? Thường biến là gì ? Cho ví dụ ?
- Thường biến là những biến đổi ở kiểu hình phát sinh
trong đời cá thể dưới ảnh hưởng trực tiếp của môi trường.

- Ví dụ: Cây rau dừa nước
+ Mọc trên bờ: Thân, lá nhỏ, chắc
+ Trải trên mặt nước: Thân, lá lớn hơn, một số rễ
biến thành phao

? Nêu mối quan hệ giữa kiểu gen, môi trường
và kiểu hình ?
- Kiểu hình là kết quả của sự tương tác gữa kiểu gen với môi
trường
- Các tính trạng chất lượng phụ thuộc chủ yếu vào kiểu gen.
+ VD: Lợn Ỉ Nam Định nuôi ở miền Bắc, miền Nam và ở các
vườn thú của nhiều nước Châu Âu vẫn có màu lông đen
- Các tính trạng số lượng chịu ảnh hưởng của môi trường.
+ VD: Lượng sữa vắt trong một ngày của một giống bò phụ
thuộc vào điều kiện chăn nuôi.

? Phân biệt thường biến với đột biến?
Đặc điểm
Biến đổi ở đâu?

Thường biến

Biến đổi kiểu hình

Đột biến
Biến đổi trong vật chất
di truyền (ADN, NST)

Di truyền hay
Di truyền được
Không
di
truyền
được
không?
Biến đổi riêng rẽ,
Mang tính cá thể Biến đổi đồng loạt,
hay đồng loạt? theo hướng xác định
cá thể, không xác định
Thường có hại,
Có lợi hay có
Thường có lợi cho sinh vật.
Giúp SV thích nghi với môi trường đôi khi có lợi (rất ít)
hại?
Nguyên nhân
Do ảnh hưởng của môi Do tác nhân lí, hóa, rối
phát sinh
loạn QT TĐC nội bào.
trường

KHỞI ĐỘNG
GV CHIẾU CHO HS QS VIDEO CLIP SAU:
https://youtu.be/33XwxdyC_LI

- HS CHÚ Ý QS VIDEO CLIP -> TRẢ LỜI CÂU HỎI :
? ĐẶC ĐIỂM NGOẠI HÌNH NHƯ THẾ NÀO ?
( GIỐNG, KHÁC )
GV: ĐẶT VĐ: THẾ NÀO LÀ ĐỒNG SINH ? TÍNH
TRẠNG NHƯ THẾ NÀO ? CÓ PHỤ THUỘC MÔI
TRƯỜNG SỐNG KHÔNG ? …….-> VÀO BÀI MỚI.

KHỞI ĐỘNG

GV CHIẾU CHO HS QS VIDEO CLIP SAU:

Tuần 16 – Tiết 32
Chương 5: DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI
BÀI 28: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN
CỨU DI TRUYỀN HỌC NGƯỜI

? Việc nghiên cứu di truyền học ở người so với việc
nghiên cứu di truyền ở động , thực vật có gì khác
nhau ?
=> Việc nghiên cứu di truyền học ở người gặp khó khăn
hơn
,vì:
- Người sinh sản muộn và đẻ ít con
- Vì lý do xã hội không thể áp dụng phương pháp lai và gây đột
biến .

I. Nghiên cứu phả hệ:
? Phả hệ là gì ?

- Phương pháp nghiên cứu phả hệ là phương pháp theo dõi sự di truyền
của một tính trạng nhất định trên những người thuộc cùng một dòng
họ qua nhiều thế hệ để xác định đặc điểm di truyền của tính trạng đó.
? Giải thích các ký hiệu:

nam:
Cùng trạng thái:

Trạng thái đối lập:

nữ:

Thảo
luận
nhóm
VD
1sgk. a)
? Màu mắt nâu và màu mắt đen ,tính
trạng
nào
là
trội
?
? Sự di truyền tính trạng màu mắt có liên
quan đến giới tính hay không? Tại sao?

-> Màu mắt nâu là trội.
-> Sự di truyền màu mắt không liên quan
đến
giới
tính
.
Vì: F2tính trạng mắt nâu và mắt đen biểu
hiện ở nam và nữ, cho thấy tính trạng màu
mắt không nằm trên NST giới tính

P

F1

F2

P

F1

F2

b)

Sơ đồ phả hệ:

2- Sự di truyền máu khó đông liên quan đến giới tính, vì:
Nam dễ mắc bệnh, chứng tỏ gen đột biến gây bệnh nằm
trên nhiễm sắc thể X.
3- Trạng thái mắc bệnh do gen lặn quy định.
Vì P không mắc bệnh, sinh ra con mắc bệnh

I. Nghiên cứu phả hệ:
? Phương pháp nghiên cứu phả hệ là gì?
- Phương pháp nghiên cứu phả hệ là phương pháp theo dõi sự
di truyền của một tính trạng nhất định, trên những người thuộc
cùng một dòng họ, qua nhiều thế hệ, để xác định đặc điểm di
truyền:

+ Có tính trội hay lặn
+ Do một hay nhiều gen qui định
+ Có liên quan đến giới tính hay không

