Bài 32: POLYMER

GV:

Tìm thấy vi nhựa trong máu người: https://youtu.be/FPd_zdrxXJQ?feature=shared

Bài 32: POLYMER

sát Hình
32.1,
-Quan
Viết CTPT
của tinh
bột,
SGK trang
142, cho biết
cenluose
đã học
loạiphân
mạch tử
polymer?
- các
Tính
khối tinh
1. Khái niệm
bột, cenluose
VD: Tinh bột là polymer có công thức chung (C6H10O5)n, monomer là C6H10O5, mắt xích
là glucose -C6H10O5 - Polymer là những chất có khối lượng phân tử rất lớn do nhiều đơn vị nhỏ (gọi là mắt
xích) liên kết với nhau tạo nên.

Bài 32: Polymer
I. Khái niệm, đặc điểm, cấu tạo và phân loại polymer

- Các phân tử nhỏ kết hợp với nhau tạo nên polymer được gọi là monomer.
2. Đặc điểm cấu tạo
Các mắt xích của polymer có thể nối với nhau
thành:
- Mạch không phân nhánh như: amylose
- Mạch phân nhánh như amylopectin, glycogen
- Mạng không gian như nhựa bakelite, cao su
lưu hoá

I. Khái niệm, đặc điểm, cấu tạo và phân loại polymer
1. Khái niệm
VD: Tinh bột là polymer có công thức chung (C 6H10O5)n, monomer là C6H10O5, mắt xích là
glucose -C6H10O5 - Polymer là những chất có khối lượng phân tử rất lớn do nhiều đơn vị nhỏ (gọi là mắt xích) liên
kết với nhau tạo nên.
- Các phân tử nhỏ kết hợp với nhau tạo nên polymer được gọi là monomer.
2. Đặc điểm cấu tạo
Nghiên cứu thông tin
Các mắt xích của polymer có thể nối với nhau thành:
trong SGK trang 142
- Mạch không phân nhánh như: amylose
phân loại polymer
- Mạch phân nhánh như amylopectin, glycogen
- Mạng không gian như nhựa bakelite, cao su lưu hoá
3. Phân loại: Dựa vào nguồn gốc, polymer được chia thành hai loại chính:

a. Polymer thiên nhiên: có sẵn trong tự nhiên như: tinh bột, cellulose, protein (sợi tơ tằm,
lông cừu), cao su thiên nhiên,...
b. Polymer tổng hợp: được tổng hợp bằng phương pháp hoá học. Ví dụ: PE, pp,...

1. - Tinh bột và
xenlulose thuộc loại
polymer thiên nhiên
- Áo mưa, vỏ bút bi,
bao tay thường được
làm từ loại vật liệu
polymer tổng hợp

II. Tính chất vật lí của polymer
Hầu hết polymer là những chất rắn, không bay
hơi, không có nhiệt độ nóng chảy xác định
(một số polymer không nóng chảy) và không
tan trong nước. Một số polymer tan được trong
một số dung môi hữu cơ như xăng, aceton..

Đọc nội dung SGK và kết hợp
kiến thức thực tế để nêu được tính
chất vật lí chung của polymer
(trạng thái, khả năng tan).

II. Một số vật liệu polymer phổ biến
Liên hệ thực tế:
+ Hiện tượng xảy ra khi rót nước nóng vào chai nhựa (VD chai Lavie 500 mL),
khi dùng lực kéo túi nilon?
+ Nêu một số tơ, sợi mà các em đã biết được dùng để dệt vải làm quần áo sử dụng
trong đời sống hàng ngày?
+ Dùng lực kéo 2 sợi dây: 1 dây được làm từ cao su và 1 dây được làm từ ny- lon.
Nêu hiện tượng và rút ra nhận xét về tính đàn hồi của 2 loại vật liệu?
+ Nêu hiện tượng khi đã dây chun nịt ở nơi có nhiệt độ cao?

II. Một số vật liệu polymer phổ biến
1. Chất dẻo
- Chất dẻo là loại vật liệu được chế tạo từ các polymer có tính dẻo.
+ Thành phần của chất dẻo gồm polymer, chất độn, chất hoá dẻo, chất tạo màu,...
- Chất dẻo dễ bị mềm dẻo ở môi trường nhiệt độ cao, một số bị phân huỷ tạo thành
các sản phẩm độc hại, lưu ý khi sử dụng:
+ Không để các vật dụng làm từ chất dẻo ở gân nguồn nhiệt cao (bếp gas, lò
nướng,...), + Hạn chế sử dụng các đồ dùng bằng nhựa đựng thức ăn nóng.
+ Cần lưu ý tìm hiểu thông tin để lựa chọn đồ nhựa phù hợp với mục đích sử dụng
* Em hãy cho biết vì sao vật liệu làm bằng chất dẻo được dùng nhiều trong đời sống
và sản xuất? So với các vật liệu kim loại, gỗ, thủy tinh thì chất dẻo có những ưu điểm
và nhược điểm gì?

