Luyện từ và câu - Lớp 4B
Thêm trạng ngữ
chỉ thời gian cho câu
I. Nhận xét:
3. Đặt câu hỏi cho loại trạng ngữ nói trên.
2. Trạng ngữ vừa tìm được bổ sung ý nghĩa gì cho câu ?
Không khí của triều đình thật là ảo não. Đúng lúc đó, một viên thị vệ hớt hải chạy vào:
-Tâu bệ hạ! Thần vừa tóm được một kẻ đang cười sằng sặc ngoài đường.
1.Tìm trạng ngữ trong các câu dưới đây:
- Trạng ngữ bổ sung ý nghĩa thời gian cho câu.
- Một viên thị vệ hớt hải chạy vào khi nào?
- Khi nào một viên thị vệ hớt hải chạy vào ?
- Để xác định thời gian diễn ra sự việc nêu trong câu, ta có thể thêm vào câu trạng ngữ nào?
* Để xác định thời gian diễn ra sự việc nêu trong câu, ta có thể thêm vào câu những trạng ngữ thời gian.
- Trạng ngữ thời gian trả lời cho câu hỏi nào?
* Trạng ngữ thời gian trả lời cho các câu hỏi Bao giờ ?, Khi nào?
- Khi nào học sinh trường Tiểu học Kim Long B bắt đầu vào lớp?
* Đặt câu hỏi cho loại trạng ngữ trên ?
- Bao giờ học sinh trường Tiểu học Kimlong B bắt đầu vào lớp?
- Từ thứ hai , tuần 32, đúng bảy giờ, học sinh trường Tiểu học Kim Long B bắt đầu vào lớp.
* Xác định trạng ngữ chỉ thời gian trong câu sau:
- Để xác định thời gian diễn ra sự việc nêu trong câu, ta có thể thêm vào câu trạng ngữ nào?
* Để xác định thời gian diễn ra sự việc nêu trong câu, ta có thể thêm vào câu những trạng ngữ thời gian.
* Trạng ngữ thời gian trả lời cho các câu hỏi: Bao giờ ?, Khi nào? Mấy giờ?
II. Ghi nhớ.
1. Tìm trạng ngữ chỉ thời gian trong các câu sau:
III. Luyện tập:
Buổi sáng hôm nay, mùa đông đột nhiên đến, không báo cho biết trước. Vừa mới ngày hôm qua, trời hãy còn nắng ấm và hanh, cái nắng về cuối tháng mười làm nứt nẻ đất ruộng và làm giòn khô những chiếc lá rơi. Thế mà qua một đêm mưa rào, trời bỗng đổi gió bấc, rồi cái lạnh ở đâu đến làm cho người ta tưởng đang ở giữa mùa đông rét mướt.
Từ ngày còn ít tuổi, tôi đã thích những tranh lợn, gà, chuột, ếch, tranh cây dừa, tranh tố nữ của làng Hồ. Mỗi lần tết đến, đứng trước những cái chiếu bày tranh làng Hồ rải trên các lề phố Hà Nội, lòng tôi thấm thía một nỗi biết ơn đối với những người nghệ sĩ tạo hình của nhân dân.
1. Tìm trạng ngữ chỉ thời gian trong các câu sau:
III. Luyện tập:

Bài 2: Thêm trạng ngữ cho trong ngoặc đơn vào những chỗ thích hợp để đoạn văn được mạch lạc.
a. Cây gạo làm việc bền bỉ đêm ngày, chuyên cần lấy từ đất, nước và ánh sáng nguồn sinh lực và sức trẻ vô tận. Cây chỉ còn những cành trơ trụi, nom như cằn cỗi. Nhưng không, dòng nhựa trẻ đang rạo rực khắp thân cây. Xuân đến, lập tức cây gạo già lại trổ lộc nảy hoa, lại gọi chim chóc tới, cành cây đầy tiếng hót và màu đỏ thắm. Cây lại nhờ gió phân phát đi khắp chốn những múi bông trắng nuột nà.
Theo Vũ Tú Nam
(Trạng ngữ: đến ngày đến tháng; mùa đông)

