Môn: Khoa học tự nhiên
LỚP 6
BÀI 44. LỰC MA SÁT
Khi đi trên sàn nhà trơn ướt, ta có thể bị trượt ngã.
Em hãy giải thích
tại sao?
Khởi động
Tiết 16-18 - BÀI 44. LỰC MA SÁT
Hình 44.1 Thí nghiệm về lực ma sát
I. Lực ma sát là gì?
Lực do mặt bàn tác dụng lên bề mặt miếng gỗ tiếp xúc với mặt bàn làm miếng gỗ thay đổi chuyển động.Lực này gọi là lực ma sát
Tiết 16-18 - BÀI 44. LỰC MA SÁT
Lực ma sát là gì?
I. Lực ma sát là gì?
Tiết 16-18 - BÀI 44. LỰC MA SÁT
1. Lực ma sát là lực tiếp xúc hay lực không tiếp xúc?
2. Xác định phương, chiều của lực ma sát?
Tiết 16-18 - BÀI 44. LỰC MA SÁT
Khi bóp phanh mạnh, bánh xe ngừng quay và trượt trên mặt đường.
Giữa mặt đường và bánh xe có xuất hiện lực ma sát không? Nếu có theo em đây là lực ma sát gì?
Fk
Fms nghỉ
II. Lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt?
1. Lực ma sát nghỉ
Độ lớn: Fmsn= Fk
Lực ma sát nghỉ giữ cho vật đứng yên ngay cả khi nó bị kéo hoặc đẩy.
Độ lớn: Fmsn= Ftd
Tiết 16-18 - BÀI 44. LỰC MA SÁT
Fk
Fms trượt
II. Lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt?
2. Lực ma sát trượt
Lực ma sát trượt là lực xuất hiện khi vật trượt trên bề mặt của vật khác
Tiết 16-18 - BÀI 44. LỰC MA SÁT
Ai nhanh hơn: Chia lớp thành 4 đội, mỗi đội hãy lấy ví dụ cho mỗi loại lực ma sát ghi vào bảng nhóm trong vòng 2 phút, đội nào ghi được nhiều đáp án chính xác nhất đội đó dành chiến thắng
Tiết 16-18 - BÀI 44. LỰC MA SÁT
Lực ma sát nghỉ trong đời sống và kĩ thuật:
II. Lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt?
1. Lực ma sát nghỉ
a. Bàn chân và mặt đường
b. Hàng hóa và băng chuyền
Lực ma sát trượt trong đời sống và kĩ thuật:

II. Lực ma sát nghỉ và lực ma sát trượt?
2. Lực ma sát trượt
Tiết 16-18 - BÀI 44. LỰC MA SÁT
Sự khác nhau giữa trục bánh xe bò ngày xưa và trục bánh xe đạp, xe ô tô ngày nay là trục bánh xe ngày nay có ổ bi còn trục bánh xe bò không có ổ bi.
Con người mất hàng chục thế kỉ để phát minh ra ổ bi tạo nên sự khác nhau đó.
Việc phát minh ra ổ bi có ý nghĩa như thế nào đối với khoa học và công nghệ?
- Ổ bi có tác dụng làm giảm ma sát do thay ma sát trượt bằng ma sát lăn của các viên bi.
- Nhờ sử dụng ổ bi đã giảm lực cản lên các vật chuyển động làm cho máy móc hoạt động dể dàng, hiệu quả cao góp phần thúc đẩy sự phát triển của các ngành như động lực học, cơ khí, chế tạo máy…
III. Tác dụng của lực ma sát đối với chuyển động
Chia lớp thành 4 nhóm hoạt động trong 7 phút:
Nhóm 1, 3: Hoàn thành PHT số 1.
Nhóm 2, 4: Hoàn thành PHT số 2.
Các nhóm sẽ thực hiện báo cáo trong thời gian 8 phút:
Nhóm 1 sẽ báo cáo sau đó nhóm 3 nhận xét, bổ sung.
Nhóm 2 sẽ báo cáo sau đó nhóm 4 nhận xét, bổ sung.
Nhận xét kết quả học tập trong thời gian 5 phút.
Học sinh ghi nhận và điều chỉnh phiếu học tập.
Tiết 16-18 - BÀI 44. LỰC MA SÁT
Phiếu học tập số 1
Phiếu học tập số 2
1. Hãy cho biết các nguyên nhân gây ra tai nạn giao thông?

2. Các biện pháp làm giảm tai nạn giao thông có liên quan đến lực ma sát?
IV. Ma sát trong an toàn giao thông
1. Tại sao trên mặt lốp xe lại có các khía rãnh (hình 44.7)? Đi xe mà lốp có các khía rãnh đã bị mòn thì có an toàn không? Tại sao?
2. Tại sao khi phanh gấp, lốp xe ô tô để lại một vệt đen dài trên đường nhựa?
Tiết 16-18 - BÀI 44. LỰC MA SÁT
IV. Ma sát trong an toàn giao thông
Hãy giải thích ý nghĩa của biển chỉ dẫn tốc độ giới hạn chạy trên đường cao tốc mô tả trong hình 44.8
Tiết 16-18 - BÀI 44. LỰC MA SÁT
Luyện tập
Câu 1: Trường hợp nào sau đây lực xuất hiện không phải là lực ma sát?
A. Lực xuất hiện khi lốp xe trượt trên mặt đường.
B. Lực xuất hiện làm mòn đế giầy.
C. Lực xuất hiện khi lò xo bị nén hay bị dãn.
D. Lực xuất hiện giữa dây curoa với bánh xe truyền chuyển động.
Câu 2: Lực ma sát trượt xuất hiện trong trường hợp nào sau đây?
A. Ma sát giữa các viên bi với ổ trục xe đạp, xe máy.
B. Ma sát giữa cốc nước đăt trên mặt bàn với mặt bàn.
C. Ma sát giữa lốp xe với mặt đường khi xe chuyển động.
D. Ma sát giữa ma phanh với vành xe khi bóp nhẹ phanh.
Vận dụng

Hãy so sánh các khía ở đế giày dùng cho người đi bộ và dùng cho vận động viên quần vợt ở Hình 44.3. Giải thích tại sao?
tác dụng thúc đẩy chuyển động
tác dụng cản trở chuyển động