Ý nghĩa các kí hiệu thường gặp trên đồ nhựa gia dụng

An toàn khi đựng
thực phẩm

Dùng được
trong lò vì sóng

Sử dụng được trong
máy rửa chén, bát

+ 120°C
+248°F
Nhiệt độ tối đa
sử dụng

Mã số nhận diện nhựa

An toàn khi
đông lạnh

Em có biết?
Bí mật các con số trên đồ dùng nhựa?

2. Tơ
- Tơ là những polymer thiên nhiên hay tổng hợp có cấu tạo mạch không phân nhánh và
có thể kéo dài thành sợi.
- Dựa vào nguồn gốc, tơ thường được chia thành 2 loại:
+ Tơ thiên nhiên (như tơ tằm, bông vải, len lông cừu,...);
+ Tơ tổng hợp (như tơ nylon, tơ polyester,...);...
- Mỗi loại tơ có các tính chất đặc trưng khác nhau, vì vậy cần đọc kĩ hướng dẫn sử dụng
trước khi giặt, là để lựa chọn phương án giặt, sấy, là phù hợp: không giặt nước quá nóng,
tránh sử dụng hoá chất có tính kiềm hoặc acid mạnh, tránh phơi nắng, là ủi ở nhiệt độ cao,
…

3. Cao su
- Cao su là vật liệu polymer có tính đàn hồi
- Cao su được phân thành hai loại:
+ Cao su thiên nhiên: được lấy từ mủ cây cao su
+ Cao su tổng hợp: được tổng hợp từ một số monomer
- Cao su có tính chất đàn hồi, không thấm nước, không
thấm khí, chịu mài mòn, cách điện,...
- Ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực như tạo: lốp
xe, ống dẫn, gioăng đệm,...
- Chú ý không để ở nơi có nhiệt độ quá cao (cao su sẽ bị chảy) hay nơi có nhiệt độ quá thấp
(cao su sẽ bị giòn, cứng,...) hoặc nơi có ánh sáng mạnh (cao su nhanh bị lão hoá); hạn chế
để xăng, dầu, mỡ, hoá chất dính vào cao su.

4. Vật liệu composite

•https://thienlongcomposite.com/l
ich-su-vat-lieu-composite.html

4. Vật liệu composite
- Là vật liệu tổ hợp từ 2 hay nhiều vật liệu khác gồm vật liệu cốt (tăng
cường tính cơ học của vật liệu, thường ở dạng sợi hay dạng hạt) và vật liệu
nền (thường là các vật liệu có độ dẻo lớn giúp liên kết các vật liệu cốt với
nhau)
- Ứng dụng rộng rãi như: vách nhà làm bằng bùn và rơm, bê tông cốt thép,
gỗ ép nhựa, sàn gỗ nhựa, ống dẫn nước, bồn chứa nước và hoá chất, thân vỏ ô
tô, máy bay, tàu thuyền,...

IV. Ứng dụng của polyethylene và
vấn đề ô nhiễm môi trường

IV. Ứng dụng của
polyethylene và vấn đề
ô nhiễm môi trường

- Link video: 90% muối ăn trên thế giới bị nhiễm hạt vi nhựa:
https://youtu.be/Gjr-ufqgsDI?feature=shared

- Link bài báo: Những quốc gia “ăn” nhiều vi nhựa nhất thế giới, Việt Nam
cũng
có
tên
https://znews.vn/nhung-quoc-gia-an-nhieu-vi-nhua-nhat-the-gioi-viet-nam-c
ung-co-ten-post1479261.html

IV. Ứng dụng của polyethylene và vấn đề ô nhiễm môi trường
1. Ứng dụng của polyethylene
- PE có nhiều tính năng như độ bền cao, khả năng không thấm khí, không thấm nước,
cách điện tốt, dễ gia công, giá thành thấp,...
- Ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực của đời sống như: túi đựng, màng bọc, chai lọ,
ống nhựa, vỏ dây điện, đồ chơi trẻ em…

2. Ô nhiễm môi trường do sử dụng vật liệu polymer
- Hiện nay ô nhiễm môi trường gây ra do sử dụng polyethylene và các polymer không
phân huỷ sinh học đang ở mức đáng báo động, đã và đang để lại những hậu quả nghiêm
trọng ảnh hưởng đến môi trường sinh thái, sự sinh trưởng, phát triển của động, thực vật và
sức khoẻ con người.
- Để hạn chế tình trạng gây ô nhiễm môi trường khi sử dụng vật liệu polymer. Cần áp
dụng nguyên tắc 5R để giảm thiểu rác thải nhựa:
+ Sử dụng vật liệu polymer được sản xuất từ nguồn nguyên liệu tái tạo hoặc có thể
phân huỷ sinh học.
+ Từ chối các sản phẩm làm từ nhựa không phân huỷ sinh học, lựa chọn các sản
phẩm làm từ vật liệu thân thiện môi trường.
+ Giảm thiểu sử dụng các đồ vật bằng nhựa sử dụng một lần, thay thế bằng vật
dụng có thể tái sử dụng nhiều lần
+ Tái sử dụng các đồ dùng bằng vật liệu polymer thành các sản phẩm hữu dụng
phục vụ đời sống
+ Thu gom, phân loại các loại nhựa có thể tái chế, tránh vứt bỏ ra môi trường.

