TIẾT 100

VIẾT ĐOẠN VĂN TRÌNH BÀY
LUẬN ĐIỂM

I- Tr×nh bµy luËn ®iÓm thµnh mét ®o¹n v¨n
nghÞ luËn
1. Bµi tËp

Trình tự lập luận của hai đoạn văn:
§o¹n a:
*/ §¹i La xøng ®¸ng lµ kinh
®« mu«n ®êi.
- Vèn lµ kinh ®« cò.
- VÞ trÝ trung t©m trêi ®Êt
- ThÕ ®Êt quÝ hiÕm: Rång
cuén, hæ ngåi.
- D©n cư­ ®«ng ®óc, mu«n
vËt phong phó tèt t­ư¬i.
- N¬i th¾ng ®Þa.

§o¹n b:
*/ Tinh thÇn yªu n­ưíc nång
nµn cña ®ång bµo ta ngµy
nay.
- Theo løa tuæi.
-Theo kh«ng gian vïng
miÒn.
- Theo vÞ trÝ c«ng t¸c
- Theo ngµnh nghÒ
- Theo nhiÖm vô ®­ưîc giao.

- C¸c c©u mang ý cô thÓ ®øng
tr­ưíc
- C©u mang ý kh¸i qu¸t ®øng
cuèi ®o¹n
 §o¹n v¨n qui n¹p.

- C©u mang ý kh¸i qu¸t ®øng
®Çu ®o¹n.
- C¸c c©u mang ý cô thÓ ®øng
phÝa sau c©u mang ý kh¸i
qu¸t
 §o¹n v¨n diÔn dÞch.

CÊu tróc ®o¹n v¨n nghÞ luËn diÔn dÞch
C©u 1: C©u chñ ®Ò: c©u nªu luËn ®iÓm

c©u 2:
nªu
luËn cø

c©u 3:
nªu
luËn cø

c©u 4:
nªu
luËn cø

c©u 5:
nªu
luËn cø

c©u 6:
nªu
luËn cø

c©u 7:
nªu
luËn cø

CÊu tróc ®o¹n v¨n nghÞ luËn quy n¹p
c©u 1:
nªu
luËn cø

c©u 2:
nªu
luËn cø

c©u 3:
nªu
luËn cø

c©u 4:
nªu
luËn cø

c©u 5:
nªu
luËn cø

C©u 7: C©u chñ ®Ò: c©u nªu luËn ®iÓm

c©u 6:
nªu
luËn cø

CÊu tróc
®o¹n v¨n nghÞ luËn

§o¹n diÔn dÞch:
- C©u chñ ®Ò nªu
luËn ®iÓm.
- C¸c c©u nªu luËn
cø 2,3...

§o¹n qui n¹p:
- LuËn cø 1, 2, 3...
 C©u chñ ®Ò nªu
luËn ®iÓm.

*/ T×m luËn ®iÓm vµ c¸ch lËp luËn trong ®o¹n v¨n:
*/ C©u chñ ®Ò (c©u nªu luËn ®iÓm) n»m vÞ trÝ cuèi
cña ®o¹n v¨n:
Cho th»ng nhµ giµu r­íc chã vµo nhµ, nã míi
cµng hiÖn chÊt chã ®Óu cña giai cÊp nã ra.
 §o¹n v¨n qui n¹p.
*/ Néi dung luËn ®iÓm:
B¶n chÊt giai cÊp chã ®Óu cña vî chång NghÞ
QuÕ hiÖn râ qua viÖc chóng mua chã.

Tr×nh tù sù viÖc trong ®o¹n v¨n:
- Vî chång NghÞ QuÕ vui s­íng ch¨m sãc chã.
- Vî chång NghÞ QuÕ gië giäng chã m¸ víi mÑ con chÞ
DËu.
-> B¶n chÊt chã ®Óu cña vî chång NghÞ QuÕ.

