MÔN : KHTN
BÀI 36:Tác dụng của lực
(2 tiết)

MỤC TIÊU BÀI HỌC

Click icon to addClick
picture
icon to add picture

Lấy được ví dụ về tác dụng của lực làm
thay đổi tốc độ, thay đổi hướng chuyển
động và biến dạng vật.

Bạn
nam sát
đanghình
giươngvà
cung,
nữ chưa
giương
Vì dây
Quan
chobạnbiết
trong
hai cung.
người,
aicung
đang
của bạn nam đã được kéo căng, còn dây cung của bạn nữ vẫn ở
giương
và ai chưa giương cung? Tại sao em biết?
trạng tháicung
ban đầu.
2

CHỦ ĐỀ 9
TIẾT 105-106:BÀI 36:TÁC DỤNG CỦA LỰC

1.SỰ THAY ĐỔI TỐC ĐỘ VÀ THAY ĐỔI HƯỚNG CHUỲỂN ĐỘNG
Tìm hiểu về sự thay đổi tốc độ và thay đổi hướng chuyển động của vật

H 36.1.Một pha đánh đầu ghi bàn từ quả phạt góc.

H 36.2. Cầu thủ sút phạt 11m

Hình
36.1:sát
quả
bóng
đang36.2
chuyển
động
theo
hướngchuyển
này bỗng
cầu tốc
thủ độ
đánh
đầu khiến
Quan
hình
36.1;
và cho
biết
hướng
động,
chuyển
động
nócủa
chuyển
động theo
khác.
độ chuyển
của
quảsựbóng
quả bóng
thayhướng
đổi như
thếTốc
nào?
Nguyênđộng
nhân
của
thaythay
đổiđổi
đó là gì?
.

Hình 36.2: quả bóng đang đứng yên thì cầu thủ sút khiến cho nó
bắt đầu chuyển động, tốc độ chuyển động bắt đầu nhanh lên.

Nguyên nhân của sự thay đổi đó là do quả bóng đã chịu
tác động của một lực từ các cầu thủ.

CHỦ ĐỀ 9
TIẾT 105-106: BÀI 36:TÁC DỤNG CỦA LỰC

1.SỰ THAY ĐỔI TỐC ĐỘ VÀ THAY ĐỔI HƯỚNG CHUỲỂN ĐỘNG
Tìm hiểu về sự thay đổi tốc độ và thay đổi hướng chuyển động của vật

Chúng ta thường quan sát được sự biến đổi chuyên động (thay đổi
tốc độ và thay đổi hướng chuyển động) của các vật như sau:
• Vật đang đứng yên, bắt đẩu chuyển động.
• Vật đang chuyên động, bị dừng lại.
• Vật chuyển động nhanh lên.
• Vật chuyển động chậm lại.
• Vật đang chuyên động theo hướng này bỗng chuyên động theo hướng
khác.

CHỦ ĐỀ 9
TIẾT 13-14:BÀI 36:TÁC DỤNG CỦA LỰC

1.SỰ THAY ĐỔI TỐC ĐỘ VÀ THAY ĐỔI HƯỚNG CHUỲỂN ĐỘNG
Tìm hiểu về sự thay đổi tốc độ và thay đổi hướng chuyển động của vật

Em hãy lấy ví dụ minh họa cho sự biến đổi chuyển động của vật
dưới tác dụng của lực:

+ Xe đạp đang đứng yên thì con người tác dụng lực làm nó
chuyển động.
+ Quả cầu lông đang bay, ta dùng vợt đánh cầu lông thì
quả cầu bị biến đổi chuyển động theo hướng khác.

CHỦ ĐỀ 9
TIẾT 13-14:BÀI 36:TÁC DỤNG CỦA LỰC

1.SỰ THAY ĐỔI TỐC ĐỘ VÀ THAY ĐỔI HƯỚNG CHUỲỂN ĐỘNG
Tìm hiểu về sự thay đổi tốc độ và thay đổi hướng chuyển động của vật
2.SỰ BIẾN DẠNG CỦA VẬT
Tìm hiểu về sự biến dạng của các vật

? 2. Ngoài tác dụng gây ra sự thay đổi tốc độ và thay đổi
hướng chuyển động của vật, lực còn có thể gây ra tác dụng
nào khác ở vật chịu tác dụng lực?.