II. Nghiên cứu trẻ đồng sinh:
? Thế nào là trẻ đồng sinh ?
- Trẻ đồng sinh là trẻ sinh ra cùng một lần sinh.

1. Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng:
HS quan sát hình 28.2

Thụ tinh
Hợp tử
phân bào

Thảo luận:
? 2 sơ đồ (a,b)
giống và khác
phôi
nhau ở điểm
nào?
28.2a

28.2b

- Giống nhau:Trứng và tinh trùng
tham gia thụ tinh.
- Khác nhau:
+ (a): Một trứng + một tinh trùng -> 1 hợp tử -> nguyên phân
thành 2 phôi bào và phát triển thành 2 cơ thể (giống nhau KG)

+ (b): 2 trứng + 2 tinh trùng -> tạo thành 2 hợp
tử, -> phát triển thành 2 cơ thể (khác nhau KG)

Thảo luận nhóm:
? Tại sao trẻ sinh đôi cùng trứng đều là nam
hoặc đều là nữ?
? Đồng sinh khác trứng là gì? Những đứa trẻ đồng sinh
khác trứng có thể khác nhau về giới tính hay không ? Tại
sao?

? Đồng sinh cùng trứng và khác trứng khác
nhau cơ bản ở điểm nào?

* Đồng sinh cùng trứng

? Trẻ đồng sinh cùng trứng có kiểu gen giống nhau hay khác
nhau?

* Đồng sinh khác trứng

? Trẻ đồng sinh khác
trứng có kiểu gen giống
nhau hay khác nhau?

Trả lời:
->Trẻ đồng sinh cùng trứng có cùng một
kiểu gen nên bao giờ cũng cùng giới.
-> Trẻ đồng sinh khác trứng có kiểu gen khác
nhau, nên có thể cùng giới hay khác giới tính.
- Đồng sinh cùng trứng và khác trứng khác
nhau cơ bản:
+ Đồng sinh cùng trứng: có cùng một kiểu gen.
Cùng giới tính.
+ Đồng sinh khác trứng: khác nhau về kiểu
gen. Cùng giới hoặc khác giới tính

1. Trẻ đồng sinh cùng trứng và khác trứng:
? Thế nào là trẻ đồng sinh? Xảy ra mấy trường hợp ?
? Đồng sinh cùng trứng và khác trứng khác nhau cơ
bản ở điểm nào?
- Trẻ đồng sinh là trẻ sinh ra cùng một lần sinh.
- Có 2 trường hợp:
+ Đồng sinh cùng trứng: có cùng kiểu gen, cùng giới tính.
+ Đồng sinh khác trứng : khác kiểu gen, khác giới hoặc
cùng giới tính.

2-/-Ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh
? Nêu ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh.
HS đọc mục “ em có biết ”/81
? Tính trạng nào của 2 anh em Phú và Cường chịu ảnh
hưởng của kiểu gen và môi trường ?

MÔI TRƯỜNG 1

1 kiểu gen
MÔI TRƯỜNG 2

MÔI TRƯỜNG1

1 kiểu gen
MÔI TRƯỜNG 2

Tính
trạng
phụ
Tính
trạng
KH 1
thuộc
chủ
yếu
phụ thuộc chủ
vào gen hay môi
yếu vào môi
KH 2 trường?

trường

Tính
trạng
Tính trạng
phụ phụ
thuộc
chủ yếu chủ
vào genyếu
hay
1KH thuộc
môi gen
trường?
vào

Tính trạng
trạng phụ
phụ
Tính
thuộc chủ
chủ yếu
yếu
1 kiểu hình thuộc
vào môi
gen trường
hay môi
vào
trường?
2 kiểu gen 1 MÔI TRƯỜNG
Tínhtrạng
trạngphụ
Tính
thuộc
chủ yếu
phụ
thuộc
2 kiểu hình vào gen hay
chủ yếu vào
môi trường?
kiểu gen

2-/-Ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh
? Nêu ý nghĩa của nghiên cứu trẻ đồng sinh.
- Giúp ta hiểu rõ vai trò kiểu gen và vai trò môi
trường đối với sự hình thành tính trạng. .
- Hiểu rõ sự ảnh hưởng khác nhau của môi trường
đối với tính trạng số lượng và tính trạng chất lượng.

BÀI TẬP:(?)

? Phương pháp nghiên cứu phả hệ là gì ?
? Hoàn thành bảng sau:

Trẻ đồng sinh
Đặc điểm
- Số trứng tham
gia thụ tinh:
- Kiểu gen:
- Kiểu hình:

cùng trứng

1 trứng

Giống nhau

Trẻ đồng sinh
khác trứng

2,3…trứng
Khác nhau

G

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ:

- Học bài, trả lời câu hỏi sgk.
- Đọc mục “Em có biết”
-Bài 29: Bệnh và tật di truyền ở người:
+ Tìm hiểu các bệnh tật di truyền ở người.
+ Xem lại nguyên nhân phát sinh các đột
biến ở bài 21,22,23.