Bài 2: Thêm trạng ngữ cho trong ngoặc đơn vào những chỗ thích hợp để đoạn văn được mạch lạc.
a. Cây gạo làm việc bền bỉ đêm ngày, chuyên cần lấy từ đất, nước và ánh sáng nguồn sinh lực và sức trẻ vô tận. Mùa đông, cây chỉ còn những cành trơ trụi, nom như cằn cỗi. Nhưng không, dòng nhựa trẻ đang rạo rực khắp thân cây. Xuân đến, lập tức cây gạo già lại trổ lộc nảy hoa, lại gọi chim chóc tới, cành cây đầy tiếng hót và màu đỏ thắm. Đến ngày đến tháng, cây lại nhờ gió phân phát đi khắp chốn những múi bông trắng nuột nà.


Bài 2: Thêm trạng ngữ cho trong ngoặc đơn vào những chỗ thích hợp để đoạn văn được mạch lạc.
b. Ở sân trường, mỗi khi trời nổi gió, cảnh tượng thật dữ dội. Những cây đại thụ có khi cũng bị bật gốc cuốn tung xuống vực thẳm. Cánh chim đại bàng vẫn bay lượn trên nền trời. Chim cụp cánh lao đi như một mũi tên.
Theo Thiên Lương
(Trạng ngữ: Có lúc, giữa lức đang thét gào ấy)

Bài 2: Thêm trạng ngữ cho trong ngoặc đơn vào những chỗ thích hợp để đoạn văn được mạch lạc.
b. Ở sân trường, mỗi khi trời nổi gió, cảnh tượng thật dữ dội. Những cây đại thụ có khi cũng bị bật gốc cuốn tung xuống vực thẳm. Giữa lúc đang thét gào ấy, cánh chim đại bàng vẫn bay lượn trên nền trời. Có lúc, chim cụp cánh lao đi như một mũi tên.
Theo Thiên Lương
Cây gạo

Ở Trường Sơn, mỗi khi trời nổi gió, cảnh tượng thật là dữ dội. Những cây đại thụ có khi cũng bị bật gốc cuốn tung xuống vực thẳm. Cánh chim đại bàng vẫn bay lượn trên bầu trời. Có lúc chim cụp cánh lao vút đi như một mũi tên. Chim lại vẫy cánh, đạp gió vút lên cao.

( Trạng ngữ (có lúc; giữa lúc gió đang gào thét ấy)
Bài 2: Thêm trạng ngữ cho trong ngoặc đơn vào những chỗ thích hợp để đoạn văn được mạch lạc.

b. Ở Trường Sơn, mỗi khi trời nổi gió, cảnh tượng thật là dữ dội. Những cây đại thụ có khi cũng bị bật gốc cuốn tung xuống vực thẳm. Giữa lúc gió đang gào thét ấy, cánh chim đại bàng vẫn bay lượn trên bầu trời. Có lúc chim cụp cánh lao vút đi như một mũi tên. Có lúc, chim lại vẫy cánh, đạp gió vút lên cao.
Theo THIÊN LƯƠNG
( Trạng ngữ (có lúc; giữa lúc gió đang gào thét ấy)
a. Đến hè, em về quê thăm ngoại.
b. Đúng bảy giờ, xe du lịch đưa chúng em đi tham quan.
* Bao giờ, em về quê thăm ngoại?
* Mấy giờ, xe du lịch đưa chúng em đi tham quan?
* Tìm trạng ngữ, đặt câu hỏi cho trạng ngữ trong các câu sau:
CỦNG CỐ.
* Để xác định thời gian diễn ra sự việc nêu trong câu, ta có thể thêm vào câu những trạng ngữ thời gian.
* Trạng ngữ thời gian trả lời cho các câu hỏi Bao giờ ?, Khi nào? Mấy giờ?
GHI NHỚ.
Thêm trạng ngữ
chỉ nguyên nhân cho câu.