Ngoài tác dụng gây ra sự thay đổi tốc độ và thay đổi
hướng chuyển động của vật, lực còn có thể gây ra tác dụng
khiến vật chịu lực bị biến dạng.

CHỦ ĐỀ 9
TIẾT 13-14:BÀI 36:TÁC DỤNG CỦA LỰC



1.SỰ THAY ĐỔI TỐC ĐỘ VÀ THAY ĐỔI HƯỚNG CHUỲỂN ĐỘNG
Tìm hiểu về sự thay đổi tốc độ và thay đổi hướng chuyển động của vật
2.SỰ BIẾN DẠNG CỦA VẬT
Tìm hiểu về sự biến dạng của các vật

Sự biến dạng là sự thay đổi hình dạng của một vật.
Ví dụ: Lò xo bị kéo dãn, mặt nệm bị lún khi có tay đè lên.
Hình 36.3. Mặt nệm bị lún khi tay đè lên

Lấy ví dụ về lực tác dụng lên vật làm vật bị biến dạng.

+ Dùng tay ấn mạnh vào quả bóng cao su thì quả bóng bị biến dạng.
+ Kéo dãn dây chun khiến dây chun bị biến dạng

CHỦ ĐỀ 9
TIẾT 105-106: BÀI 36:TÁC DỤNG CỦA LỰC

1.SỰ THAY ĐỔI TỐC ĐỘ VÀ THAY ĐỔI HƯỚNG CHUỲỂN ĐỘNG
Tìm hiểu về sự thay đổi tốc độ và thay đổi hướng chuyển động của vật
2.SỰ BIẾN DẠNG CỦA VẬT
Tìm hiểu về sự biến dạng của các vật

Sự biến dạng là sự thay đổi hình dạng của một vật.
3.KẾT LUẬN:

Lực tác dụng lên một vật có thể làm thay đổi tốc độ, thay đổi hướng
chuyển động của vật, làm biến dạng vật, hoặc đổng thời làm thay đổi
tốc độ, thay đổi hướng chuyển động và làm biến dạng vật.

CHỦ ĐỀ 9
TIẾT 105-106: BÀI 36:TÁC DỤNG CỦA LỰC

1.SỰ THAY ĐỔI TỐC ĐỘ VÀ THAY ĐỔI HƯỚNG CHUỲỂN ĐỘNG
Tìm hiểu về sự thay đổi tốc độ và thay đổi hướng chuyển động của vật
2.SỰ BIẾN DẠNG CỦA VẬT
Tìm hiểu về sự biến dạng của các vật
3.KẾT LUẬN:
4.VẬN DỤNG:

1.Mô tả tác dụng của lực xuất hiện trong các hình 36.4, 36.5  và 36.6.

Hình 36.4.Thuyền giương Hình 36.5. Người nhảy dù
buồm

Hình 36.6. Cầu thủ bắt
bóng trước cung thành.

4.VẬN DỤNG:

1.Mô tả tác dụng của lực xuất hiện trong các hình 36.4, 36.5  và 36.6.
Hình 36.4.Thuyền giương
buồm

Hình 36.4: Gió đã tác dụng một lực làm cho cánh buồm bị biến dạng, đồng thời làm
thay đổi tốc độ chuyển động của thuyền nhanh hơn.
Hình 36.5. Người nhảy dù
Hình 36.5: Không khí, lực của gió, … đã tác dụng một
lực khiến dù bị biến dạng (căng ra), khiến cho người và
dù rơi với  tốc độ chậm hơn.

4.VẬN DỤNG:

1. Mô tả tác dụng của lực xuất hiện trong các hình 36.4, 36.5  và 36.6.
Hình 36.6: Tay cầu thủ đã tác dụng một lực lên
quả bóng làm cho nó bị biến dạng và ngừng
chuyển động.

Hình 36.6. Cầu thủ bắt bóng
trước cung thành.

2. Lấy ba ví dụ về lực tác dụng lên một vật làm thay đổi tốc độ chuyển động,
thay đổi hướng chuyển động hoặc làm vật bị biến dạng.
– Thay đổi tốc độ chuyển động: đang chạy xe, ta bóp phanh khiến xe dừng lại.
– Thay đổi hướng chuyển động: ném quả bóng cao su vào tường, quả bóng
chạm tường và bị bật trở lại.
– Bị biến dạng: quả bóng tennis đập vào vợt làm vợt bị biến dạng.

