Thứ ba, ngày 25 tháng 11 năm 2021
Luyện từ và câu
Quan hệ từ
Hoàng Thị Viện – Hoàng Hoa Thám
Bạn gấu ơi, cho mình hỏi đường một chút được không ?
Giờ tôi không ǟảnh, chú em đi tìm người khác mà hỏi.
Tìm đại từ xưng hô trong câu sau?
Đại từ xưng hô là gì ?
Rừng /say ngây và ấm nóng.
b) Tiếng hót dìu dặt của họa mi / giục các loài chim dạo lên những khúc nhạc tưng bừng, ca ngợi núi sông đang đổi mới.
c) Hoa mai /trổ từng chùm thưa thớt, không đơm đặc như hoa đào. Nhưng cành mai /uyển chuyển hơn cành đào.
I. Nhận xét
Tǟong mỗi ví dụ dưới đây, từ in đậm được dùng để làm gì?
Ngoài những quan hệ từ và, của, như, nhưng còn có những quan hệ từ khác như: với, hay, hoặc, thì, ở, tại, mà, bằng, để, về…
2. Quan hệ giữa các ý ở mỗi câu dưới đây (ǟừng cây bị chặt phá - mặt đất thưa vắng bóng chim; mảnh vườn nhỏ bé - bầy chim vẫn về tụ hội) được biểu hiện bằng những cặp từ nào?
Nếu ǟừng cây bị chặt phá thì mặt đất sẽ thưa vắng bóng chim.
- Nếu… thì… biểu thị quan hệ điều kiện, giả thiết – kết quả.
b. Tuy mảnh vườn ngoài ban công nhà Thu thật nhỏ bé nhưng bầy chim vẫn thường ǟủ nhau về tụ hội.
- Tuy…..nhưng …. biểu thị quan hệ tương phản.
Vd 1: Vì trời mưa to nên đường làng lầy lội.
- Vì …..nên …. biểu thị quan hệ nguyên nhân… kết quả.
Vd 2: Chẳng những bạn Minh Anh học giỏi mà bạn còn hát ǟất hay.
- Chẳng những …..mà …. biểu thị quan hệ tăng tiến.
+ Các câu trên được nối với nhau bằng một cặp quan hệ từ. Em hãy cho biết quan hệ từ là gì? Các cặp quan hệ từ thường gặp có những trường hợp nào?
a) Quan hệ từ là gì?
Quan hệ từ là từ nối các từ ngữ hoặc các câu
Quan hệ từ nhằm thể hiện mối quan hệ giữa những từ ngữ hoặc những câu văn với nhau.
b) Quan hệ từ có tác dụng gì?
c) Kể tên các quan hệ từ.
Các quan hệ từ: và, với, của, hay, hoặc, tuy, nhưung, mà, thì, ở, tại, bằng, nhuư, để, về,.
Kể tên các cặp quan hệ từ và cho biết chúng biểu thị quan hệ gì?
- Vì.nên.; do.nên.; nhờ.mà. (biểu thị quan hệ nguyên nhân-kết quả)
- Nếu.thì.; hễ.thì.(biểu thị quan hệ giả thiết-kết quả, điều kiện-kết quả)
- Tuy.nhưung.; mặc dù.nhưung.(biểu thị quan hệ tuong phản)
- Không những.mà.; không chỉ.mà. (biểu thị quan hệ tăng tiến)
- Quan hệ từ là những từ dùng để nối các từ trong một câu hoặc nối các câu với nhau nhằm giúp ngưu?i đọc ,ngưu?i nghe hiểu rõ m?i quan h? giữa các từ trong câu hoặc quan hệ về ý nghĩa giữa các câu.
- Các từ ngữ trong một câu đuược nối với nhau không phải bằng một QHT mà bằng một cặp QHT nhằm diễn tả những quan hệ nhất định về nghĩa giữa các bộ phận của câu.
Ghi nhớ :
III Luy?n t?p
1.Tỡm quan h? t? trong m?i cõu sau v� nờu rừ tỏc d?ng c?a chỳng :
Chim, mõy, nu?c v� hoa d?u cho r?ng ti?ng hút kỡ di?u c?a H?a Mi dó l�m cho t?t c? b?ng t?nh gi?c.
b) Nh?ng h?t mua to v� n?ng b?t d?u roi xu?ng nhu ai nộm dỏ, nghe r�o r�o.
c) Bộ Thu r?t khoỏi ra ban cụng ng?i v?i ụng n?i, nghe ụng r? r? gi?ng v? t?ng lo�i cõy.
Bài 1:Tìm quan hệ từ trong mỗi câu và nêu tác dụng của chúng.
và
nối Chim , Mây , Nưuớc với Hoa
nối tiếng hót kì diệu với Họa Mi
a) Chim, Mây, Nưu?c và Hoa đều cho rằng tiếng hót kì diệu của Hoạ Mi đã làm cho tất cả bừng tỉnh giấc.
của

b) Những hạt mưua to và nặng bắt đầu rơi xuống nhuư ai ném đá, nghe rào rào.
nhưu
và
nối rơi xuống với ai ném đá
nối to với nặng
với
nối ngồi với ông nội
c) Bé Thu rất khoái ra ban công ngồi với ông nội, nghe ông rủ rỉ giảng về từng loài cây.
nối giảng với từng loài cây
về
Bài 2: Tìm cặp từ chỉ quan hệ ở mỗi câu và cho biết chúng biểu thị quan hệ gì giữa các bộ phận của câu.
a) Vì mọi ngưu?i tích cực trồng cây nên quê hưuong em có rất nhiều cánh rừng xanh mát.
Vì...nên...
biểu thị quan hệ nguyên nhân-kết quả
b) Tuy hoàn cảnh gia đình khó khăn nhung bạn Hoàng vẫn luôn học giỏi.
tuy…nh­ưng…
biểu thị quan hệ tưuơng phản
3. Đặt câu với mỗi quan hệ từ: và, nhưng, của.



Ví dụ:
- Vuườn cây đầy bóng mát và rộn ràng tiếng chim.
- Mùi hưuơng nhè nhẹ của hoa dạ hưuơng lan xa trong đêm.
- Tuy nhà xa nhuưng Lan vẫn đến trưuờng đúng giờ.
tuy.nhưung.
biểu thị quan hệ tưuơng phản
1
2
3
4
6
7
8
5
1
2
3
4
5
6
7
8
(1) N?u . thỡ .
(3) M?c dự . nhung .
(2) Vỡ. nờn .
(4) Khụng ch?. m�.
(6) Khụng nh?ng. m�.
(7) Nh?. m�.
(8) Tuy. nhung.
(5) Do. nờn .
M?t tr�ng v? tay
B?n gi?i l?m!
M?t tr�ng v? tay
Lựa chọn ô số
10 di?m