LỊCH SỬ 9: BÀI 1

Tuần 1, Tiết 1
PHẦN I. LỊCH SỬ THẾ GIỚI HIỆN ĐẠI TỪ NĂM 1945 ĐẾN NAY
CHƯƠNG I. LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU
CHIẾN TRANH THẾ THỨ HAI
BÀI 1. LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN GIỮA
NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỈ XX
I/ Mục tiêu bài học
1/ Kiến thức, kĩ năng, thái độ:
a/ Kiến thức:
- Nắm được những nét chính về công cuộc khôi phục kinh tế của Liên Xô sau chiến
tranh thế giới thứ II từ năm 1945 đến năm 1950, qua đó thấy được những tổn thất nặng
nề của Liên Xô trong chiến tranh và tinh thần lao động sáng tạo, quên mình của nhân
dân Liên Xô nhằm khơi phục đất nước.

- Nắm được những thành tựu to lớn và những hạn chế, thiếu sót, sai lầm, trong công
cuộc xây dựng CNXH ở Liên Xô từ năm 1950 đến nửa đầu những năm 70 của thế kỉ
XX.
- Nắm được những nét chính về việc thành lập Nhà nước dân chủ nhân dân ở Đông
Âu.
* Giảm tải: Đọc thêm mục II.2. Tiến hành xây dựng CNXH
b/Kĩ năng:
- Giáo dục lòng tự hào về những thành tựu xy dựng CNXH ở Liên Xô, thấy được tính
ưu việt của CNXH và vai trị lãnh đạo to lớn của Đảng cộng sản và nhà nước Xô Viết.
- Biết ơn sự giúp đỡ của nhân dân Liên Xô với sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta.
- Khẳng định những đóng góp to lớn của các nước Đông Âu trong việc xd hệ thống
XHCN TG, biết ơn sự giúp đỡ của nhân dân các nước Đông Âu đối với sự nghiệp
cách mạng nước ta.
- Giáo dục tinh thần đoàn kết quốc tế cho HS.

c/ Thái độ:
- Biết khai thác tư liệu lịch sử, tranh ảnh để hiểu thêm những vấn đề kinh tế – xã
hội của Liên Xô và các nước Đông Âu.
- Biết so sánh sức mạnh của Liên Xô với các nước tư bản những năm sau chiến
tranh thế giới thứ II.
2/ Năng lực có thể hình thành và phát triển cho học sinh
- Năng lực tự học: Thông qua việc giới thiệu môn học và những yêu cầu của môn
học do GV đặt ra cho HS. Từ đó HS lập ra cho mình 1 kế hoạch tự học phù hợp.
- Năng lực giải quyết vấn đề: HS Giải quyết được vấn đề và triển khai được ý
tưởng mới của mình thông qua những câu hỏi hoặc tình huống mà GV đặt ra.
II/ Chuẩn bị về tài liệu và phương tiện dạy học
- Giáo viên: Bảng phụ, bản đồ thế giới..
- Học sinh: đọc bài và nghiên cứu sách giáo khoa
III/ Tổ chức họat động học của học sinh

LÊ NIN

MÁT-XCƠ -VA

BÊLÔRUTXIA

Lược đồ các nước SNG

CHƯƠNG I: LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU SAU CHIẾN
TRANH THẾ GIỚI THỨ HAI
BÀI 1 : LIÊN XÔ VÀ CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU TỪ NĂM 1945 ĐẾN
GIỮA NHỮNG NĂM 70 CỦA THẾ KỶ XX .

I/ Liên Xô
1/Công cuộc khôi phục kinh tế sau chiến tranh (1945 –1950)
a / Những khó khăn:

a/ Những khó khăn:
- Liên Xô chịu tổn thất nặng nề trong chiến
tranh Thế giới thứ II: hơn 27 triệu người chết,
1.710 thành phố, hơn 70.000 làng mạc, gần
32.000 nhà máy và 65.000 km đường sắt bị
phá hủy …

b/Khôi phục kinh tế:
- Đảng, nhà nước Liên
Xô đề ra kế hoạch 5
năm lần thứ 4 để khôi
phục kinh tế (19461950)
Trước những khó khăn đó Đảng và Nhà
nước Liên xô đã có biện pháp gì để khắc
phục ?

c/ Kết quả :
- Năm 1950 sản xuất công
nghiệp tăng 73%.
- Một số ngành nông
Em hãy trình bày không khí thi đua lao động
của ND Liên Xô và kết quả đạt được ?
nghiệp vượt so với trước
chiến tranh.
- Đời sống nhân dân được
cải thiện.
- Năm 1949 chế tạo thành Việc chế tạo thành công bom
công bom nguyên tử.
nguyên tử có ý nghĩa gì?

