- Yêu cầu: GV chia 5 nhóm, mỗi nhóm sẽ nhận về
1 chiếc hộp với những mảnh ghép  ghép lại thành
bức tranh hoàn chỉnh  cắm cờ thông báo hoàn
thiện nhiệm vụ  nêu tên và nội dung của bức
tranh đó
- Thời gian: tối đa 5 phút.

1.
Tấm
Cám

2.
Cây
tre
trăm
đốt

3. sự
tích
trầu
cau

4.
Thạch
Sanh

5.
Thầy
bói
xem
voi

- Lâm Thị Mỹ Dạ -

1. Đọc, chú thích
a. Đọc
GV gọi 2 HS đọc và HS dưới lớp nhận xét dựa trên
Bảng kiểm kĩ năng đọc diễn cảm thơ
Tiêu chí
Đọc trôi chảy, không bỏ từ, thêm từ
Ngắt giọng phù hợp
Giọng đọc chậm rãi, nhẹ nhàng
Có biểu cảm, nhấn giọng phù hợp

Có

Không

Tôi yêu chuyện cổ nước tôi
Vừa nhân hậu lại tuyệt vời sâu xa
Thương người rồi mới thương ta
Yêu nhau dù mấy cách xa cũng tìm
Ở hiền thì lại gặp hiền
Người ngay thì gặp người tiên độ trì.
Mang theo chuyện cổ tôi đi
Nghe trong cuộc sống thầm thì tiếng xưa
Vàng cơn nắng, trắng cơn mưa
Con sông chảy có rặng dừa nghiêng soi.
Đời cha ông với đời tôi
Như con sông với chân trời đã xa
Chỉ còn chuyện cổ thiết tha
Cho tôi nhận mặt ông cha của mình.

Rất công bằng, rất thông minh
Vừa độ lượng lại đa tình, đa mang
Thị thơm thì giấu người thơm
Chăm làm thì được áo cơm, cửa nhà
Đẽo cày theo ý người ta
Sẽ thành khúc gỗ chẳng ra việc gì
Tôi nghe chuyện cổ thầm thì
Lời cha ông dạy cũng vì đời sau.
Đậm đà cái tích trầu cau
Miếng trầu đỏ thắm nặng sâu tình người.
Sẽ đi qua cuộc đời tôi
Bấy nhiêu thời nữa chuyển dời xa xôi.
Nhưng bao chuyện cổ trên đời
Vẫn luôn mới mẻ rạng ngời lương tâm.

1. Đọc, chú thích
b. Chú thích
Chuyện cổ
Độ trì
Độ lượng
Đa tình
Đa mang

Cứu giúp
Ràng buộc mình vào nhiều điều để phải lo
lắng, bận tâm.
Giàu tình cảm
Câu chuyện được lưu truyền từ xa xưa
Đức tính của người có tấm lòng khoan dung,
rộng lượng, dễ tha thứ

2. Tìm hiểu chung
a. Tác giả
Tên thật: Lâm Thị Mỹ Dạ, sinh năm 1949
Quê : Quảng Bình, hiện bà đang sống ở Huế
Phong cách sáng tác : Thơ bà đằm thắm,
nhẹ nhàng, trong trẻo; thể hiện bằng một
tâm hồn tinh tế và giàu yêu thương.
Sáng tác tiêu biểu: Khoảng trời; Hố bom,
Bài thơ không năm tháng...

2. Tìm hiểu chung
b. Tác phẩm
Xuất xứ

- Sáng tác năm 1979
- In trong “Lâm Thị Mỹ Dạ tuyển tập”

Thể loại

Thơ lục bát

PTBĐ

Biểu cảm

Từ đầu… đa tình, đa

Phần còn lại

mang

 Ý nghĩa chuyện cổ

 Vẻ đẹp chuyện cổ

nước mình.

nước mình.

1. Đặc điểm của thể thơ lục bát trong bài
Đặc điểm thể loại thơ lục bát

Biểu hiện trong bài thơ

Số dòng, số tiếng

  - 28 cặp lục bát
- Dòng lục có 6 tiếng, dòng bát có 8 tiếng

Về vần

  - xa-ta-xa; hiền-tiên; trì- đi- thì…

Về nhịp thơ

  - Ngắt nhịp chẵn: 2/2/2/2; 2/4; 4/4…

Về thanh điệu

  - Trong dòng 6 và dòng 8: tiếng thứ 4 là
thanh trắc, tiếng thứ 6,8 là thanh bằng…

2. Những câu chuyện cổ tích được nhắc đến và ý nghĩa
Tên truyện

Thạch Sanh; Cây tre trăm   Ở hiền thì lại gặp hiền/ Người
đốt; Cây khế, Sọ Dừa
ngay thì gặp người tiên độ trì…

 

 

 

Tấm Cám
 

 

Đẽo cày giữa đường
 

Sự tích trầu cau

Ý nghĩa, giá trị
của các chuyện cổ

Dấu hiệu nhận diện

 

Thị thơm thị giấu người thơm/
Chăm làm thì được áo cơm cửa
nhà
Đẽo cày theo ý người ta/ Sẽ
thành khúc gỗ chẳng ra việc gì.
Đậm đà cái tích trầu cau/ Miếng
trầu đỏ thắm nặng sâu tình người.

