Kiểm tra bài cũ:
Theo em, những ý kiến nào sau đây là ý kiến
đúng, sai ?

Đ 1.Kinh doanh phải theo đúng quy định của pháp

luật;
S 2.Kinh doanh là quyền tự do của mỗi người, không
ai có quyền can thiệp;
Đ 3.Đóng thuế là góp phần xây dựng đất nước;
Đ 4.Buôn bán phải theo đúng số lượng và mặt hàng
đã kê khai.
S 5.Công dân có quyền tự do kinh doanh bất cứ nghề
gì, hàng gì;
1
S 6.Buôn bán nhỏ thì không cần phải kê khai;

TUẦN 22,23

TIẾT 22,23

1. Đọc:
2. Tìm hiểu:
? Ông An đã làm việc gì?

=> Ông An tập trung thanh niên trong làng mở lớp dạy
nghề, hướng dẫn họ sản xuất làm ra sản phẩm lưu
niệm bằng gỗ để bán.
? Việc ông An mở lớp dạy nghề cho trẻ em trong làng
có ích lợi gì ? Việc làm đó có đúng mục đích không?

=> Việc làm của ông An giúp các em có tiền đảm
bảo cuộc sống hằng ngày và giải quyết những khó
khăn cho xã hội. Việc làm của ông là đúng mục đích.

? Suy nghĩ của em về việc làm của ông An?

=> Ông An đã làm một việc rất có ý nghĩa,
tạo ra của cải vật chất và tinh thần cho mình,
người khác và xã hội.
Khoản 3, điều 5 của Bộ luật lao động:
“…Mọi hoạt động tạo ra việc làm, tự tạo việc
làm, dạy nghề và học nghề để có việc làm. Mọi
hoạt động sản xuất, kinh doanh thu hút nhiều
lao động đều được nhà nước khuyến khích tạo
điều kiện thuận lợi hoặc giúp đỡ.”

1. Khái niệm lao động:
? Lao động là gì ?

- Lao động là hoạt động có mục đích của
con người nhằm tạo ra của cải vật chất và
các giá trị tinh thần cho xã hội. Lao động
là hoạt động chủ yếu, quan trọng nhất của
con người , là nhân tố quyết định sự tồn
tại, phát triển của đất nước và nhân loại.
5

Học sinh đang học tập

Công nhân đang làm việc
trong nhà máy

Công nhân đang làm việc ở
công trường

Nhân viên đang truy cập
Internet

? Em hãy tìm một số câu ca dao, tục ngữ, câu
thơ,… nói về lao động?

“ Có làm thì mới có ăn,
Không dưng ai dễ đem phần đến cho” (Ca dao)
“ Nhờ trời mưa thuận gió hoà,
Nào cày, nào cấy trẻ già đua nhau,
Chim, gà, cá, lợn, chuối, cau,
Mùa nào thức ấy giữ màu nhà quê.”
Giàu đâu những kẻ ngủ trưa.
Sang đâu những kẻ say sưa tối ngày.
Ruộng đầm nước cả bùn sâu,
Suốt ngày anh với con trâu cày bừa.

Ơn trời mưa nắng phải thì,
Nơi thì bừa cạn, nơi thì cày sâu.
Công lên chẳng quản lâu đâu,
Ngày nay nước bạc, ngày sau cơm vàng.
Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang
Bao nhiêu tấc đất, tấc vàng bấy nhiêu.
Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi! Bưng bát cơm đầy
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
Rủ nhau đi cấy đi cày
Bây giờ khó nhọc, có ngày phong lưu.
Trên đồng cạn, dưới đồng sâu
Chồng cày, vợ cấy, con trâu đi bừa

Thân em vất vả trăm bề,
Sớm đi ruộng lúa, tối về ruộng dâu.
Trâu ơi ta bảo trâu này:
Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta.
Cấy cày giữ nghiệp nông gia,
Ta đây trâu đấy, ai mà quản công.
Bao giờ cây lúa còn bông,
Thì còn ngọn cỏ ngoài đồng trâu ăn.
Của đời cha mẹ để cho,
Làm không, ăn có, của kho cũng rồi.
Muốn no thì phải chăm làm,
Một hạt thóc vàng, chín hạt mồ hôi.