2 / Tiếp tục công cuộc xây dựng cơ sở vật chất kỹ
thuật của CNXH từ năm 1950 đến những năm 70
của thế kỷ XX.
*Phương hướng:
- Phát triển kinh tế với ưu tiên phát triển công nghiệp
nặng
- Đẩy mạnh tiến bộ khoa học-kĩ thuật
- Tăng cường sức mạnh quốc phòng.

*Về Khoa học kĩ thuật:

Vệ tinh nhân tạo đầu tiên
nặng 83,6 kg, bay cao 160
km
Hình ảnh Gagarin ngồi trên tàu vũ trụ Vostok 1.

*Về kinh tế:

-Sản xuất công nghiệp bình quân hàng
năm tăng 9,6% là cường quốc công
nghiệp đứng thứ 2 trên thế giới sau Mĩ .

Là nước mở đầu kỉ nguyên chinh
phục vũ trụ của con người.

*Về Khoa học kĩ thuật:

Năm 1957 phóng thành công vệ tinh nhân
tạo .
-- Năm 1961 phóng tàu Phương Đông đưa
con người lần đầu tiên bay vòng quanh
Trái Đất (Gagarin)

*Về đối ngoại :
- Hoà bình quan hệ hữu nghị với tất cả các nước
- Ủng hộ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc,
làm chỗ dựa cho hoà bình và cách mạng thế giới.
 

II/CÁC NƯỚC ĐÔNG ÂU
1 ) Sự ra đời của các nước dân chủ nhân dân Đông Âu.
a) Hoàn cảnh ra đời:

a) Hoàn cảnh ra đời:

- Trong thời kì chiến tranh thế
giới thứ hai, nhân dân ở hầu
hết các nước Đông Âu tiến
hành cuộc đấu tranh chống
Phát xít và đã giành được
thắng lợi.
- Giải phóng đất nước, thành
lập các nhà nước dân chủ nhân
dân: Ba Lan (7-1944), Tiệp
Khắc (5-1945)….

Các nước dân chủ Đông Âu ra đời trong hoàn
cảnh nào ?

Quan sát lược
đồ và hãy nêu
tình hình nước
Đức?

- Riêng nước Đức bị chia cắt:
+ Nhà nước Cộng hòa Liên bang Đức (9/1949) ở phía Tây.
+ Nhà nước Cộng hòa Dân chủ Đức (10/1949) ở phía Đông

Thời gian
7/1944

Tên Nước
Ba Lan

8/1944

Ru-ma-ni

4/1945

Hung-ga-ni

5/1945
11/1945

CHLB Đức
(Tiệp
9/1949)
Khắc
( 5/1945)
Hung-ga-ni
( 4/1945)

Nam Tư
An-ba-ni

9/1946

Bun-ga-ri
CHDC Đức

CHDC Đức
( 10/1949)

Ba Lan
( 7/1944)

Nước Đức
Ru-ma-ni
( 8/1944)

Tiệp Khắc

12/1945

10/1949

Sự thành lập các nước
CHDC Nhân dân Đông Âu

Bun-ga-ri
( 9/1945)

Nam Tư
An-ba-ni
11/1945)
((12/1945)

b) Thực hiện cách mạng dân chủ
nhân dân:
Để hoàn
thànhdân.
cách
- Xây dựng bộ máy chính quyền dân
chủ nhân

mạng dân tộc dân chủ
nhân dân các nước
- Cải cách ruộng đất.
đông Âu thực hiện
- Quốc hữu hoá những xí nghiệp nhiệm
lớn. vụ gì ?

-Thực hiện quyền tự do dân chủ và cải thiện đời
sống nhân dân.

