Luyện từ và câu
LỚP 5

GV: NGUYỄN THANH TRIỀU

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

- Đại từ xưng hô là gì?

Đại từ xưng hô là từ được người nói dùng để tự chỉ
mình hay chỉ người khác khi giao tiếp: tôi, chúng
tôi ; mày, chúng mày; nó, chúng nó…..
- Khi xưng hô với thầy cô, với bạn bè ; em dùng đại từ
nào?

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

Quan hệ từ

I. Nhận xét:
1.Trong mỗi ví dụ dưới đây, từ in đậm được dùng để làm
gì?
a. Rừng say ngây và ấm nóng.

Ma Văn Kháng
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi giục các loài chim dạo lên
những khúc nhạc tưng bừng.
Võ Quảng
c. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa
đào. Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào.
Theo Mùa xuân và phong tục Việt Nam

a. Rừng say ngây và ấm nóng.

b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi giục các loài chim dạo lên
những khúc nhạc tưng bừng.

c. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc
như hoa đào. Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành
đào.

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

Quan hệ từ

Ví dụ
Tác dụng của từ
a. Rừng say
sayngây
ngây và
và nối say ngây với ấm
ấm nóng.
nóng.
nóng
ấm
b. Tiếng hót
hót dìu
dìu dặt
dặt của Hoạ
Mi
Hoạgiục
Mi các loài chim dạo của nối Tiếng hót với Hoạ
dìu dặt
Mi
lên những khúc nhạc tưng
bừng, ca ngợi núi sông
không
hoa
đang đổi mới .
như nối
với
đơm đặc
đào
c. Hoa mai trổ từng chùm
thưa
thớt,
không
đơm
đặcđặc
không
đơm
thưa
thớt,
không
đơm
đặc
2 câu
như
đào.
Nhưng
cành Nhưng nối
hoa
đào
như
hoahoa
đào.
Nhưng
cành
mai
uyển
chuyển
hơn
cành
với nhau
mai
uyển
chuyển
hơn
cành
đào.
đào.

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

Quan hệ từ

Ví dụ
a. Rừng say ngây và
ấm nóng.
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ
Mi giục các loài chim dạo
lên những khúc nhạc tưng
bừng.
c. Hoa mai trổ từng chùm
thưa thớt, không đơm đặc
như hoa đào. Nhưng cành
mai uyển chuyển hơn cành
đào.

Nhận xét

Quan hệ từ là từ nối các
từ ngữ hoặc các câu
nhằm thể hiện mối quan
hệ giữa những từ ngữ
hoặc những câu ấy với
nhau: và, với, hay, hoặc,
nhưng, mà, thì, của, ở,
tại bằng, như, để, về…

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

Quan hệ từ

Ví dụ
a. Rừng say ngây và
ấm nóng.
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ
Mi giục các loài chim dạo
lên những khúc nhạc tưng
bừng.
c. Hoa mai trổ từng chùm
thưa thớt, không đơm đặc
như hoa đào. Nhưng cành
mai uyển chuyển hơn cành
đào.

và

biểu thị quan hệ
song song

của

biểu thị quan hệ
sở hữu

như

biểu thị quan hệ
so sánh

Nhưng

biểu thị quan hệ
tương phản

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

Quan hệ từ

I. Nhận xét:
2. Quan hệ giữa các ý ở mỗi câu dưới đây:
(rừng cây bị chặt phá - mặt đất thưa vắng bóng chim ;
mảnh vườn nhỏ bé - bầy chim vẫn về tụ hội) được biểu
hiện bằng những cặp từ nào?
a. Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì mặt đất
sẽ ngày càng thưa vắng bóng chim.
b.Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé
nhưng bầy chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.

a. Nếu rừng cây cứ bị chặt phá xơ xác thì mặt đất sẽ ngày
càng thưa vắng bóng chim.

b.Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé
nhưng bầy chim vẫn thường rủ nhau về tụ hội.

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

Quan hệ từ
Câu
a. Nếu rừng cây cứ bị chặt
phá xơ xác thì mặt đất sẽ
ngày càng thưa vắng
bóng chim.
b.Tuy mảnh vườn ngoài
ban công nhà Thu thật nhỏ
bé nhưng bầy chim vẫn
thường rủ nhau về tụ hội.