 LËp luËn t­¬ng ph¶n: ®Æt chã bªn ng­êi, ®Æt c¶nh xem
chã, quÝ chã, vå vËp mua chã, sung s­íng bï khó vÒ chã
bªn c¹nh giäng chã m¸ víi ng­êi b¸n chã (mÑ con chÞ
DËu)...

Nh÷ng côm tõ t­¬ng ph¶n ®Æt bªn nhau võa xo¸y
vµo luËn ®iÓm, vµo vÊn ®Ò, võa lµm hiÖn râ b¶n chÊt chã
m¸ cña vî chång NghÞ QuÕ.
*/ C¸ch lËp luËn nµy cã t¸c dông lín trong viÖc chøng
minh vµ lµm râ luËn ®iÓm: b¶n chÊt chã m¸ cña giai cÊp
®Þa chñ  LËp luËn chÆt chÏ, hîp lý.

2. ghi nhí

Khi trình bày luận điểm
trong văn nghị luận cần
chú ý

Thể hiện rõ ràng,
chính xác nội dung
của luận điểm
trong câu chủ đề

Tìm đủ luận cứ cần
thiết, tổ chức lập
luận theo một trật
tự hợp lí (diễn
dịch, quy nạp,
tổng phân hợp...)
làm nổi bật
luận điểm.

Diễn đạt trong
sáng, hấp dẫn để
sự trình bày luận
điểm có sức
thuyết phục.

LËp luËn nguyªn nh©n-hÖ qu¶:
TiÕng ViÖt cña chóng ta rÊt giµu; tiÕng ta
giµu bëi ®êi sèng mu«n mµu, ®êi sèng t­ t­ëng vµ
t×nh c¶m dåi dµo cña d©n téc ta; bëi kinh
nghiÖm ®Êu tranh l©u ®êi vµ phong phó, kinh
nghiÖm ®Êu tranh giai cÊp, ®Êu tranh x· héi,
®Êu tranh víi thiªn nhiªn vµ ®Êu tranh víi giÆc
ngo¹i x©m; bëi nh÷ng kinh nghiÖm sèng cña
bèn ngh×n n¨m lÞch sö dùng n­íc vµ gi÷ n­íc(...)
(Ph¹m V¨n §ång, TiÕng ViÖt
giµu vµ ®Ñp, V¨n 7 – TËp 2)

KiÓu lËp luËn liÖt kª:
Ta th­êng tíi b÷a quªn ¨n, nöa ®ªm vç gèi;
ruét ®au nh­ c¾t, n­íc m¾t ®Çm ®×a; chØ c¨m tøc
ch­a x¶ thÞt lét da, nuèt gan uèng m¸u qu©n thï.
DÉu tr¨m th©n nµy ph¬i ngoµi néi cá, ngh×n x¸c
nµy gãi trong da ngùa, ta còng vui lßng. (...)
(TrÇn H­ng §¹o, HÞch t­íng sÜ)

II. LuyÖn tËp
Bµi tËp 1:
DiÔn ®¹t hai c©u v¨n sau thµnh mét luËn ®iÓm ng¾n:
C©u a: Tr¸nh lèi viÕt dµi dßng lµm ng­êi xem khã
hiÓu.
C©u b: Nguyªn Hång thÝch truyÒn nghÒ cho b¹n trÎ.

*/ C¸c
luËn
Bµi
tËpcø
2: ®­îc s¾p xÕp theo tr×nh tù t¨ng tiÕn, luËn cø sau biÓu
hiÖn mét møc ®é NhËn
tinh tÕxÐt
caovÒh¬n
víitrong
luËn ®o¹n
cø tr­ív¨n
c. Nhê vËy mµ ng­
lËp so
luËn
êi ®äc cµng thÊy høng thó khi ®äc phª b×nh th¬ cña Hoµi Thanh.
C©u 1: T«i thÊy TÕ Hanh lµ mét ng­êi tinh l¾m.
C©u chñ ®Ò: c©u nªu luËn ®iÓm

