Tiếng
Việt

Hướng dẫn học trang 117

Em hiểu thế
nào là đại từ
xưng hô?

GHI NHỚ
1. Đại từ xưng hô là từ được người nói
dùng để tự chỉ mình hay chỉ người khác
khi giao tiếp: tôi, chúng tôi; mày, chúng
mày; nó, chúng nó,…
2. Bên cạnh các từ ngữ nói trên, người
Việt Nam còn dùng nhiều danh từ chỉ
người làm đại từ xưng hô để thể hiện rõ
thứ bậc, tuổi tác, giới tính: ông, bà, anh,
chị, em, cháu, thầy, bạn,…
3. Khi xưng hô, cần chọn từ cho lịch sự,
thể hiện đúng mối quan hệ giữa mình
với người nghe và người được nhắc tới.

Thứ Sáu, ngày 17 tháng 11 năm
2023
Tiếng
Việt
Bài 11C. MÔI TRƯỜNG QUANH TA (Tiết 1)

MỤC TIÊU:

- Hiểu về quan hệ từ, biết cách
sử dụng một số quan hệ từ
hoặc cặp quan hệ từ.

1. Mở đầu
CÙNG CHƠI: Điền từ thích hợp vào chỗ trống trong câu.

* Chọn từ thích hợp với mỗi chỗ trống để hoàn
thành hai câu sau:
Nếu rừng cây bị chặt phá xơ xác ………..
thì mặt đất sẽ
a. ……….
ngày càng thưa vắng bóng chim.
vì ta phải đổ bao mồ hôi mới làm ra được.
b. Lúa gạo quý …
bởi vì
do

2. HÌNH THÀNH KIẾN THỨC MỚI
Bài tập 2 phần A. HOẠT ĐỘNG CƠ BẢN( Trang 117 - 118)
2. Tìm hiểu về quan hệ từ
1) Đọc các câu sau:
a. Rừng say ngây và ấm nóng.

(Ma Văn Kháng)
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi giục các loài chim dạo lên những khúc
nhạc tưng bừng.
(Võ Quảng)
c. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào.
Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào.
(Theo Mùa xuân và phong tục)

a. Rừng say ngây và ấm nóng.
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi giục các loài chim dạo lên những khúc
nhạc tưng bừng.
c. Hoa mai trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào.
Nhưng cành mai uyển chuyển hơn cành đào.
2) Trong mỗi ví dụ trên, từ in đậm được dùng để làm gì? Chọn ý trả

a) đúng:
lời
a)

Để nối các từ ngữ và biểu thị quan hệ giữa các từ ngữ được

nối.
b)

Để xưng hô và biểu thị quan hệ giữa người này với người

khác.
c)

Để thay thế và biểu thị mối quan hệ giữa các từ ngữ với

Ví dụ
a. Rừng say ngây và ấm nóng.
b. Tiếng hót dìu dặt của Hoạ Mi
giục các loài chim dạo lên
những khúc nhạc tưng bừng.
c. Hoa mai trổ từng chùm thưa
thớt, không đơm đặc như
hoa đào. Nhưng cành mai
uyển chuyển hơn cành đào.

và nối
của
như

Tác dụng của từ

nối
nối

Nhưng

say ngây

Tiếng hót
dìu dặt
không
đơm đặc
nối

với

ấm
nóng

với

Hoạ
Mi

với

hoa
đào

2 câu ví dụ c
với nhau

3) Chép lại câu dưới đây rồi gạch dưới
cặp từ nối hai vế câu:
Tuy mảnh vườn ngoài ban công
nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim
vẫn thường rủ nhau về tụ hội.

 Em hiểu thế
nào là quan hệ
từ?

GHI NHỚ
1. Quan hệ từ là từ nối các từ ngữ hoặc các câu nhằm thể
hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những câu ấy
với nhau: và, với, hay, hoặc, nhưng, mà, thì, của, ở, tại,
bằng, như, để, về, …
2. Nhiều khi, từ ngữ trong câu nối với nhau bằng một cặp
quan hệ từ:
• Vì … nên…; do… nên …; nhờ… mà … (biểu thị quan hệ
nguyên nhân – kết quả).
• Nếu … thì …; hễ … thì … (biểu thị quan hệ giả thiết - kết
quả; điều kiện - kết quả).
• Tuy … nhưng …; mặc dù … nhưng … (biểu thị quan hệ
tương phản).
• Không những … mà …; không chỉ … mà… (biểu thị
quan hệ tăng tiến).

3. LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH
Các bài tập: 1; 2; 3 phần B. HOẠT ĐỘNG THỰC HÀNH ( Trang.118)

Câu 1
Tìm quan hệ từ trong mỗi câu sau và nêu rõ mối quan hệ
từ nối những từ ngữ nào với nhau.
a) Chim, Mây, Nước và Hoa đều cho rằng tiếng hót kì
diệu của Hoạ Mi đã làm cho tất cả bừng tỉnh giấc.
(Võ Quảng)
b) Những hạt mưa to và nặng bắt đầu rơi xuống như ai
ném đá, nghe rào rào.
(Nguyễn Thị Ngọc Tú)
c) Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe
ông rủ rỉ giảng về từng loài cây.
(Theo Vân Long)
M: (câu c) Quan hệ từ với nối ngồi và ông nội.

a)

Chim, Mây, Nước và Hoa đều
cho rằng tiếng hót kì diệu của
Hoạ Mi đã làm cho tất cả bừng
tỉnh giấc.
(Võ Quảng)
b) Những hạt mưa to và nặng
bắt đầu rơi xuống như ai ném
đá, nghe rào rào.
(Nguyễn Thị Ngọc Tú)
c) Bé Thu rất khoái ra ban
công ngồi với ông nội, nghe
ông rủ rỉ giảng về từng loài
cây.
(Theo Vân Long)

a)

Câu a :
- và:
nối Chim,
Mây,
Nước với Hoa.
- rằng: nối cho với bộ
phận phía sau.
- của: nối tiếng
hót
kì
diệu với Họa Mi.
b) Câu b
- và:  nối to và nặng.
- như: nối rơi xuống với ai
ném đá.
c) Câu c
- với:  nối ngồi với ông nội.
về: nối giảng với từng
loài cây.

Câu 2
Tìm cặp quan hệ từ trong mỗi câu sau và cho
biết chúng biểu thị quan hệ giữa các bộ phận
của câu.
a) Vì mọi người tích cực trồng cây nên quê hương
có …nên…”:
nhiều cánh
xanh
mát. nhân – kết quả.
Cặpem
từ “Vì
biểurừng
thị quan
hệ nguyên
b) Tuy mưa nhiều nhưng rau vườn nhà em vẫn
không bị dập nát.
Cặp từ “Tuy …nhưng…”: biểu thị quan hệ tương phản.

* Gợi ý:
Cặp quan hệ từ trong mỗi câu trên có thể biểu thị
một trong số các quan hệ sau: nguyên nhân – kết
quả, tương phản, điều kiện – kết quả.

Câu 3
a) Đặt câu với mỗi quan hệ từ: và, nhưng, của.
b) Chia sẻ với cả lớp , cùng nhận xét:
+ Câu bạn đặt có đúng cấu tạo không?
+ Bạn dùng quan hệ từ có đúng không? Nếu chưa đúng thì
em giúp bạn chọn quan hệ từ nào?
VÍ DỤ:

- Em và Lan là đôi ban thân từ nhỏ.
- Nhà xa nhưng Lan chưa bao giờ đi học muộn.
- Cặp sách của em có màu xanh lam.

4. VẬN DỤNG,TRẢI NGHIỆM
Chia sẻ với người thân
những hiểu biết của em
về quan hệ từ.

Thứ Sáu, ngày 19 tháng 11 năm 2021
Tiếng Việt
Bài 11 C. MÔI TRƯỜNG QUANH TA (Tiết 2)

MỤC TIÊU:

Luyện tập làm đơn.

1. MỞ ĐẦU - Vận động theo nhạc
2. LUYỆN TẬP, THỰC HÀNH

Câu 4
Tìm ý để chuẩn bị viết đơn theo đề bài sau:

Phố em có một hàng cây to, nhiều cành vướng vào dây
điện, một số cành sà xuống thấp, mùa mưa bão đến dễ gây
nguy hiểm. Em hãy giúp bác tổ trưởng dân phố làm đơn
gửi công ti cây xanh hoặc uỷ ban nhân dân địa phương
(quận, huyện, thị xã, thị trấn, .) đề nghị cho tỉa cành để
tránh xảy ra tai nạn đáng tiếc.
GỢI Ý: ( Chúng ta ở nông thôn, có thể thay “phố” =
“thôn”
- Người em viết đơn giúp là ai?
- Em sẽ viết đơn gửi ai hoặc tới cơ quan, tổ chức nào?
- Em sẽ trình bày vấn đề gì?
- Em sẽ đề nghị gì?