2 / Tiến hành xây dựng CNXH (từ năm 1950 đến
đầu những năm 70 của thế kỷ XX).
(Đọc thêm)

III/ SỰ HÌNH THÀNH HỆ THỐNG XHCN :

1.Hoàn cảnh:
+ Các nước XHCN cần có sự hợp tác
cao và toàn diện
+ Có sự phân công sản xuất theo
chuyên ngành giữa các nước.

2. Cơ sở hình thành:
+ Cùng chung mục tiêu là xây dựng
chủ nghĩa xã hội.
+ Đều đặt dưới sự lãnh đạo của Đảng
Cộng sản.
+ Nền tảng tư tưởng là chủ nghĩa Mác
Lênin.

- Ngày 8 - 1 - 1949, Hội đồng
tương trợ kinh tế (SEV)

Mục tiêu: đẩy mạnh sự hợp tác
giúp đỡ về kinh tế giữa các nước
xã hội chủ nghĩa
Thành viên: Liên Xô, An-ba-ni, Ba
Lan, Bun-ga-ri, Hung-ga-ri, Tiệp
Khắc, Rum-ma-ni (1949)
CHDC Đức (1950); Mông cổ
(1962); Cu Ba (1972); Việt Nam
(1978).

Tháng 5 - 1955, Tổ chức Hiệp
ước Vác-sa-va
Mục tiêu: bảo vệ công
cuộc xây dựng CNXH ,
duy trì hòa bình, an ninh
của Châu Âu và thế giới.
Thành viên: Liên Xô và
các nước XHCN Đông
Âu.

SEV

-Tốc độ tăng trưởng công nghiệp 10% năm
- Thu nhập quốc dân tăng 5,7%
- Liên Xô cho các nước vay 13 tỉ rúp và viên trợ
không hoàn lại 20 tỉ rúp.
- Hội đồng tương trợ kinh tế giữa Liên Xô và Đông Âu
gồm các thành viên: Liên Xô, Ba Lan, Tiệp Khắc,
Hung-ga-ri, Ru-ma-ni, An-ba-ni, Cộng hoà dân chủ
Đức, Mông Cổ, Cuba, Việt Nam.

- Chống lại sự hiếu chiến của Mĩ và khối NATO
- Là liên minh phòng thủ quân sự và chính trị của các
- Tổ chức Hiệp ước Vác-sa-va là liên minh phòng thủ
nước XHCN và châu Âu
quân sự, chính trị của các nước XHCN ở Đông Âu để
- Bảo vệ công cuộc XD CNXH, hoà bình, an ninh châu
duy trì hoà bình an ninh châu Âu và thế giới.
Âu và thế giới.

Câu 1 Mục tiêu chủ yếu của Liên Xô khi thực hiện kế hoạch 5 năm (19461950) là gì?
A. Khôi phục kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh
B. Củng cố quốc phòng an ninh
C. Xây dựng cơ sở vật chất kĩ thuật cho chủ nghĩa xã hội
D. Công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa
Câu 2 Từ năm 1950 đến năm 1975, Liên Xô đã đề ra và thực hiện nhiều
kế hoạch dài hạn với mục đích gì?
A. Phấn đấu đạt 20% tổng sản lượng công nghiệp toàn thế giới.
B. Hoàn thành cơ giới hóa, điện khí hóa, hóa học hóa nền kinh tế.
C. Trở thành cường quốc công nghiệp đứng thứ hai trên thế giới.
D. Tiếp tục xây dựng cơ sở vật chất-kĩ thuật của chủ nghĩa xã hội.

Câu 3: Sự kiện Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử (1949) mang ý
nghĩa gì quan trọng nhất?
A. Cân bằng lực lượng quân sự giữa Mĩ và Liên Xô
B. Phá vỡ thế độc quyền nguyên tử của Mĩ
C. Đánh dấu bước phát triển nhanh chóng của khoa học – kĩ thuật Xô Viết
D. Liên Xô trở thành cường quốc xuất khẩu vũ khí hạt nhân
Câu 4: Sự kiện nào đã mở đầu kỷ nguyên chinh phục vũ trụ của loài
người trong thế kỉ XX?
A. Liên Xô chế tạo thành công bom nguyên tử
B. Liên Xô phóng thành công vệ tinh nhân tạo vào vũ trụ
C. Mĩ đưa con người đặt chân lên mặt trăng
D. Mĩ chế tạo thành công máy bay