Luyện từ và câu
1. Tìm trạng ngữ chỉ nguyên nhân trong các câu sau:
a, Chỉ ba tháng sau, nhờ siêng năng, cần cù, cậu vượt lên
đầu lớp.

b, Vì rét, những cây lan trong chậu sắt lại.

c, Tại Hoa mà tổ không được khen.
mà
2. Điền các từ nhờ, vì hoặc tại vì vào chỗ trống:
a/ ……học giỏi, Nam được cô giáo khen.
b/ ……bác lao công, sân trường lúc nào cũng sạch sẽ.
c/ ………mải chơi, Tuấn không làm bài tập.
a/ Nhờ học giỏi, Nam được cô giáo khen.
c/ Vì mải chơi, Tuấn không làm bài tập.
3. Đặt câu có trạng ngữ chỉ nguyên nhân.
C?NG C?
Trạng ngữ chỉ nguyên nhân bổ sung ý nghĩa gì cho câu?
Trạng ngữ chỉ nguyên nhân giải thích nguyên nhân của sự việc hoặc tình trạng nêu trong câu
Trạng ngữ chỉ nguyên nhân trả lời cho câu hỏi nào?
Trạng ngữ chỉ nguyên nhân trả lời cho câu hỏi Vì sao?, Nhờ đâu?, Tại đâu?...
Khát vọng sống.


Kể chuyện
1. Dựa vào các tranh minh họa dưới đây, hãy kể lại từng đoạn câu chuyện.
- Cả Giôn và Bin đều mệt mỏi lê bước đi đâu?
- Giôn trượt chân ngã, thốt lên tiếng kêu thế nào ?
- Lúc đó Bin làm gì ?
* Tranh 1 - Đoạn 1:
Giôn và Bin khập khễnh đi xuống bờ suối. Mỗi người mang một khẩu súng trường và một bó chăn trên vai. Cả hai đều mệt mỏi sau những ngày gian khổ dài đằng đẵng. Giôn bỗng trượt chân suýt ngã. Anh thốt lên một tiếng kêu đau đớn: - Bin, mình bị trật khớp rồi. Bin vẫn lảo đảo lội qua dòng nước. Giôn lại gọi, tiếng gọi như lời van vỉ của một người tuyệt vọng. Nhưng Bin không quay đầu lại. Giôn nhìn Bin mãi cho đến khi anh ta vượt qua đỉnh đồi, rồi mất hút.
* Tranh 1 - Đoạn 1:
- Giôn nén đau trèo đi đâu?
- Dọc đường đi ,Giôn đã ăn gì để chống lại cái đói đang cào xé ruột anh ?
* Tranh 2 - Đoạn 2:
2. Giôn nén đau trèo lên đỉnh đồi. Đã mấy ngày nay anh chẳng có gì để ăn. Thỉnh thoảng, anh cuối xuống hái những quả dại nhét vào miệng, nhai, nuốt. Đêm đến, khi không lê bước nổi nữa, anh mới dừng lại để ngủ.
Một sáng, khi cái đói cào xé ruột gan khiến đầu óc anh mụ mẫm, tình cờ, anh bò gần một con chim đang ngủ quên. Nó giật mình lao vút lên, đâm vào mặt anh. Một vài lần, anh may bắt được một vài con cá nhỏ trong vũng nước. Anh nhai chúng rất cẩn thận vì biết rằng phải cố ăn để mà sống.
* Tranh 2 - Đoạn 2:

- Một ngày kia ,đang lê bước đi, vì sao Giôn bỗng nhảy lùi lại ?
- Giôn đã nhớ lại điều gì khi định chĩa súng bắn con gấu ?
- Bằng cách nào anh đã làm cho con gấu phải từ bỏ ý định tấn công ?
- Cuối cùng anh vượt qua nguy hiểm như thế nào ?
* Tranh 3 - Đoạn 3:
* Tranh 3 - Đoạn 3 :
3. Một ngày kia, khi đang lê bước, anh đột nhiên nhảy lùi lại. Trước mắt anh là một con gấu lớn. Anh đưa khẩu súng lên vai thì sực nhớ là súng đã hết đạn. Anh hạ súng, rút con dao săn, mắt chằm chằm nhìn con vật. Con gấu bật ra một tiếng gầm thăm dò.Nếu con người bỏ chạy, nó sẽ đuổi theo. Nhưng Giôn không chạy. Anh đứng im như một pho tượng cho đến lúc cơn nguy hiểm đã qua.

