HÃY THỬ TÀI QUAN
SÁT, VÀ TRẢ LỜI
CÂU HỎI SAU:
+ Bạn quan sát
được
những
gì
trong đoạn video
trên.
+ Chúng được tạo
nên từ những chất
nào (Know)
+ Em muốn biết
thêm những điều gì
về chất? (Want)
ĐIỀN VÀO 2 CỘT
LÀ

K (KNOW)

WANT

+ Quả bóng (cao su)

+ Vì sao các chất này
lại tạo ra vật liệu?

+ Ao, hồ (nước,…)

+ Chất là gì?

+ Giấy (gỗ)

+ Cái cây (xenlulose)
+ Khu rừng
+ Con cá
+ Trang sức (vàng, bạc)

+ Chất có trạng thái
như thế nào?
+ Thể của chất là gì?

Tiết 18: CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT
Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất. Tính chất của chất
1/ SỰ ĐA DẠNG CỦA CHẤT:

- Em nói những
gì em biết về
các chất và
trạng thái của
chúng
trong
các hình bên:

CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT
Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất. Tính chất của chất

1. Sự đa dạng của chất

Tìm hiểu về sự đa dạng của các vật thể

- Em hãy gọi tên các vật thể.

1. Em quan sát được những vật thể nào có trong hình 8.1?



Vậy: Vật thể là gì?

Vật thể là những gì tồn tại xung quanh ta

1. Vật thể nào có sẵn trong tự nhiên (vật thể
tự nhiên)? Vật thể nào do con người tạo ra
(vật thể nhân tạo)?

Hãy sắp xếp các vật thể: không khí, cây cối, nước,
đất, đá, đồi núi, con thuyền, mái chèo, tấm lưới,
con người, nắng, gió thành 2 nhóm:
+ Vật thể tự nhiên:
không khí, cây cối,
nước, đất, đá, đồi núi,
con người, nắng, gió
Vật thể tự nhiên là những
gì có sẵn trong tự nhiên

+ Vật thể nhân tạo:
con thuyền, mái chèo,
tấm lưới
Vậy thế nào là vật thể
vật
nhân
+tự
Vậtnhiên,
thể nhân
tạothể
là những
vật
tạo?
thể
do con người tạo ra để phục
vụ cho cuộc sống

CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT
Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất. Tính chất của chất



Vật thể là những gì tồn tại xung quanh ta

Vật thể được chia làm hai loại:

- Vật thể tự nhiên: là những gì có sẵn trong tự nhiên

Ví dụ : không khí, cây cối, nước, đất, đá, đồi núi, con
người, nắng, gió …
- Vật thể nhân tạo là những vật thể do con người tạo ra để phục
vụ cho cuộc sống

Ví dụ: con thuyền, mái chèo, tấm lưới …

2. Hãy Kể tên một số vật thể và cho biết chất tạo nên
vật thể đó?
Ví dụ:
-Cái ghế là vật thể, chất tạo nên cái ghế là
chất nhựa, chất inox, chất gỗ (xenlulozơ).
-Cây mía là vật thể, chất có trong cây mía là:
đường (saccharose), nước, chất xơ (thành
phần chính là xenlulozơ),…
-Không khí có Oxygen và Nitrogen,…

Các vật thể đều do 1 hoặc
nhiều chất tạo nên. Mỗi chất
có thể tạo nên nhiều vật thể
khác nhau và mỗi vật thể
được tạo nên từ nhiều chất

CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT
Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất. Tính chất của chất



Xét một số vật thể sau:
-Cái ghế là vật thể, chất tạo nên cái ghế là chất nhựa, chất inox,
chất gỗ (xenlulozơ).
-Không khí có Oxygen và Nitrogen,…
- Kết luận: Chất tạo nên vật thể nên chất có ở khắp mọi nơi, ở
đâu có vật thể ở đó có chất
+ Có những vật thể được tạo nên từ một chất, có những vật thể
được tạo nên từ nhiều chất.

3. Nêu sự giống nhau và khác nhau giữa
vật thể tự nhiên và vật thể nhân tạo.
- Giống nhau: Đều tạo nên từ các chất
- Khác nhau:
+ Vật thể tự nhiên: có sẵn trong tự nhiên
+ Vật thể nhân tạo do con người tạo ra

- Cơ thể sinh vật là vật thể tự nhiên hay nhân tạo?

4. Kể tên một số vật sống và vật không sống mà em biết.
- Các vật sống (hữu sinh): cây cối, con heo, con gà…
- Các vật không sống (Vật vô sinh): đất, đá, bàn ghế…
- Vật hữu sinh (vật sống) là vật thể có các đặc trưng sống.
- Vật vô sinh (vật không sống) là vật thể không có các đặc trưng sống.

Căn cứ vào đâu để em phân biệt vật sống
và vật không sống?

CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT
Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất. Tính chất của chất



Vật thể còn được chia làm hai loại:

-Vật hữu sinh (vật sống) là vật thể có các đặc trưng sống
ví dụ: cây cối, con heo, con gà…
-Vật vô sinh (vật không sống) là vật thể không có các đặc trưng sống
ví dụ: đất, đá, bàn ghế…

Cho các vật thể: quần áo, cây cỏ, con cá, xe đạp.
Hãy sắp xếp các vật thể vào đúng nhóm thích hợp:

vật thể tự nhiên

vật thể nhân tạo

vật hữu sinh

vật vô sinh

cây cỏ, con cá.

xe đạp, cái áo.

con cá, cây cỏ.

xe đạp, cái áo

Vật thể
tự nhiên

Vật thể
Nhân tạo

Vật
sống

Vật
không
sống

- Em hãy điền từ/ cụm từ
thích hợp vào chỗ trống.

CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT

Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất. Tính chất của chất

2. Các thể cơ bản của chất
Tìm hiểu đặc điểm các thể cơ bản của chất
Chất tồn tại ở ba thể (trạng thái) cơ bản:
- Rắn
- Lỏng
- Khí hay hơi
Hãy quan sát hình 8.2, rồi điền thông tin theo mẫu vào bảng 8.1:

Khí
Rắn

Lỏng

- Em hãy cho biết nước tồn tại ở trạng thái nào?

5. Quan sát H8.2 và hoàn thiện bảng 8.1 SGK.

- Hãy điền thông tin theo mẫu sau:
Chất
Thể
Hình dạng xác Có nén được
định được không
không
Rắn
Có
Rất khó
Nước đá
Nước lỏng

Lỏng

Không

Khó

Hơi nước

Khí

Không

Dễ

Các chất đều được cấu tạo bởi những hạt vô cùng
nhỏ bé mà mắt thường không nhìn thấy được

6. Quan sát hình 8.3, Nhận xét về đặc điểm của thể rắn, thể lỏng, thể khí của chất.
Chú ý: Khoảng cách giữa các hạt và sự
liên kết của chúng trong các thể, thể
tích và hình dạng, khả năng bị nén,…

Các hạt xếp khít
nhau, liên kết chặt
chẽ với nhau

Các hạt xa nhau,
Chuyển động tự do

Các hạt gần
nhau, liên kết
lõng lẽo

CHỦ ĐỀ 2: CÁC THỂ CỦA CHẤT

Bài 8: Sự đa dạng và các thể cơ bản của chất. Tính chất của chất
2. Các thể cơ bản của chất



Đặc điểm cơ bản ba thể của chất:
*Ở thể rắn:
- Các hạt liên kết chặt chẽ
- Có hình dạng và thể tích xác định
- Rất khó bị nén
*Ở thể lỏng
- Các hạt liên kết không chặt chẽ
- Có hình dạng không xác định
- Khó bị nén
*Ở thể khí/ hơi
- Các hạt chuyển động tự do
- Có hình dạng và thể tích không xác định
- Dễ bị nén

Kể tên ít nhất hai chất ở mỗi thể
rắn, lỏng, khí mà em biết.
Các ví dụ:
-Các chất ở thể rắn: sắt, nhôm,
đường, muối ăn…
-Các chất ở thể lỏng: Rượu, nước,
dầu ăn, xăng…
-Các chất ở thể khí: khí Oxygen, khí
carbon dioxide, khí hydrogen,…

BÀI TẬP SGK
Câu 1. Hãy chỉ ra đâu là vật thể, đâu là chất trong các câu sau:
a) Cơ thể người chứa 63% - 68% về khối lượng là nước.
b) Thủy tinh là vật liệu chế tạo ra nhiều vật gia dụng khác nhau như lọ hoa, cốc, bát, nồi,...
c) Than chì là vật liệu chính làm ruột bút chì.
d) Paracetamol là thành phẩn chính của thuốc điều trị cảm cúm.

Trả lời
1. a) Vật thể: cơ thể người
Chất: nước.
c) Vật thể: ruột bút chì;
Chất: than chì (carbon).

b) Vật thể: lọ hoa, cốc, bát, nồi, ...;
Chất: thuỷ tinh.
d) Vật thể: thuốc điều trị cảm cúm;
Chất: paracetamol.

BÀI TẬP
BT 1. Đặc điểm cơ bản để phân biệt vật thể tự nhiên và vật thể nhân
tạo là:
A.Vật thể nhân tạo đẹp hơn vật thể tự nhiên
B.Vật thể nhân tạo do con người tạo ra, vật thể tự nhiên có sẵn trong tự
nhiên
C.Vật thể tự nhiên làm từ chất, vật thể nhân tạo làm từ vật liệu
D.Vật thể tự nhiên làm từ các chất có trong tự nhiên, vật thể nhân tạo
làm từ các chất do con người tổng hợp.

BÀI TẬP
BT 2. Đặc điểm cơ bản để phân biệt vật vô sinh và vật hữu sinh là:
A.Vật vô sinh không xuất phát từ cơ thể sống, vật hữu sinh xuất phát từ
cơ thể sống.
B.Vật hữu sinh có các đặc trưng sống như trao đổi chất và năng lượng,
sinh trưởng và phát triển, sinh sản, cảm ứng; còn vật vô sinh không có
các đặc điểm trên.
C.Vật vô sinh là vật thể đã chết, vật hữu sinh là vật thể còn sống.
D.Vật vô sinh không có khả năng sinh sản, vật hữu sinh luôn sinh sản.

Bài tập:
BT 3. Em hãy kể tên 4 chất ở thể rắn, 4 chất
ở thể lỏng và 4 chất ở thể khí trong điều
kiện thường mà em biết.

DẶN DÒ
- Ghi lại các mục và nội dung tóm tắt của bài học mà
em ghi chưa đủ vào vở.
- Học thuộc nội dung tóm tắt bài học
- Xem trước nội dung mục (3,4) tr.37->42/sgk