2. Quyền và nghĩa vụ lao động của công dân:
? Em hiểu thế nào là quyền lao động của công dân?
- Quyền lao động : Mọi công dân có quyền làm việc,
có quyền tự do sử dụng sức lao động của mình để học
nghề, tìm kiếm việc làm,… có ích cho xã hội, đem lại
thu nhập cho bản thân và gia đình.
? Nghĩa vụ lao động của công dân?
- Nghĩa vụ lao động: Mọi công dân có nghĩa vụ
lao động để tự nuôi sống bản thân, nuôi sống gia
đình, góp phần sáng tạo ra của cải vật chất và tinh
thần cho xã hội, duy trì và phát triển đất nước.

SĂN

HÁI

BẮT

LƯỢM

I.ĐẶT VẤN ĐỀ:
II.NỘI DUNG BÀI HỌC:
1. Lao động – Vai trò của lao động
2. Quyền và nghĩa vụ lao động của công dân
3. Hợp đồng lao động:

THẢO LUẬN NHÓM

Nhóm 1: Bản cam kết giữa chị Ba và công ty
Hoàng Long có phải là hợp đồng lao động
không ? Vì sao?
Nhóm 2: Hợp đồng lao động là gì ? Nguyên
tắc ?
Nhóm 3: Nội dung của hợp đồng lao động ?
Có mấy loại hợp đồng lao động ?
Nhóm 4: Quy định của Bộ luật lao động đối
với trẻ em chưa thành niên ?

Nhóm 1: Chị Ba và giám đốc công ty
Hoàng Long thỏa thuận và cam kết
một hợp đồng lao động. Vì:
- Chị Ba là người lao động, Công ty
TNHH Hoàng Long là người sử dụng
lao động.
- Nội dung cam kết: Việc làm, tiền công,
thời gian làm việc, các điều kiện khác
…

Nhóm 2:
Hợp đồng lao động là sự thỏa thuận
giữa người lao động và người sử dụng
lao động về việc làm có trả công , điều
kiện lao động, quyền và nghĩa vụ của
mỗi bên trong quan hệ lao động. (điều
26 - Luật lao động)
Nguyên tắc: Thỏa thuận tự nguyện,
bình đẳng.

I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
II. NỘI DUNG BÀI HỌC:

3. Hợp đồng lao động:
Là sự thỏa thuận giữa người lao
động và người sử dụng lao động về việc
làm có trả công , điều kiện lao động,
quyền và nghĩa vụ của mỗi bên trong
quan hệ lao động. (điều 26 - Luật lao
động)

Nhóm 3:
* Nội dung hợp đồng lao động: (Điều 29-Luật LĐ)
- Công việc phải làm, thời gian, địa điểm
- Tiền lương, tiền công, phụ cấp
- Các điều kiện bảo hiểm lao động, bảo hộ lao
động.
* Các loại hợp đồng lao động: (Điều 27- Luật LĐ)
- Hợp đồng lao động KHÔNG xác định thời hạn
- Hợp đồng lao động xác định thời hạn: từ đủ 12
tháng đến 36 tháng
- Hợp đồng lao động theo mùa vụ hoặc theo một
công việc nhất định có thời hạn dưới 12 tháng.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Ngày:

HỢP ĐỒNG LAO ĐỘNG

Chúng tôi, một bên là:
Chức vụ: Tổng giám đốc
Quốc tịch: Việt Nam
CMND số:
Đại diện cho:
Địa chỉ:
Điện thoại: Fax:
Và một bên là:
Sinh ngày:
Nơi cư trú:
Nghề nghiệp:
Hộ chiếu số:

Cùng thỏa thuận ký kết hợp đồng lao
động và cam kết làm đúng theo những điều
khoản sau đây:
Điều 1: Ông làm cho … theo loại hợp đồng
lao động với thời hạn xác định từ ngày …
đến ngày … tại số…
,TP.HCM, với các
nhiệm vụ sau:
Điều 2: Giờ làm việc thông thường là 8 giờ/
ngày. Thiết bị và công cụ làm việc sẽ được
cấp phát theo nhu cầu công việc.
Điều kiện an toàn và vệ sinh lao động tại nơi
làm việc theo quy định của pháp luật hiện
hành.

Điều 3: Nghĩa vụ, quyền hạn và các quyền lợi
của người lao động.
3.1. Nghĩa vụ:
-Trong công việc, chịu sự điều hành trực tiếp
của …
- Tổng giám đốc.
- Hoàn thành những công việc đã cam kết
trong hợp đồng lao động: Chấp hành nghiêm
túc kỷ luật lao động, an toàn lao động, vệ
sinh lao động và nội quy của đơn vị.
3.2. Quyền: Người lao động có quyền đề
xuất, khiếu nại với một cơ quan thứ ba để
thay đổi, tạm hoãn, chấm dứt hợp đồng lao
động theo quy định của Pháp luật hiện hành.

