CHÀO MỪNG CẢ LỚP
ĐẾN VỚI BUỔI HỌC HÔM NAY!

KHỞI ĐỘNG
Quan sát hình 2.1 và cho biết các bước cơ bản của
quy trình chế tạo vòng bi.

BÀI 2: QUY TRÌNH
CHẾ TẠO CƠ KHÍ

NỘI DUNG BÀI HỌC

I.

II.

Khái quát chung về

Nội dung của

quy trình chế tạo

quy trình chế tạo

cơ khí

cơ khí

I.
KHÁI QUÁT CHUNG
VỀ QUY TRÌNH CHẾ
TẠO CƠ KHÍ

Hoạt động nhóm đôi, nêu khái niệm quy trình chế tạo cơ khí
và trả lời câu hỏi:
1. Quan sát hình 2.2 và kể trên các bước cơ bản của quy trình
chế tạo cơ khí.
2. Một nhà máy chế tạo cơ khí có cần thực hiện đầy đủ các bước
như hình 2.2 không? Vì sao?

GHI NHỚ
Quy trình chế tạo cơ khí là trình tự
cần thiết để thực hiện công việc biến
đổi nguyên liệu đầu vào thành các
chi tiết, các bộ phận, các máy móc
thiết bị hoặc các hệ thống cơ khí,…

GHI NHỚ
Các bước cơ bản trong quy trình chế tạo cơ khí bao gồm:

Chuẩn bị
chế tạo

Gia công
chi tiết

Lắp ráp
chi tiết

Kiểm tra và
hoàn thiện sản
phẩm

 Nhà máy chế tạo cơ khí không cần thực hiện đầy đủ các bước như
hình 2.2.
 Lí do: Sản phẩm của ngành cơ khí rất đa dạng có thể là 1 chi tiết hoặc
nhiều chi tiết lắp ghép với nhau nên quy trình chế tạo có thể bao gồm
đủ hoặc thiếu một trong hai bước gia công và lắp ráp chi tiết.

II.
NỘI DUNG CỦA
QUY TRÌNH CHẾ
TẠO CƠ KHÍ

Bước 1: Chuẩn bị chế tạo
a) Nghiên cứu bản vẽ
Hoạt động nhóm 4HS
Nghiên cứu bản vẽ có vai trò gì trong
bước chuẩn bị chế tạo? Quan sát hình
2.3, 2.4 và cho biết: Nghiên cứu bản
vẽ này sẽ có được những thông tin gì?

Nghiên cứu bản vẽ lắp sản phẩm puli
treo để xác định số lượng chi tiết cầu
thành nên sản phẩm cũng như mối
quan hệ lắp ghép giữa các chi tiết.

Nghiên cứu bản vẽ chi tiết bạc lót để
lựa chọn được phương pháp gia công.

Vai trò của nghiên cứu bản vẽ:
Xác định rõ các thông tin cần thiết về sản phẩm liên quan
đến việc chế tạo như: quy trình công nghệ, phương pháp
gia công, điều kiện sản xuất.,... 

Thảo luận nhóm đôi và trả lời câu hỏi:
1. Mục đích của lập quy trình
công nghệ và chọn trang bị
thiết bị phục vụ chế tạo là gì?
Lấy ví dụ minh họa.
2. Nên xây dựng quy trình công
nghệ gia công cho những chi
tiết nào ở hình 2.3 để giảm
chi phí chế tạo?

b) Lập quy trình công nghệ
 Mục đích: Chế tạo sản phẩm theo
đúng yêu cầu kĩ thuật và giảm thiểu
chi phí.
 Ví dụ: Các chi tiết cần xây dựng quy
trình công nghệ gia công là các chi
tiết đặc thù mang đặc tính riêng cho
từng sản phẩm. Các chi tiết thông
dụng như ốc, vít, bu lông sẽ mua
theo tiêu chuẩn để giảm chi phí.

Đối với sản phẩm puli treo ở hình 2.3:
 Các chi tiết cần xây dựng
quy trình công nghệ gia
công là: giá treo, giá đỡ
trục, puli và bạc lót.
 Các chi tiết còn lại (bulông,
đai ốc) là các chi tiết thông
dụng sẽ mua theo tiêu
chuẩn để giảm chi phí.

c) Chuẩn bị trang thiết bị
 Mục đích: Chuẩn bị các điều kiện chế tạo phù hợp với các quy
trình công nghệ đã xây dựng tránh lãng phí không cần thiết hoặc
không đủ điều kiện chế tạo.
 Ví dụ: Để chế tạo sản phẩm puli
treo cần chuẩn bị máy tiện, máy
phay, dao tiện, dao phay,…

Máy tiện

Máy phay

d) Chuẩn bị phôi
Phôi là đối tượng sản xuất
của ngành cơ khí chế tạo để
tạo ra các sản phẩm cơ khí.