NGUYÊN TẮC 5R
ĐỔI MỚI CÔNG NGHỆ
(Renew)

TÁI SỬ DỤNG
(Reuse)

GIẢM THIỀU
(Reduce)

TỪ CHỐI
(Refuse)

TÁI CHẾ
(Recycle)

Một số biện pháp để giảm thiểu rác thải nhựa trong gia đình:
1. Khi đi chợ mang theo túi xách, làn, túi bằng giấy để đựng thực phẩm thay vì
sử dụng túi nylon.
2. Mang theo cốc đựng khi đi mua đồ uống ở ngoài.
3. Sử dụng ống hút tre, ống hút làm từ tinh bột thay vì sử dụng ống hút nhựa.
4. Sử dụng chai, lọ bằng inox hoặc thủy tinh thay thế cho chai lọ sử dụng 1 lần.
5. Hạn chế sử dụng đồ ăn nhanh, đồ uống sử dụng hộp nhựa, cốc nhựa ống hút
1 lần.
6. Tái chế các đồ nhựa thành các vật có thể sử dụng trong gia đình.
7. Phân loại rác thải nhựa để tái chế lại rác thải này.

LUYỆN TẬP CỦNG CỐ

LUYỆN TẬP

LUẬT CHƠI

• Các nhóm thảo luận thật nhanh và viết đáp án vào bảng nhóm nhỏ.
• Mỗi câu hỏi chúng ta chỉ có 10s để trả lời. Khi có hiệu lệnh, các nhóm
cùng giơ bảng kết quả.

1

Dãy nào sau đây gồm các chất đều thuộc loại polymer?
A

Methane, ethylic alcohol, cellulose
B

Polypropylene, tinh bột, ethylene.
C
Tinh bột, cao su thiên nhiên, polyethylene.
D
Acetic acid, sợi tơ tằm, polyethylene

Đáp án

2
Polimer nào sau đây thuộc loại polime thiên nhiên?

A

polietilen
B
tinh bột
C
polistiren
D
xenlulozơ trinitrat

Đáp án

3

Polimer có tên pp là sản phẩm của quá trình trùng hợp
monomer nào sau đây?

A

ethylene
B
Methane  
C
propylene
D
buta-1,3-dien

Đáp án

4
Phát biểu nào sau đây sai?
Đáp án
A
Các vật liệu polimer thường là chất rắn không bay hơi.
B
Hầu hết các polimer tan trong nước và trong dung môi hữu cơ.
C
Polimer là những chất có phân tử khối rất lớn do nhiều mắt
xích liên kết với nhau.
D
PE và pp là polimer tổng hợp, còn tinh bột và xenlulose là
polimer thiên nhiên.

5

Trùng hợp m tấn ethylen thu được 1 tấn polyethylene (PE)
với hiệu suất phản ứng bằng 80%. Giá trị của m là:
A

1,80.

B

2,00.    

C

0,80.    

D

1,25.

Đáp án

VẬN DỤNG
•- Viết 3 nội dung em ấn tượng nhất
trong giờ học vào vở
•- Tiếp tục tạo sản phẩm tái chế phục
vụ học tập, sinh hoạt
•- Lên kế hoạch cho bản thân hành
động để giảm thiểu việc phát thải rác
thải nhựa.

VẬN DỤNG
•1. Tìm hiểu qua internet,
sách báo…. hãy cho biết
“giấy gói kẹo ăn được” làm
từ chất liệu gì, giải thích sự
tan của nó khi ngậm kẹo?
Tài liệu được chia sẻ bởi Website VnTeach.Com
https://www.vnteach.com

VẬN DỤNG
•1. Tìm hiểu qua internet, sách báo…. hãy cho biết
“giấy gói kẹo ăn được” làm từ chất liệu gì, giải thích sự
tan của nó khi ngậm kẹo?
•2. Ô nhiễm môi trường từ rác thải polymer ngày càng
trầm trọng, trở thành vấn nạn của thế giới. Để giảm sử
dụng vật liệu polymer không phân hủy sinh học, vật
liệu giấy đang dần trở nên quen thuộc hơn với người
tiêu dùng, thân thiện với môi trường. Theo em, việc sử
dụng vật liệu giấy thay cho vật liệu polymer không
phân hủy sinh học có tác dụng gì?