3.3. Tiền lương và quyền lợi:

- Mức lương cơ bản của người lao động là:
… / tháng và được trả … lần vào ngày …
của mỗi tháng.
- Công ty cung cấp các thiết bị an toàn lao
động theo yêu cầu của công việc.
- Số ngày nghỉ hàng năm được hưởng lương
(nghỉ phép, lễ, việc riêng) không được quá 20
ngày.
- Được hưởng các phúc lợi gồm: …
- Người lao động được hưởng các chế độ
ngừng việc, trợ cấp thôi việc hoặc bồi
thường theo quy định của Pháp luật hiện
hành.

Điều 4: Người sử dụng lao động có nghĩa vụ
và quyền hạn sau:
4.1. Nghĩa vụ:
Thực hiện đầy đủ những điều kiện cần thiết
đã cam kết trong hợp đồng lao động để
người lao động đạt hiệu quả. Bảo đảm việc
làm cho người lao động theo hợp đồng đã
ký. Thanh toán đầy đủ và dứt điểm các chế
độ và quyền lợi của người lao động.
4.2. Quyền hạn:
Có quyền chuyển tạm thời người lao động,
ngừng việc, thay đổi, tạm thời chấm dứt hợp
đồng lao động và áp dụng các biện pháp kỷ
luật theo quy định của Pháp luật hiện hành.

Điều 5: Điều khoản chung:

Bản hợp đồng này có hiệu lực từ ngày…

Điều 6: Hợp đồng này làm thành 02 bản. Một
bản do người sử dụng lao động giữ. Một bản
do người lao động giữ.
Làm tại …
Người lao động

Người sử dụng lao động

Nhóm 4: Luật lao động năm 2002 quy định độ

tuổi lao động tối thiểu là 15, phải có hợp đồng lao
động, riêng những công việc nặng nhọc, độc hại
phải là 18 tuổi. Vi phạm những quy định này sẽ bị
xử phạt về hành chính hoặc hình sự.
Theo các quy định, trẻ em đủ 15 tuổi làm việc
không quá 7 giờ/ngày và không quá 42 giờ/tuần.
Riêng đối với các em dưới 15 tuổi chỉ được phép
làm không quá 4 giờ/ngày và 24 giờ/tuần (chỉ cho
phép làm trong một số ngành như múa, hát, xiếc,
sân khấu, điện ảnh, chấm men gốm, cưa vỏ trai, vẽ
tranh sơn mài, thêu, ren, mỹ nghệ, vận động viên
năng khiếu). Trẻ em dưới 15 tuổi tuyệt đối không
được làm thêm giờ hoặc làm việc ban đêm

I. ĐẶT VẤN ĐỀ:
II. NỘI DUNG BÀI HỌC:
3. Hợp đồng lao động:
4. Quy định đối với lao động chưa thành
niên:

- Cấm nhận trẻ em dưới 15 tuổi làm việc
- Cấm lạm dụng, sử dụng lao động dưới
18 tuổi làm việc nặng nhọc, nguy hiểm,
tiếp xúc chất độc hại
- Cấm ngược đãi, cưỡng bức người lao
động.

Ngày 20/11/2019
Quốc hội khóa
XIV thông qua Bộ
luật lao động số:
45/2019/QH14
Bộ luật này có
hiệu lực thi hành
từ ngày 01 tháng
01 năm 2021.

Điều 5
1- Mọi người đều có quyền làm việc, tự do lựa
chọn việc làm và nghề nghiệp, học nghề và nâng
cao trình độ nghề nghiệp, không bị phân biệt đối
xử về giới tính, dân tộc, thành phần xã hội, tín
ngưỡng, tôn giáo.
2- Cấm ngược đãi người lao động; cấm cưỡng bức
người lao động dưới bất kỳ hình thức nào.
3- Mọi hoạt động tạo ra việc làm, tự tạo việc làm,
dạy nghề và học nghề để có việc làm, mọi hoạt
động sản xuất, kinh doanh thu hút nhiều lao động
đều được Nhà nước khuyến khích, tạo điều kiện
thuận lợi hoặc giúp đỡ.

