Toán
Rút gọn phân số
a) Cho phõn s? .
nhưng có tử số và mẫu số bé hơn.
Tìm phân số bằng phân số
Ta có thể làm như sau:
Vậy:
Nhận xét:*Tử số và mẫu số của phân số đều bé hơn tử số và mẫu số của phân số
10 và 15 đều chia hết cho mấy?
Ta thấy 10 và 15 đều chia hết cho 5. Theo tính chất cơ bản của phân số ta có:
=
10 : 5
15 : 5
2
3
=
* Hai phân số và như thế nào với nhau?.
2 10
3 15
10 15
=
2
3
10
15
2
3
10
15
* Hai phân số và bằng nhau.
2
3
10
15
Vậy:
Nhận xét:
*Tử số và mẫu của phân số đều bé hơn tử số và mẫu số của phân số
Ta thấy 10 và 15 đều chia hết cho 5. Theo tính chất cơ bản của phân số ta có:
=
10 : 5
15 : 5
2
3
=
=
2
3
* Hai phân số và bằng nhau.
Phân số đã được rút gọn thành phân số nào?
Có thể rút gọn phân số để được một phân số có tử số và mẫu số bé đi mà phân số mới vẫn bằng phân số đã cho.
10
15
2
3
2
3
10
15
2
3
10
15
10
15
10
15
b) Cỏch rỳt g?n phõn s?:
Ví dụ 1:
Rút gọn phân số
Phân số là phân số tối giản
Phân số đã được rút gọn thành phân số
Ta nói rằng:
Cả 6 và 8 đều chia hết cho mấy?
Ta thấy cả 6 và 8 đều chia hết cho 2, nên:
3 và 4 có cùng chia hết cho một số tự nhiên nào lớn hơn 1 không?
3 và 4 không cùng chia hết cho một số tự nhiên nào lớn hơn 1, nên phân số Không thể rút gọn được nữa.
Ví dụ 2:
Ta thấy: 18 và 54 đều chia hết cho 2, nên
9 và 27 đều chia hết cho 9, nên
1 và 3 không cùng chia hết cho một số tự nhiên nào lớn hơn 1, nên
là phân số tối giản.
Rút gọn phân số:
Vậy
Khi rút gọn phân số có thể làm như sau:
* Xét xem tử số và mẫu số cùng chia hết cho số tự nhiên nào lớn hơn 1.
* Chia t? s? v� m?u s? cho s? dú.
Cứ làm như thế cho đến khi nhận được phân số tối giản.
=
Ví dụ 2:
Ta thấy: 18 và 54 đều chia hết cho 6, nên
3 và 9 đều chia hết cho 3, nên
1 và 3 không cùng chia hết cho một số tự nhiên nào lớn hơn 1, nên
là phân số tối giản.
Rút gọn phân số:
Vậy
=
Ta thấy: 18 và 54 đều chia hết cho 18, nên
=
Bài 1. Rút gọn các phân số:
 
 
a)
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
; ; ; ; ; .
 
 
 
 
 
 
Bài 2: Trong các phân số
; ; ; ; ;
a) Phân số nào tối giản? Vì sao?
b) Phân số nào rút gọn được ? Hãy rút gọn phân số đó.
Phân số là phân số tối giản.
Vì tử số và mẫu số của từng phân số này không cùng chia hết cho số tự nhiên nào lớn hơn 1.
a)
Phân số rút gọn được là ;
b)
Bài 3. Viết số thích hợp vào ô trống:
36
9
4
Cách rút gọn phân số:
Phân số tối giản
Phân số tối giản là phân số mà cả tử và mẫu không thể cùng chia hết cho một số tự nhiên lớn hơn 1 nữa.
* Xét xem tử số và mẫu số cùng chia hết cho số tự nhiên nào lớn hơn 1.
* Chia t? s? v� m?u s? cho s? dú.
Cứ làm như thế cho đến khi nhận được phân số tối giản.