4.VẬN DỤNG:
3. Khi quả bóng đập vào một bức tường, lực do tường tác dụng lên bóng
A. chỉ làm biến đổi chuyển động của quả bóng
B. chỉ làm biến dạng quả bóng
C. vừa làm biến đổi chuyển động, vừa làm biến dạng quả bóng
D. không làm biến đổi chuyển động và không làm biến dạng quả
bóng
4. Khi hai viên bi va chạm, lực do viên bi 1 tác dụng  lên viên bi 2
A. chỉ làm biến đổi chuyển động của viên bi 2
B. chỉ làm biến dạng viên bi 2
C. vừa làm biến đổi chuyển động, vừa làm biến dạng viên bi 2
D. không làm biến đổi chuyển động và không làm biến dạng viên bi 2

4.VẬN DỤNG:
Cho các từ: chuyển động, thay đổi, nhanh hơn, chậm lại, dừng lại, biến dạng,
đứng yên. Hãy chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống.
Khi cầu thủ đá vào quả bóng đang nằm yên thì chân cầu thủ đã tác dụng lực lên
đứng
yên đầu (2)….........................
quả bóng khiến cho quả bóng đang (1)…
...........bắt
chuyển động
Khi thủ môn dùng tay bắt quả bóng đang bay vào khung thành thì tay thủ môn
chuyển động
đã tác dụng một lực lên quả bóng khiến cho quả bóng đang (3)….................bị
(4)…........................
dừng lại
Khi quả bóng bay ngang trước khung thành, cầu thủ nhảy lên dùng đầu đẩy quả
bóng vào khung thành tức là cầu thủ đã dùng đầu tác dụng một lực lên quả bóng
thay đổi
khiến cho quả bóng (5)…...................
hướng chuyển động.
Không khí tác dụng lực lên dù làm cho vận động viên nhảy dù chuyển động (6)
chậm lại
….........................
biến dạng
Dùng tay đè lên tấm đệm cao su làm cho tấm đệm bị (7)….............

KẾT QUẢ TÁC DỤNG CỦA LỰC
Khi có lực tác dụng lên một vật, vật
có thể bị

1

2

1. biến đổi chuyển động
Vật đang đứng yên, bắt đầu chuyển
động.
Vật đang chuyển động, bị dừng lại.

3 Vật chuyển động nhanh hơn.
Vật chuyển động chậm đi.
Vật đổi hướng chuyển động
2. thay đổi hình dạng (sự biến dạng)
3. vừa biến đổi chuyển động, vừa biến
dạng.

CỦNG CỐ
Trong các sự vật và hiện tượng sau đây, em
hãy chỉ ra vật tác dụng lực và kết quả mà
lực đã gây ra cho vật bị nó tác dụng:
biến
biến đổi
dạng
CĐ
a. Một em bé thổi bóng bóng căng
tròn.
b. Một chiếc nồi nhôm bị bẹp nằm bên
dưới một chiếc thang tre bị đổ ngay
trên mặt đất.
c.Trời dông, một chiếc lá bàng bay
lên cao.
d. Một sợi dây cao su bị kéo căng.
e. Một chiếc phao của cần câu đang
nổi, bỗng bị chìm xuống nước.

LỰC LÀ NGUYÊN NHÂN GÂY RA CHUYỂN ĐỘNG?
Nhiệm vụ: hoàn thành bảng dưới đây.

Trạng thái
của vật

Khi có lực tác
dụng

Đang đứng yên Có thể chuyển động
Có thể chuyển động
nhanh dần
Đang chuyển Có thể chuyển động
chậm dần
động
Có thể đổi hướng
Có thể dừng lại

Khi không có lực
tác dụng
Đứng yên
Không thể chuyển động
nhanh dần
Không thể chuyển động
chậm dần
Chuyển động thẳng
Tiếp tục chuyển động

LỰC LÀ NGUYÊN NHÂN GÂY RA CHUYỂN
ĐỘNG?

Lực không là nguyên nhân gây ra chuyển động của
vật

Vậy, khi không còn lực tác dụng lên vật thì
 vật đang đứng yên tiếp tục đứng yên.
 vật đang chuyển động, tiếp tục chuyển
động thẳng đều.

Lực tác dụng lên một vật có thể
 làm biến đổi chuyển động của vật.
 làm biến dạng vật.
 vừa làm biến đổi chuyển động của vật, vừa làm
biến dạng vật.