Điều 6
Người lao động là người ít nhất đủ 15 tuổi, có khả
năng lao động và có giao kết hợp đồng lao động.
Người sử dụng lao động là doanh nghiệp, cơ quan,
tổ chức hoặc cá nhân, nếu là cá nhân thì ít nhất
phải đủ 18 tuổi, có thuê mướn, sử dụng và trả
công lao động.
Điều 25
Nghiêm cấm mọi doanh nghiệp, tổ chức và cá
nhân lợi dụng danh nghĩa dạy nghề, truyền nghề
để trục lợi, bóc lột sức lao động hoặc dụ dỗ, ép
buộc người học nghề, tập nghề vào những hoạt
động trái pháp luật.

Tệ nạn chăn dắt trẻ em

BT1/50: Em đồng ý với những ý kiến nào sau
đây ? Vì sao ?

1.Trẻ em có quyền học tập, vui chơi giải trí và không
phải làm gì;
2.Con cái có nghĩa vụ giúp đỡ cha mẹ các công việc
trong gia đình;
3.Trẻ em cần lao động kiếm tiền, góp phần nuôi
dưỡng gia đình;
4.Học nhiều cũng chẳng để làm gì, cứ làm ra nhiều
tiền là tốt nhất;
5.Tuổi nhỏ làm việc nhỏ tuỳ theo sức của mình;
6.Trẻ em có quyền được chăm sóc, nuôi dạy nên
không phải tham gia lao động.

BT2/50: Hà, 16 tuổi, học hết lớp 9, do nhà đông
em, gia đình khó khăn, Hà muốn có việc làm để
giúp đỡ bố mẹ. Theo em, Hà có thể tìm việc
bằng cách nào trong các cách sau đây ?

a) Xin vào biên chế, làm việc trong các cơ quan
nhà nước ;
b) Xin làm hợp đồng tại các cơ sở sản xuất kinh
doanh ;
c) Nhận hàng của cơ sở sản xuất về làm gia
công ;
d) Vay tiền ngân hàng để lập cơ sở sản xuất và
thuê thêm lao động.

BT3/50: Trong các quyền sau, quyền nào là
quyền lao động ?

a) Quyền được thuê mướn lao động ;
b) Quyền mở trường dạy học, đào tạo nghề
c) Quyền sở hữu tài sản ;
d) Quyền được thành lập công ti, doanh
nghiệp ;
đ) Quyền sử dụng đất;
e) Quyền tự do kinh doanh.

BT5/51: Để trở thành người lao động tốt,
công dân có ích cho xã hội, ngay từ giờ em
cần phải làm gì ?

=> Phải ra sức học tập, tu dưỡng đạo đức,
sống lành mạnh, rèn luyện toàn diện để
chuẩn vị hành trang bước vào đời.
=>Yêu lao động, tôn trọng người lao
động. Chủ động, tích cực, tự giác tham
gia các công việc chung của trường, lớp.

BT6/51: Em hãy xác định ai là người có hành vi vi phạm Luật
Lao động trong các trường hợp dưới đây (người lao động hay
người sử dụng lao động) :

Hành vi vi phạm
a) Thuê trẻ em 14 tuổi làm thợ may
công nghiệp
b) Đi xuất khẩu lao động chưa hết
thời hạn đã bỏ việc, trốn ở lại nước
ngoài
c) Không trả công cho người thử việc

Người
LĐ

X
X

d) Kéo dài thời gian thử việc
d) Không sử dụng trang bị bảo hộ LĐ
khi làm việc

Người sử
dụng LĐ

X

X
X

BT6/51: Em hãy xác định ai là người có hành vi vi phạm Luật
Lao động trong các trường hợp dưới đây (người lao động hay
người sử dụng lao động) :

Hành vi vi phạm
e) Tự ý bỏ việc không báo trước
g) Nghỉ việc dài ngày không có lý do
h) Không trả đủ tiền công theo thoả
thuận
i) Không cung cấp trang, thiết bị bảo
hộ lao động cho người làm việc trong
môi trường độc hại như đã cam kết
trong hơp đồng lao động
k) Tự ý đuổi việc người lao động khi
chưa hết hạn hợp đồng

Người
LĐ

X
X

Người sử
dụng LĐ

X
X
X

Hướng dẫn học bài ở nhà :

- Nắm vững những nội dung đã học.
- -Bài 4/50 -> Không yêu cầu HS thực
hiện
- Chú ý: Liên hệ bản thân và liên hệ
thực tế ở gia đình, những người xung
quanh, …
- Chuẩn bị bài 15: trả lời câu hỏi gợi ý
trang 52.
08/26/24

41