CHƯƠNG IV: SINH SẢN
A. SINH SẢN Ở THỰC VẬT
Bài 41: sinh sản vô tính ở thực vật
Nội dung
Khái niệm
Các hình thức sinh sản vô tính
1. sinh sản bào tử
2. sinh sản sinh dưỡng
Phương pháp nhân giống vô tính
Giâm
Chiết
Ghép
Nuôi cấy mô
Lá bỏng rơi xuống đất ẩm và mọc lên câu con mới.
Mèo sinh con
Phân đôi ở vi sinh vật
Chó sinh con
=> Sự sinh sản của ĐV & TV
I. Khái niệm
1. Sinh sản
Sinh sản là gì?
Sinh sản là quá trình tạo ra cá thể mới đảm bảo sự phát triển liên tục của loài.
2. Phân loại
1.Lá bỏng rơi xuống đất ẩm và mọc lên câu con mới.
2.Mèo sinh con
3.Phân đôi ở vi sinh vật
5. Chó sinh con
Xắp xếp các ví dụ trên vào kiểu sinh sản cho phù hợp ?
4. Bào tử phát tán
6.Côn trùng thụ phấn cho hoa
Ví dụ về hình thức sinh sản vô tính ở thực vật ?
Hình 1
Hình 2
Sinh sản vô tính ở thực vật là gì?
sinh sản vô tính là hình thức sinh sản không có sự kết hợp giữa giao tử đực và giao tử cái.
?. Giải thích tại sao từ một phần của cơ quan sinh dưỡng có thể sinh sản được cây con mang đặc tính giống hệt cây mẹ?

cơ sở sinh sản vô tính là nguyên phân
II. Các hình thức sinh sản vô tính
Sinh sản vô tính ở thực vật gồm những hình thức nào?
Quan sát hình 41.1 và 41.2 cùng với sự hiểu biết của mình và thảo luận nhóm để hoàn thiện phiếu học tập số 1.

Phiếu học tập số 1.
Đáp án phiếu học tập
CÁC HÌNH THỨC SINH SẢN VÔ TÍNH Ở THỰC VẬT
Một số hình thức sinh sản sinh dưỡng trong tự nhiên
Thảo luận
Tại sao ở định nghĩa quá trình sinh sản vô tính không có sự giảm phân hình thành tinh trùng và trứng, không có sự dung hợp giữa tinh trùng và trứng tạo thành hợp tử mà quá trình sinh sản ở rêu và dương xỉ lại có sự dung hợp tinh trùng và trứng mà vẫn được gọi là sinh sản vô tính?
Thể giao tử
Thể bào tử
(sinh ra từ thể giao tử)
Túi bào tử
Cuống
Giảm phân
bào tử
5. Nguyên phân
và phát triển
Thể giao tử
Tinh phóng ra từ túi giao tử
Túi giao tử của trứng
Trứng
Thụ tinh
3. Nguyên phân
và phát triển
ĐƠN BỘI
LƯỠNG BỘI
Hợp tử
1
2
4
Hình 41.1. Sinh sản bào tử
Các cây dưới đây sinh sản theo hình thức sinh sản sinh dưỡng nào?
Cây hoa đá
Tre, trúc
Cây bèo
III. Phương pháp nhân giống vô tính
Cơ sở khoa học và lợi thế của nhân giống sinh dưỡng so với cây mọc từ gốc?
- Nhờ cơ chế nguyên phân( giữ nguyên các đặc tính di truyền của cây mẹ). lợi thế: Rút ngắn được thời gian phát triển của cây, sớm thu hoạch

Nghiên cứu SGK cùng với hiểu biết thảo luận nhóm hoàn thiện phiếu học tập số 2
Phiếu học tập số 2
câu hỏi thảo luận
* 1. Ghép cành:
 Khi ghép cành, ghép chồi:
- vì sao phải cắt bỏ hết lá ở cành ghép
- vì sao phải buộc chặt mắt ghép 
 em hãy kể tên các hình thức ghép chồi, ghép cành thường dùng.
*2. Chiết cành
- GV: Khi chiết cành thì chúng ta nên chọn những cành như thế nào?
- Tại sao cây ăn quả lâu năm người ta thường chiết cành
 
Câu hỏi thảo luận
* 3. Giâm cành:
- Em hãy cho biết nhiệt độ và độ ẩm thích hợp cho cành giâm ra rễ là khoảng bao nhiêu?
* 4. Nuôi cấy tế bào và mô thực vật
Thế nào là nhân giống bằng nuôi cấy mô và tế bào?
 vì sao mô thực vật lại có thể nuôi cấy để tạo thành mô
* 5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của phương pháp nuôi cấy tế bào và mô thực vật?