Nhận xét
Nếugiữa
… thì…
Quan hệ
các ý ở
biểuđựơc
thị quan
mỗi câu
biểuhệhiện
thiết
- kết quả
bằnggiả
cặp
từ nào?
Tuy … nhưng…
biểu thị quan hệ
tương phản

s/109
VBT/76

2. Nhiều khi, từ ngữ trong câu được nối với nhau bằng
một cặp quan hệ từ. Các cặp quan hệ từ thường gặp là:
- Vì …nên..; do…nên…; nhờ…mà…
( biểu thị quan hệ nguyên nhân - kết quả)
- Nếu …thì…; hễ …thì…
( biểu thị quan hệ giả thiết - kết quả; điều kiện - kết quả)
- Tuy …nhưng…; mặc dù …nhưng…
( biểu thị quan hệ tương phản)
- Không những …mà…; không chỉ…mà…
(biểu thị quan hệ tăng tiến)

Học thuộc lòng
II. GHI NHỚ
(Sách TV trang 110)

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

Quan hệ từ
III. Luyện tập:
1.Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ tác dụng
của chúng:
a. Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót
kì diệu của Hoạ Mi đã làm cho tất cả bừng tỉnh giấc.
VÕ QUẢNG

b. Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai ném
đá, nghe rào rào.
NGUYỄN THỊ NGỌC TÚ

c. Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe
ông rủ rỉ giảng về từng loài cây.

Theo VĂN LONG

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

Quan hệ từ
Câu
a.Chim,
a. Chim,Mây,
Mây,Nước
Nước
và
và Hoa
Hoa đều cho
rằng
rằng
tiếng
kì
rằng
tiếng
hót hót
kìhótkì
tiếng
diệu
củacủa
HoạHoạ
Miđã
đã
diệu
diệu
của
Hoạ
Mi
Mi
làm cho
chotất
tấtcảcả bừng
làm
tỉnh giấc.
bừng tỉnh giấc.

VÕ
VÕ QUẢNG
QUẢNG

Quan hệ từ và tác dụng của từ
Chim, Mây,
nối
và
với Hoa
Nước
tiếng hót với Hoạ Mi
kì diệu
rằng nối cho với (tiếng
hót… tỉnh
giấc.) bộ
phận đứng
sau
của nối

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

Quan hệ từ
Câu
b/ Những hạt mưa to và nặng
ai ai
ném
rơirơi
xuống
như
bắt đầu
xuống
như
đáném đá, nghe rào rào.
NGUYỄN THỊ NGỌC TÚ

c/ Bé Thu rất khoái ra ban
ngồi
vớivới
ông
nộinội,
công
ngồi
ông
giảng
nghe ông
rủ rỉvềgiảng
từng về
loài
từng loài cây.
cây.
Theo VĂN LONG

Tác dụng của từ
và nối to với nặng
như nối

rơi với
ai
xuống
ném đá

với nối ngồi với ông nội
về nối giảng với

từng
loài cây.

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022

III. Luyện tập:

Luyện từ và câu

Quan hệ từ

2. Tìm cặp quan hệ từ ở mỗi câu sau và cho biết chúng biểu
thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu?
a. Vì mọi người tích cực trồng cây nên quê hương em có
nhiều cánh rừng xanh mát.
b.Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng bạn Hoàng vẫn
luôn học giỏi.

a. Vì mọi người tích cực trồng cây nên quê hương em có
nhiều cánh rừng xanh mát.

b.Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhưng bạn Hoàng vẫn
luôn học giỏi.

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

Quan hệ từ
Câu
a. Vì
Vì mọi người tích cực
nênquê hương
trồng cây nên
em có nhiều cánh rừng
xanh mát.
b.Tuy
Tuy hoàn cảnh gia đình
khó khăn nhưng bạn
nhưng
Hoàng vẫn luôn học giỏi.

Cặp quan hệ từ
Vì … nên …
biểu thị quan hệ
nguyên nhân - kết quả
Tuy … nhưng…
biểu thị quan hệ
tương phản

s/109
VBT/76

Thứ năm ngày 17 tháng 11 năm 2022
Luyện từ và câu

Quan hệ từ
III. Luyện tập:
3. Đặt câu với mỗi quan hệ từ: và, nhưng, của.
-Em và Lan đi tập văn nghệ.
- Lan học không giỏi nhưng tính nết rất hiền lành.
- Cái cặp sách này là của em.