Ví dụ:

- Người em viết đơn giúp chính là bác tổ trưởng dân
phố / bác trưởng thôn
- Em sẽ viết đơn gửi công ty trách nhiệm cây xanh
hoặc ủy ban nhân dân địa phương (xã /thị trấn,… )
- Vấn đề em trình bày: Phố em (hoặc thôn em) có
một hàng cây to, nhiều cành vướng vào dây điện,
một số cành sà xuống thấp, mùa mưa bão đến dễ
gây nguy hiểm.
- Em sẽ đề nghị: Công ty cây xanh hoặc ủy ban nhân
dân địa phương tỉa cành để tránh xảy ra tai nạn
đáng tiếc.

Câu 5. Viết đơn theo nội dung em đã chuẩn bị
Một lá đơn cần có những nội dung sau:
- Quốc hiệu và tiêu ngữ.
CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

- Địa điểm, thời gian viết đơn.
- Tên đơn.
- Lời kính gửi người hoặc cơ quan, tổ chức giải quyết vấn đề nêu trong đơn.
- Lời người làm đơn tự giới thiệu: họ và tên; ngày, tháng, năm sinh; nơi cư
trú hoặc chức vụ (nghề nghiệp,…).
- Trình bày tình hình thực tế. Nêu lên những tác động xấu đã xảy ra hoặc
có thể xảy ra.
- Kiến nghị các giải quyết.
- Lời cảm ơn.
- Chữ kí và họ, tên của người làm đơn .

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
năm 2021

Hưng Yên, ngày 19 tháng 11

ĐƠN ĐỀ NGHỊ

Kính gửi: Uỷ ban nhân dân phường …………………...
(Công ty cổ phần Cây xanh Thành phố Hưng yên, tỉnh Hưng
Yên)
Tôi tên là: Nguyễn Văn A
Sinh ngày: …… tháng …….năm ……….
Chức vụ: Trưởng khu phố …….., phường …………, thành phố
Hưng Yên, tỉnh Hưng Yên.
Tôi làm đơn này xin trình bày với ban lãnh đạo Ủy ban
nhân dân phường (Công ty cổ phần Cây xanh Thành phố
Hưng yên, tỉnh Hưng Yên )một việc như sau:
Mùa mưa đã đến, khu phố chúng tôi có một hàng cây to,

không an toàn. Chúng tôi e rằng khi mưa to, gió lớn
có nhiều khả năng gây ra những sự cố đáng tiếc. Các
cành khô gãy rơi xuống gây nguy hiểm cho người đi
đường, còn những cành nhánh vướng vào đường
dây điện kia rất dễ gây ra sự cố chập điện, cháy nổ
ảnh hưởng đến cả một khu vực. Vì những lí do trên,
chúng tôi, đại diện cho toàn thể người dân khu phố
………, kiến nghị với Ủy ban nhân dân phường cho tỉa
cành, nhánh của hàng cây nói trên trong thời gian
sớm nhất.
Tôi xin chân thành cảm ơn!
Người làm đơn
Nguyễn Văn A

Câu 6
 Từng bạn đọc lá đơn của mình. Cả lớp bình chọn lá đơn
viết đúng mẫu và có nội dung phù hợp nhất.

Tiêu chí đánh giá:
1.Đã đủ nội dung theo yêu cầu chung của một lá đơn
chưa?
2. Lí do viết đơn đã đúng yêu cầu chưa?
3.Lời xưng hô đã phù hợp chưa?

3.VẬN DỤNG, TRẢI NGHIỆM
1. Tìm hiểu về việc bảo vệ môi trường ở địa phương em.
* Gợi ý:
- Người dân địa phương em đã làm gì để môi trường luôn sạch,
đẹp?
- Rác thải ở địa phương em được xử lí như thế nào?
- Cây cối ở địa phương em được trồng, chăm sóc và bảo vệ ra sao?
Câu 2
Giúp đỡ người thân quét dọn nơi gia đình em ở cho sạch và gọn
gàng.