M

N 5

0 5

Một cô gái đã gửi cho tôi tờ giấy với nội
dung:

Ai hiểu không ???

1. Mật thư là gì?
Mật thư (hay còn gọi là lá thư bí mật) là một dạng của
kỹ năng truyền tin, dựa theo việc mã hoá của người đưa
thư và người nhận thư với mục đích chỉ có người trong
cuộc mới hiểu. Vì vậy, mật thư luôn gây tò mò cho
người muốn biết và đồng thời kích thích việc mã hoá
ngày càng đa dạng và khó hơn.
Tuy nhiên, khi người ta cũng đã hình thành theo hệ
thống mật thư để giúp biến đổi nó trở thành một môn
nghệ thuật trí óc và giúp mọi người tiếp cận nhanh
chóng với môn này.

Mật thư là một văn bản chứa đựng một thông tin hay mệnh
lệnh đã được mã hóa để giữ bí mật nội dung. Và chỉ giải mã
được bằng những quy ước đã quy định trước bởi người gởi và
người
nhận.
* Mật thư thường có 2 phần:
- Bản mật mã: Là những ký tự hoặc hình vẽ, thoạt đầu có vẽ rất khó
hiểu. Sau khi nghiên cứu kỹ chìa khóa, ta sẽ tìm ra hướng giải bằng
cách đối chiếu những dữ kiện mà chìa khoá đã gợi ý.
- Chìa khóa: một hình thức gợi ý cho người dịch tìm ra hướng giải
mật thư. Chìa khóa có thể là một câu thơ hoặc một ký hiệu nào đó
bằng hình vẽ. Ký hiệu của chìa khóa (key) là: OTT
* Sau khi giải mã xong, ta sẽ được một bản văn hoàn chỉnh, ta gọi đó
là: bạch văn.
- Bạch văn: Là một văn bản hoàn chỉnh, tức là sau khi dịch xong, ta
viết ra thành một bức thư bình thường mà ai cũng có thể đọc được.

Hệ thống bảng chữ cái
Bảng chữ cái quốc tế 26 :
A

B

C

D

E

F

G H

I

J

K

L

M N

O

P

Q

R

S

T

U

V W X

Y

Z

Bảng chữ cái Việt Nam 29:
AĂ Â B C D Đ E Ê G H I K L M N O Ô Ơ P Q R S T U Ư V X Y
Quy ước dấu mũ : 
AA = Â OW = Ơ OUW = ƯƠ 
OO = Ô UW = Ư UOW = ƯƠ 
DD = Đ AW = Ă 
EE = Ê
Qui ước dấu thanh : F = (huyền) R = (hỏi)J = . (nặng) S = (sắc) X = (ngã)
Lưu ý : các dấu thanh luôn luôn được viết vào liền cuối câu.
Thí dụ : DDOOCJ - LAAPJ - TUWJ - DO Dịch là : ĐỘC - LẬP - TỰ - DO 

2. Hệ thống mật thư
Mật thư có rất nhiều dạng, nhưng được khái quát lại
thành các hệ thống sau:
 Hệ thống thay thế.
 Hệ thống dời chỗ.
 Hệ thống ẩn dấu.

a. Hệ thống thay thế:
Mỗi mẫu tự của bản tin được thay thế
bằng một ký kiệu mật mã.
Có rất nhiều dạng trong hệ thống này. Ví
dụ: Số thay chữ, chữ thay chữ, các ký
hiệu đặc biệt của người mù, câm điếc,
Morse, Semaphore…

Dạng mật thư chữ thế số: là mật thư mà nội dung đuợc chuyển thành số

OTT: A=1, Z=26
NW: 22, 1, 14 – 8, 15, 1 /AR

A

B

C

D

E

F

G

H

I

J

K

L

M N O

P

Q

R

S

T

U

V

W X

Y

Z

1

2

3

4

5

6

7

8

9

10

11

12

13

16

17

18

19

20

21

22

23

25

26

14

15

24

Cách giải: Ta lấy chữ tương ứng với số “VAN HOA”

Dạng mật thư chữ thế chữ: Là mật thư mà nội dung đã
đuợc thế thành một chữ khác theo hệ thống 26 – 29 chữ
cái.

OTT: A=B
BV: D, P, O – E, V, P, O, H – AR
A B C D E F G H I
B C D E F G H I

J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z

J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z A

Cách giải: Ta thay theo dạng 26 chữ cái với
A=B
“CON DUONG”

Dạng mật thư chữ thế hình: là mật thư mà nội dung
được chuyển thành những hình ảnh đặc biệt.
OTT: hình ảnh sinh động

BV:

-M
CHIỀU
+ ỀU

b. Hệ thống dời chỗ:
Trong hệ thống này thì nội dung bản tin không dùng ký hiệu,
nhưng các mẫu tự của mỗi tiếng hoặc trật tự của các tiếng của
bản tin được dịch chuyển hay xáo trộn.

