Việc sản xuất chế
phẩm rennet từ dạ dày
của bê hoặc cừu non
để đáp ứng nhu cầu
chế biến phô mai cần
phải sử dụng rất
nhiều bê hoặc cừu
non (1 tấn phô mai
cần sử dụng lượng
chế phẩm enzyme từ
11 - 22 con bê hoặc
cừu non).
Làm thế nào để khắc phục được điều đó? Công nghệ
enzyme có thể làm gì để bổ sung lượng enzyme
chymosin cần cho sản xuất phô mai?

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI
TỔ HỢP

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP
I. ENZYME TÁI TỔ HỢP
Enzyme tái tổ hợp là enzyme được sinh tổng hợp từ phân
tử DNA tái tổ hợp đã được chuyển vào tế bào sinh vật chủ.
Enzyme tái tổ hợp là gì? Tại sao người ta cần sản xuất
Trong
đó,táiphân
tử DNA tái tổ hợp là phân tử DNA có từ hai
enzyme
tổ hợp?
nguồn gốc trở lên, một phần của phân tử DNA tái tổ hợp là
từ vector chuyển gene (thể truyền) và phần còn lại là DNA
từ các sinh vật có nguồn gene mã hóa protein enzyme đích.

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP
Vi sinh vật có ưu thế so với tế bào động vật và thực vật
khi chúng là tế bào chủ sản xuất enzyme tái tổ hợp: 
•Hệ gen nhỏ, đã được nghiên cứu kĩ, dễ điều khiển khi
sinh
tổng
đích.
Vi sinh
vậthợp
có protein
ưu thế gì
so với tế bào động vật và thực vật
khi
chúng
là tế bào
sảnvật
xuất
tổ và
hợp?
•Vector
chuyển
genchủ
ở viđểsinh
đaenzyme
dạng, cótáisẵn
được
nghiên cứu đầy đủ
•Vi sinh vật sinh trưởng nhanh trong môi trường nuôi cấy
nhân tạo, không đòi hỏi nguồn dinh dưỡng đắt tiền và
hiệu suất tổng hợp protein cao.

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP

Những enzym có nguồn gốc từ động vật hoặc thực vật, có
cấu trúc bậc 2,3 hoặc bậc 4 phức tạp, có nhiều tiểu phần,
Những enzyme nào cần sản xuất trong dòng tế bào chủ
có
nhiều
nốithực
disulfide
động
vậtcầu
hoặc
vật? hoặc gắn với coenzyme,
cofactor, gắn các gốc đường thường khó sản xuất trong tế
bào chủ là vi sinh vật nên cần được sản xuất trong dòng tế
bào chủ động vật hoặc thực vật.

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP
II. SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP
1. Quy trình sản xuất enzyme tái tổ hợp
- Các giai đoạn cơ bản trong quy trình sản xuất enzyme tái
tổ hợp:
(1) Tạo dòng DNA tái tổ hợp mang gene mã hóa enzyme;
(2) Chuyển DNA tái tổ hợp vào dòng tế bào chủ thích hợp
cho biểu hiện gene;
(3) Biểu hiện gene và thu hồi enzyme tái tổ hợp;
(4) Tinh sạch enzyme tái tổ hợp;
(5) Phối chế, đóng gói và bảo quản chế phẩm enzyme tái
tổ hợp.

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP
II. SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP
1. Quy trình sản xuất enzyme tái tổ hợp

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP

So sánh các giai đoạn cơ bản trong quy trình sản
xuất enzyme tái tổ hợp (hình 9.2) với các giai đoạn
cơ bản trong quy trình sản xuất enzyme tự nhiên
(hình 8.3).

- Hai quy trình đều có sự giống nhau ở các bước Tinh sạch
enzyme và phối chế, đóng gói và bảo quản.
- Với quy trình sản xuất enzyme tái tổ hợp, có 3 gia đoạn
khác với quy trình sản xuất enzyme tự nhiên:
(1) Tạo dòng DNA tái tổ hợp mang gene mã hoá enzyme
(2) Chuyển DNA tái tổ hợp vào dòng tế bào chủ thích hợp
cho biểu hiện gene
(3) Biểu hiện gene và thu hồi enzyme tái tổ hợp

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP

Quan sát hình 9.3 và cho biết:
a) Đoạn DNA hay gene đích được lấy từ những nguồn nào?
b) Sản phẩm ghép nối gene đích với vector là gì?
c) Sản phẩm của quy trình tạo dòng DNA tái tổ hợp là gì?

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP

a) Đoạn DNA hay gene đích được lấy từ những nguồn:
+ Tách chiết từ động vật, thực vật và vi sinh vật
+ Tổng hợp hóa học từ các nucleotit
+ Nhân DNA từ PRC

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP

b) Sản phẩm ghép nối gene đích với vector là vector tái tổ
hợp.
c) Sản phẩm của quy trình tạo dòng DNA tái tổ hợp là các
dòng tế bào chủ mang vector tái tổ hợp được nhân lên.

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP
II. SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP
1. Quy trình sản xuất enzyme tái tổ hợp
- Quy trình sản xuất enzyme tái tổ hợp giúp tạo ra chế
phẩm enzyme tái tổ hợp tinh sạch với số lượng lớn, đáp
ứng nhu cầu sử dụng trong các lĩnh vực công nghiệp,
nông nghiệp và đời sống.

BÀI 9: SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP
II. SẢN XUẤT ENZYME TÁI TỔ HỢP
1. Quy trình sản xuất enzyme tái tổ hợp
2. Ví dụ về quy trình sản xuất enzyme tái tổ hợp
- Phytase là enzyme được bổ sung vào thức ăn chăn
nuôi để hỗ trợ tiêu hóa cho động vật nuôi, giảm thiểu ô
nhiễm môi trường do phân thải ra.
- Chế phẩm phytase đã được sản xuất tái tổ hợp trong
các vi sinh vật như nấm mốc Aspergillus niger, vi khuẩn
Escherichia coli, nấm men Saccharomyces cereviside,...
- Sơ đồ quy trình sản xuất phytase tái tổ hợp trong
S.cerevisiae (SCĐ tr.59)