Kiểm tra bài cũ
Tiết 45: Rằm tháng Giêng
Tiết 45: Văn bản: RẰM THÁNG GIÊNG
HỒ CHÍ MINH
I.Đọc, thảo luận chú thích
1.Tác giả: Hồ Chí Minh (1890 – 1969)
2. Tác phẩm:
*Hoàn cảnh sáng tác: Viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp (1948) .
* Thể thơ:.
*Bố cục:
- Hai câu đầu: Cảnh đêm rằm tháng giêng
- Hai câu cuối: Hình ảnh con người
- Nguyên tác chữ Hán: Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
- Bản dịch: Thể thơ lục bát
2. Tác phẩm:
*Hoàn cảnh sáng tác: Viết trong thời kì đầu của cuộc kháng chiến chống Pháp (1948) .
* Thể thơ:.
*Bố cục:
- Hai câu đầu: Cảnh đêm rằm tháng giêng
- Hai câu cuối: Hình ảnh con ngưu?i
- Nguyên tác chữ Hán: Thể thơ thất ngôn tứ tuyệt
- Bản dịch: Thể thơ lục bát
Việt Bắc
1. Hai cõu tho d?u.
Rằm xuân lồng lộng trăng soi
Sông xuân nưuớc lẫn màu trời thêm xuân;
- Nghệ thuật:
+ Miêu tả + biểu cảm
=> Hai cõu tho t? c?nh dờm trang r?m ? chi?n khu Vi?t B?c th?t l?ng l?y v?i không gian cao rộng, bát ngát và tràn đầy sức sống của mùa xuân.
+ Điệp từ "xuân",
Kim dạ nguyên tiêu nguyệt chính viên
Xuân giang xuân thuỷ tiếp xuân thiên
- Phiên âm:
- Dịch thơ:
2. Hai cõu tho cu?i
Yên ba thâm xứ đàm quân sự,
Dạ bán quy lai nguyệt mãn thuyền.
- D?ch tho
Giữa dòng bàn bạc việc quân,
Khuya về bát ngát trăng ngân đầy thuyền.
- Nghệ thuật:
ẩn dụ: nguyệt mãn thuyền
=> Hai cõu tho th? hi?n tỡnh yờu nu?c, phong thỏi ung dung l?c quan, tin tu?ng v�o th?ng l?i c?a cu?c cỏch m?ng.
- Phiên âm:
 -> con thuyền trở đầy trăng, trăng tràn đầy thuyền.
 Niềm tin chiến thắng
Kim dạ nguyên tiêu
thiên;
nguyệt chính viên,
Xuân
giang
thuỷ
tiếp
xuân
xuân
Trăng
Sông, nưuớc, trời
Tròn đầy, sáng nhất
Tràn ngập sắc xuân
Cảnh sông nu?c đêm rằm tháng giêng
Không gian cao rộng, bát ngát,
tràn đầy ánh sáng, tràn đầy sắc xuân.
Yên ba thâm xứ
Dạ bán quy lai
đàm quân sự,
nguyệt mãn thuyền.
Con ngưu?i
Bàn bạc việc quân
Ung dung, lạc quan
Đi trên thuyền chở đầy trăng
Ch?t ngh? si
Ch?t chi?n si
III. Tổng kết.
1. Nghệ thuật:
2. Nội dung:
- Bức tranh trăng trên sông nu?cư bát ngát, tràn đầy sắc xuân.
- Tâm hồn rộng mở truước thiên nhiên và phong thái ung dung, lạc quan.
- Biện pháp điệp từ; hình ảnh ẩn dụ, ngôn từ giàu nhạc điệu, gợi cảm.
- Phong cách thơ vừa cổ điển vừa hiện đại
- Kết hợp miêu tả và biểu cảm
Cùng với phong trào học tập và làm theo tấm guương đạo đức Hồ Chí Minh hiện nay, qua bài thơ này, em học tập được điều gì ở Bác?
(Thảo luận nhóm).
Hóy nêu những điểm giống nhau về nội dung và nghệ thuật của hai bài thơ "Cảnh khuya" và "Rằm tháng giêng?
BT 1:
Luyện tập
Cảm nhận về vẻ đẹp trong tâm hôn Bác qua hai bài thơ: "Cảnh khuya" và "Rằm tháng giêng" ?
BT 2:
TH?O LU?N
0
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
20
30
40
50
60
70
80
So sánh hai bài thơ Cảnh khuya và Rằm tháng giêng, chỉ ra những nét chung và nét riêng của hai bài
Nhóm 1: Điểm chung
Nhóm 2: Điểm riêng ở mỗi bài
Đều được sáng tác ở Việt Bắc những năm đầu chống Pháp
Đều làm theo thể thất ngôn tứ tuyệt
Đều miêu tả cảnh trăng ở chiến khu Việt Bắc
Đều bộc lộ tâm hồn yêu thiên nhiên, lòng yêu nước, phong thái ung dung, tự tại, sự kết hợp giữa tâm hồn nghệ sĩ và chiến sĩ của Bác
Bài Cảnh khuya viết bằng tiếng Việt
- Bài Rằm tháng giêng viết bằng tiếng Hán
- Cảnh trăng trong mỗi bài có nét đẹp riêng
+ Bài Cảnh khuya: Cảnh trăng rừng lồng vào vòm cây hoa lá nhiều tầng, nhiều đường nét. Nhà thơ một mình ngắm trăng
+ Bài Rằm tháng giêng: Trăng trên sông nước, không gian bát ngát, tràn đầy sắc xuân. Nhà thơ cùng đồng chí của mình bàn việc quân
Vẻ đẹp trong tâm hồn Bác qua hai bài thơ :
Tình yêu thiên nhiên tha thiết, tư chất cốt cách nghệ sĩ tuyệt vời.
Lòng yêu nước thiết tha, sâu nặng, hết lòng vì nước vì dân.
Phong thái ung dung, sự tài ba của nhà lãnh đạo kháng chiến.
Niềm lạc quan cách mạng, tin tưởng vào thắng lợi của cuộc kháng chiến.
Nhà lãnh đạo cách mạng và nhà thơ lớn thống nhất hoà hợp trong con người Hồ Chí Minh.
Cảm nhận về vẻ đẹp trong tâm hôn Bác qua hai bài thơ: "Cảnh khuya" và "Rằm tháng giêng" ?
BT 2:
Gợi ý:
- Bút pháp cổ điển, hiện đại.
- Phong thái ung dung.
- Tâm hồn thi sĩ và tinh thần chiến sĩ.
Hướng dẫn học ở nhà
Học thuộc lòng 2 bài thơ "Cảnh khuya" và "Rằm tháng giêng" . Trình bày cảm nhận về 2 bài thơ.
Tìm đọc, sưu tầm các bài thơ, câu thơ về trăng của Bác.
Đọc các TLTK liên quan, liên hệ thực tế bản thân.