- Vào một ngày, Giôn đang kiệt sức, nằm bất động trên một mõm đá, bỗng Giôn nhận thấy cái gì trên mặt biển ?
- Đang lúc đó ,anh chợt nhận ra con vật nào đang lết theo anh?
- Anh đã di chuyền về phía con tàu bằng cách nào?
* Tranh 4 - Đoạn 4 :
4. Vào một ngày, Giôn nằm bất động trên một mỏm đá, chậm rãi đưa mắt nhìn theo dòng sông đang uốn khúc đổ ra một vùng biển rực rỡ nắng vàng. Anh chợt thấy một con tàu đang buông neo. Đúng lúc đó, có tiếng thở phì phò phía sau.
Anh nhận ra cái đầu của một con sói.
Đầu nó rũ xuống. Hình như nó bị bệnh.
Nó thở phì phò và húng hắng ho.
Mặc dù đã quá yếu, anh vẫn cố bình tĩnh tiếp tục chuyến đi khủng khiếp để tìm tới con tàu. Giờ thì anh không thể đứng dậy được nữa. Anh bắt đầu bò bằng hai tay và đầu gối.
* Tranh 4 - Đoạn 4 :
- Sau cơn ngất ,Giôn tỉnh lại bởi tiếng gì?
- Con sói định làm gì anh?
- Anh đã làm gì để chiến thắng con vật tội nghiệp đó?
* Tranh 5 - Đoạn 5 :
5. Một lần, sau một cơn ngất, anh tỉnh lại bởi tiếng khò khè sát bên tai. Anh cảm thấy cái lưỡi của con sói đang quệt trên bàn tay anh. Những cái nanh ép nhè nhẹ, rồi mạnh dần. Con sói nỗ lực dùng chút sức lực cuối cùng cắm răng vào tảng thức ăn mà nó đã chờ đợi từ lâu. Nhưng con người cũng đã đợi lâu rồi, một rồi cả hai bàn tay giập nát của con người đã bóp lấy hàm nó. Con sói chống lại một cách yếu ớt. Mấy phút sau, toàn bộ sức nặng của cơ thể con người đã đè lên trên mình con sói.
* Tranh 5 - Đoạn 5 :
- Trên boong tàu , người ta thấy gì ?
- Họ đã làm gì?
- Giôn đã kể gì khi tỉnh lại ?
* Tranh 6 - Đoạn 6 :
6. Trên boong tàu có một nhóm người nhìn thấy một vật lạ ở trên bờ đang chuyển động ra phía biển. Họ trèo lên một chiếc thuyền nhỏ để vào bờ xem. Giôn đã được cứu sống khi anh chỉ còn biết vặn mình bò trên mặt đất như một con sâu khổng lồ.
Bây giờ, Giôn đang nằm trên giường, nước mắt chảy ròng ròng trên hai gò má gầy guộc. Anh kể lại bằng những lời rời rạc về lai lịch của mình, về những chuyện đã trải qua.
* Tranh 6 - Đoạn 6 :
2.Kể lại toàn bộ câu chuyện.
- Với khát vọng sống mãnh liệt , Giôn đã vượt qua những khó khăn gì ?
3.Trao đổi về ý nghĩa câu chuyện.
- Câu chuyện này muốn nói với em điều gì ?
Nhờ tình yêu cuộc sống, khát vọng sống, con người có thể chiến thắng được mọi gian khổ, khó khăn cho dù đó là kẻ thù, sự đói, khát hay thú dữ.
Với khát vọng sống mãnh liệt , Giôn đã vượt qua được kẻ thù, sự đói, khát , thú dữ.