, hùng hổ, sáng chói, tan tác…
Nghệ thuật phóng đại: “ nhật nguyệt mờ, trời đất nổi”
So sánh: Trận Hợp Phì, trận Xích Bích.
Liệt kê sự kiện trùng điệp với hình ảnh mạnh mẽ: “Thuyền bè … sắp đổi”
Nghệ thuật đối lập: Quân ta >< Quân địch
Câu thơ dài ngắn linh hoạt lại súc tích, cô đọng, vừa gợi không khí trang nghiêm, vừa dựng khung cảnh căng thẳng gấp gáp.
Thái độ đầy nhiệt huyết, tự hào.

Nét đặc sắc nghệ thuật
10
=> Các bô lão là:
11
Nhân chứng lịch sử
Giữ gìn truyền thống
Từng trải, sâu sắc
Liên hệ văn học:
“ Bạch Đằng một trận giao phong
Hoằng Thao lạc vía, Kiều công nộp đầu”

“ Bạch Đằng một cõi chiến tràng
Xương bay trắng đất, máu màng đỏ sông”

* Nhận định tác phẩm: Phú sông Bạch Đằng được truyền tụng là một áng thiên cổ hùng văn trong lịch sử văn học yêu nước Việt Nam, một áng văn chứa chan niềm tự hào dân tộc, có ý nghĩa tổng kết lại chiến thắng Bạch Đằng bấy giờ.
Thanks!
Any questions?
13