OTT: Xiết ốc Tà – vẹt đường ray. 
NW: V T U I W E N E G N X S /AR
Giải mã: 
Lấy từng cặp mẫu tự (2 chữ kế nhau là 1 cặp) xếp thành dạng thanh
ngang (tà – vẹt) đường ray như sau: 
V UW NG X
।  ।  ।  ।  ।  । 
VỮNG
TIẾN
T I E E N S

OTT: “Được Ngọc” đừng chia cho ai 
NW: ỷK – mệin – òhk – nêuq / AR
Giải mã: Đây là mật thư “Đọc ngược”. Các bạn đọc
ngược từng chữ, hoặc đem mật thư soi vào gương thì
sẽ đọc được nội dung. 

Nội dung: Kỷ niệm khó quên. 

c. Hệ thống ẩn dấu: 
Mật thư ẩn dấu, là loại mật thư mà các yếu tố của bản tin tuy vẫn giữ vị trí bình
thường và không bị thay thế bằng các ký hiệu, nhưng lại được ngụy trang dưới một
hình thức nào đó. 
Ví dụ:
OTT: Điểm số 1, 2. Thằng một bắt sống, thằng 2 giết chết. 
NW: H N A K N I H I F O Q U U O A E A L N E L Y U H C O S E 1 3 2 N H O. 

Giải mã: Ta chỉ đánh số 1 ,2 cho từng mẫu tự (1 trước – 2 sau) cho đến hết.
Ghép các mẫu tự mang số 1 lại với nhau ta được nội dung của bản tin. 
Nội Dung: HANHF QUAAN LUCS 12 GIOWF = HÀNH QUÂN LÚC 12
GIỜ. 

OTT: “Bước ra một bước một dừng 
Trông xa nàng đã tỏ chừng nẻo xa” (Kiều) 
NW: CẢ ĐỘI AI NÀO MÀ ĐẾN CHỖ ĐÍCH VỀ TRƯỚC
THÌ SẼ CÓ ĐƯỢC MƯỜI MỘT QUẢ NÃI TRÁI CHUỐI
BOM.
Giải mã: Gợi ý của câu thơ muốn chúng ta cũng đánh số 1, 2
(bước, dừng) như ở ví dụ 1. Nhưng ở mật thư này thì ta chỉ
ghép các chữ mang số 2 lại với nhau ta được nội dung của bản
tin (tức là dừng thì lấy, bước thì bỏ) .
Nội dung: ĐỘI NÀO ĐẾN ĐÍCH TRƯỚC SẼ ĐƯỢC
MỘT NÃI CHUỐI. 

Mật thư viết bằng hóa chất không màu. 
Chìa khóa là một câu gợi ý chỉ nước hoặc lửa để giải
mã. Ví dụ như: 
- Tôi lạnh quá (dùng lửa hơ) 
- Tôi khát quá (nhúng nước)
- Hãy tắm rửa sạch sẽ để nhận tin vui (nhúng nước)
- Vui ánh lửa trại (dùng lửa hơ) 

Cách giải mật thư:
- Phải hết sức bình tĩnh
- Tự tin nhưng không được chủ quan
- Nghiên cứu khóa giải thật kỹ
- Đặt các giả thiết và lần lượt giải quyết
- Đối với việc giải mật thư trong trò chơi lớn, ta nên sao y bản
chính và chia thành nhiều nhóm nhỏ để dịch. Như thế, ta sẽ tận
dụng được hết những chất xám trí tuệ ở trong đội. Tránh tình trạng
xúm lại, chụm đầu vào tranh dành xem một tờ giấy để rồi kết quả
không đi tới đâu, mà dễ làm rách tờ giấy mật thư của chúng ta nữa.
- Cuối cùng, nếu dịch xong, ta viết lại bản bạch văn cho thật rõ
ràng, sạch sẽ và đầy đủ ý nghĩa.

Đố vui

OTT: Gõ trống theo điệu VALSE 
NW: THE – RAZ – OWS – WEAR – IN – VOTE –
KNEW – OF – WIVES – ITS – JOY 
– THE – RADIO – TS – ABC – YOU – MAXIM /AR.
*Giải mã: Điệu valse có nhịp là “Bùm – chát chát”. Ta
chỉ ghi 3 chữ Bùm chát chát ứng với 3 mẫu tự. Ghi từ đầu
cho đến hết bản bản tin mật thư. Ghi xong, ta chỉ lấy
những chữ có chữ “Bùm”thì các bạn sẽ có nội dung thật
của bản tin. (Chát chát: là tín hiệu giả được chèn vào) 
* Nội dung: TRỞ VỀ VỊ TRÍ CŨ

OTT: Nguyên tử lượng Oxy 
NW: 4, 9, 22, 4, 20 – 3, 2, 15, 11 – 23, 22, 10 – 12, 9,
16, 6, 19/AR
 
Giải mã: O = 16 
Nội dung: Chúc bạn vui khỏe.

Chúc các bạn
luyện tập tốt !!!