Bước 2: Gia công các chi tiết
Thực hiện gia công các chi tiết
theo quy trình gia công đã được
xây dựng để có hình dạng, kích
thước, trạng thái và đặc tính lí
cơ theo yêu cầu kĩ thuật.

Thảo luận nhóm 4HS và trả lời câu hỏi:

Quan sát hình 2.5 và hình 2.6
cho biết: Các chi tiết bạc lót, giá
đỡ trục nên gia công trên máy
loại nào thì phù hợp?

Thảo luận nhóm 4HS và trả lời câu hỏi:

Máy tiện

Máy phay, máy khoan

Bước 3: Lắp ráp các chi tiết

Quan sát hình 2.7 và
cho biết trình tự lắp ráp
sản phẩm puli treo.

Bước 4: Kiểm tra và hoàn thiện sản phẩm
Thảo luận nhóm 4HS và trả lời câu hỏi:
1. Việc kiểm tra và hoàn thiện sản phẩm có vai trò
gì trong quy trình công nghệ chế tạo cơ khí?
2. Với sản phẩm puli treo cần phải kiểm tra những
yêu cầu nào?

Vai trò của việc kiểm tra và hoàn thiện sản phẩm
Khắc phục các lỗi trên sản
phẩm trước khi tiến hành
công việc đóng gói hoặc
đưa sản phẩm vào sử dụng.

Đối với các sản phẩm puli treo cần phải kiểm tra những
yêu cầu sau:
 Khả năng quay trơn của bánh puli và bạc lót.
 Độ chính xác của các mối ghép.
 Độ đồng tâm của các lỗ lắp ghép trên hai giá
đỡ trục.
 Độ chặt của mối ghép bu lông đai ốc giữa giá
đỡ trục và giá treo.

BÀI TẬP TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Bước đầu trong quy trình chế tạo cơ khí là?
A. Chuẩn bị chế tạo
B. Gia công chi tiết
C. Lắp ráp chi tiết
D. Kiểm tra và hoàn thiện sản phẩm

Câu 2: Hãy sắp xếp các bước sau cho đúng với quy trình
chế tạo cơ khí
1. Gia công chi tiết
2. Chuẩn bị chế tạo
3. Kiểm tra và hoàn thiện sản phẩm
4. Lắp ráp chi tiết
A. 1 - 2 - 3 - 4

B. 2 - 1 - 3 - 4

C. 2 - 1 - 4 - 3

D. 2 - 4 - 1 - 3

Câu 3: Nhà máy A mua các chi tiết về lắp ráp thành xe
máy hoàn chỉnh thì trong quy trình chế tạo không cần
bước nào trong quy trình chế tạo cơ khí?
A. Chuẩn bị chế tạo
B. Gia công chi tiết
C. Lắp ráp chi tiết
D. Kiểm tra và hoàn thiện sản phẩm

Câu 4: Phân xưởng A gia công dập vỏ tủ điện thì trong
quy trình chế tạo vỏ tủ điện không cần bước nào trong
quy trình chế tạo cơ khí?
A. Chuẩn bị chế tạo
B. Gia công chi tiết
C. Lắp ráp chi tiết
D. Kiểm tra và hoàn thiện sản phẩm

Câu 5: Một nhà xưởng gia công các chi tiết, em hãy cho biết quy
trình chế tạo cơ khí của nhà xưởng:
A. Chuẩn bị chế tạo → Gia công chi tiết → Lắp ráp chi tiết →
Kiểm tra và hoàn thiện sản phẩm.
B. Chuẩn bị chế tạo → Gia công chi tiết → Kiểm tra và hoàn thiện
sản phẩm.
C. Chuẩn bị chế tạo → Lắp ráp chi tiết → Kiểm tra và hoàn thiện
sản phẩm.
D. Gia công chi tiết → Lắp ráp chi tiết → Kiểm tra và hoàn thiện
sản phẩm.

LUYỆN TẬP
Hãy lập quy trình
chế tạo chi tiết giá
treo của sản phẩm
puli treo ở hình 2.3.

Chi tiết giá treo của sản phẩm puli treo có thể được gia công
theo trình tự:
1. Gia công
lắp ghép

2. Gia công lỗ lắp
ghép bu lông

3. Gia công
lỗ treo

VẬN DỤNG
Mô tả quy trình chế tạo một sản phẩm cơ khí mà em
biết dưới dạng sơ đồ khối.

HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
01
Ôn tập kiến thức đã học

02

03

Hoàn thành bài tập SBT

Đọc trước bài sau - Bài 3

CẢM ƠN CÁC EM ĐÃ
THAM GIA TIẾT HỌC HÔM NAY!