 

Phản ánh những
nét đẹp tình
người như lòng
nhân hậu, vị tha,
độ lượng, bao
dung, đa tình, đa
mang…

Tôi nghe chuyện cổ thầm thì
Lời cha ông dạy cũng vì đời sau.
- Ở hiền thì lại gặp hiền
Người ngay thì gặp người tiên độ trì…
- Thị thơm thị giấu người thơm
Chăm làm thì được áo cơm cửa nhà
- Đẽo cày theo ý người ta
Sẽ thành khúc gỗ chẳng ra việc gì.
Bài học về đạo lí làm người

Những bài học cuộc sống
được gợi ra từ những câu
chuyện cổ
Sống phải chân thành, nhân ái
Phải cần cù, chăm chỉ
Phải có quan điểm, có trí tuệ,
chính kiến của mình, không bị
thụ động trong công việc

Trân quý tình cảm anh em
ruột thịt; sự thủy chung, son
sắt trong tình cảm lứa đôi
Phải biết có chủ kiến, quyết
đoán, không bị động

Phải có tinh thân yêu
nước, đấu tranh chống
giặc ngoại xâm

Không được khoe khoang

Siêng năng, chăm chỉ,
hiền lành
Đề cao sự quyết tâm,
kiên trì, đoàn kết,
chính nghĩa.

3. Tình cảm của nhà thơ dành cho chuyện cổ
-Tôi
Tôiyêu
yêu chuyện cổ nước tôi
- Đời cha ông với đời tôi
Như con sông với chân trời đã xa
Chỉ còn chuyện cổ thiết tha
Cho
Chotôi
tôinhận
nhậnmặt
mặt ông cha của mình.

Tình cả bộc lộ trực tiếp
- NT so sánh: đời cha ông – đời tôi
với con sông và chân trời đã xa
 Thế hệ cha ông đã là quá khứ
- NT ẩn dụ:  là cầu nối để con
cháu nhận diện cha ông, tổ tiên
của mình (tập quán, đạo đức, nếp
sống, quan niệm đạo đức….)

tình cảm
thắm
thiết

biết ơn

gắn bó
sâu nặng

sự trân
trọng

4. Giá trị của những chuyện cổ trong hiện tại
“Vẫn luôn mới mẻ rạng ngời lương tâm”

Những câu chuyện cổ đã trở thành
những hành trang tinh thần quý giá,
giúp nhà thơ và các thế hệ con cháu
vượt qua những khó khăn, thử thách để
tiến xa hơn trong tương lai.

1. Nghệ thuật

 Thể thơ lục bát dễ đọc, dễ nhớ.
 Giọng thơ nhẹ nhàng, tâm tình
 Các biện pháp tu từ: nhân hóa (chuyện
cổ thầm thì), so sánh (đời cha ông với
đời tôi)….

 Ngợi ca ý nghĩa to lớn và những bài học về đạo lí
2. Nội dung làm người chứa trong kho tàng chuyện cổ dân gian
của nước nhà.
 Nhà thơ gián tiếp khẳng định: Kho tàng chuyện
cổ nước nhà có giá trị vô cùng to lớn và sẽ tồn tại
mãi muôn đời sau.

Nếu chỉ được chọn 4 câu thơ trong bài thơ
“Chuyện cổ nước mình” để chia sẻ cho một
bạn học sinh nước ngoài, em sẽ chọn những
câu thơ nào? Hãy viết đọan văn (10 câu)
phân tích vẻ đẹp của những câu thơ đó.

XÂY DỰNG
NÔNG TRẠI

Câu thơ Thị thơm thị giấu người thơm
nhắc đến truyện cổ tích nào?
Tấm Cám

Câu thơ sau gợi cho em nhớ tới câu tục ngữ nào?
Ở hiền thì lại gặp hiền
Người ngay thì gặp người tiên độ trì

Ở hiền gặp lành

Hai câu thơ cuối bài có ý nghĩa gì?
Tôi nghe chuyện cổ thầm thì
Lời cha ông dạy cũng vì đời sau
Là lời dạy của cha ông với
con cháu đời sau: Phải biết
sống nhân hậu, độ lượng,
công bằng,…

Hai câu thơ Đẽo cày theo ý người ta/ Sẽ thành
khúc gỗ chẳng ra việc gì nhắc đến truyện cổ tích
nào?
“Đẽo cày giữa đường”

Từ “độ trì” trong câu “Người ngay thì gặp người
tiên độ trì” được hiểu là?
Che chở, giúp đỡ con người
vượt qua khó khăn

Chuyện cổ nước mình thuộc thể thơ nào?
Lục bát