C©u 2:
TÕ Hanh ®·
ghi ®­îc ®«i
nÐt rÊt thÇn
t×nh vÒ c¶nh
sinh ho¹t
chèn quª h­
¬ng.
nªu luËn cø

C©u 3:
Ng­êi nghe thÊy c¶ nh÷ng
®iÒu kh«ng h×nh s¾c, kh«ng
thanh ©m nh­“m¶nh hån
lµng” trªn “c¸nh buåm gi­
¬ng”, nh­tiÕng h¸t cña h­¬ng
®ång quyÕn rò con ®­êng quª
nho nhá.
nªu luËn cø

C©u 4:
Th¬ «ng ®­a ta vµo
mét thÕ giíi rÊt gÇn
gòi th­êng ta chØ thÊy
mét c¸ch mê mê, c¸i
thÕ giíi nh÷ng t×nh
c¶m ta ®· ©m thÇm
trao cho c¶nh vËt.
nªu luËn cø

II. LuyÖn tËp
Bµi tËp 3:
ViÕt ®o¹n v¨n tr×nh bµy luËn ®iÓm.
a/ “Häc ph¶i kÕt hîp lµm bµi tËp th× míi hiÓu bµi”
*/ LuËn ®iÓm: Häc ph¶i kÕt hîp lµm bµi tËp th× míi
hiÓu bµi.
*/ LuËn cø:
- Lµm bµi tËp chÝnh lµ thùc hµnh bµi häc lý thuyÕt.
- ViÖc lµm bµi tËp lµm cho kiÕn thøc lý thuyÕt ®­îc
nhËn thøc l¹i, s©u s¾c h¬n, b¶n chÊt h¬n.
- Lµm bµi tËp gióp cho viÖc nhí kiÕn thøc râ rµng
h¬n.
- Lµm bµi tËp lµ rÌn luyÖn c¸c kü n¨ng cña t­duy.
- V× vËy, nhÊt thiÕt häc ph¶i kÕt hîp lµm bµi tËp th×
sù häc míi ®Çy ®ñ vµ v÷ng ch¾c.

b/ “Häc vÑt kh«ng ph¸t triÓn ®­îc n¨ng lùc suy nghÜ”
- LuËn ®iÓm: Häc vÑt kh«ng ph¸t triÓn ®­îc n¨ng lùc suy
nghÜ.
-LuËn cø:
-Häc vÑt lµ häc thuéc lßng mµ ch­a ch¾c ®· hiÓu m×nh
®ang häc néi dung g×.
–Häc vÑt chãng quªn vµ khã cã thÓ vËn dông thµnh
c«ng nh÷ng ®iÒu ®· häc.
–Häc vÑt mÊt thêi gian, c«ng søc mµ kh«ng ®em l¹i
hiÖu qu¶ thiÕt thùc.
–Kh«ng nªn häc vÑt, häc vÑt lµm mßn n¨ng lùc t­ duy,
suy nghÜ.

Bµi tËp 4:

LËp luËn trong ®o¹n v¨n nghÞ luËn.
*/ LuËn ®iÓm: “V¨n gi¶i thÝch cÇn ph¶i viÕt cho dÔ hiÓu”
*/ LuËn cø:
- V¨n gi¶i thÝch ®­îc viÕt ra nh»m lµm cho ng­êi ®äc hiÓu.
- Gi¶i thÝch cµng khã hiÓu th× ng­êi viÕt cµng khã ®¹t ®­îc
môc ®Ých.
- Ng­îc l¹i, gi¶i thÝch cµng dÔ hiÓu th× ng­êi ®äc cµng dÔ
nhí, dÔ hiÓu, dÔ lµm theo.
- V× thÕ, v¨n gi¶i thÝch cÇn ph¶i ®­îc viÕt sao cho dÔ hiÓu.

h­íng dÉn häc sinh häc bµi

1. BiÕt c¸ch tr×nh bµy luËn ®iÓm trong ®o¹n v¨n.
2. ChuÈn bÞ bµi : Bµn luËn vÒ phÐp häc