Đáp án phiếu học tập số 2
ỨNG DỤNG SINH SẢN VÔ TÍNH Ở THỰC VẬT TRONG NHÂN GIỐNG VÔ TÍNH

Hình ảnh về giâm, chiết, ghép và nuôi cấy mô
Hình ảnh về giâm, chiết, ghép và nuôi cấy mô
Hình ảnh về giâm, chiết, ghép và nuôi cấy mô
Hình ảnh về giâm, chiết, ghép và nuôi cấy mô
Thảo luận


1. Khi ghép cành, ghép chồi:
- vì sao phải cắt bỏ hết lá ở cành ghép?
vì sao phải buộc chặt mắt ghép?
 em hãy kể tên các hình thức ghép chồi, ghép cành thường dùng ?
 
Trả lời:
- Giảm bớt sự thoát hơi nước nhằm tập trung nước nuôi các tế bào cành ghép nhất là các tế bào mô phân sinh.
Mô dẫn nhanh chóng nối liền nhau bảo đảm thông suốt cho dòng nước và chất dinh dưỡng.
ghép nối, ghép chữ T, ghép áp, ghép dưới vỏ..
Thảo luận
2. Khi chiết cành thì chúng ta nên chọn những cành như thế nào?
- Tại sao cây ăn quả lâu năm người ta thường chiết cành
Trả lời:
- Chọn những cành tốt, khỏe.
- Chiết cành thường được người ta sử dụng nhiều trên cây ăn quả để rút ngắn được thời gian sinh trưởng, sớm thu hoạch và biết trước đặc tính của quả.
Thảo luận
3. Em hãy cho biết nhiệt độ và độ ẩm thích hợp cho cành giâm ra rễ là khoảng bao nhiêu?
Trả lời:
Nhiệt độ thích hợp: 200C – 250C, độ ẩm thích hợp: 60% – 70%.
Thảo luận


4 .Thế nào là nhân giống bằng nuôi cấy mô và tế bào?
 vì sao mô thực vật lại có thể nuôi cấy để tạo thành mô
 
Trả lời:
Là phương pháp nuôi cấy một khối mô, tế bào từ cơ thể thực vật như lá, đỉnh sinh trưởng, hạt phấn… trong môi trường dinh dưỡng thích hợp để phát triển thành cây mới
do ở thực vật có Tính toàn năng (Là khả năng của tế bào đơn lẻ phát triển thành cây nguyên vẹn ra hoa và kết hạt bình thường).
Thảo luận
5. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của phương pháp nuôi cấy tế bào và mô thực vật?
Trả lời:
- Vừa đảm bảo được các tính trạng di truyền mong muốn vừa đưa lại hiểu quả kinh tế cao như nhân nhanh số lượng lớn cây giống nông lâm nghiệp quí…
+ Tạo giống cây sạch bệnh.
+ Phục chế giống cây quý
VD: Quy trình nuôi cấy mô hoa hồng
Nhân giống lan hồ điệp bằng nuôi cấy mô
Một số thành tựu về nuôi cấy mô
Nhân giống hoa đồng tiền = nuôi cấy mô
Khoai tây được nhân giống bằng nuôi cấy mô
2.Vai trò của sinh sản vô tính đối với đời sống con người và thực vật

a, Đối với thực vật
 Giúp cho sự tồn tại và phát triển của loài.
B, Đối với con người
Tạo nhiều giống cây có chất lượng và năng suất cao.
Phục chế giống cây quý.
Tăng hiệu quả kinh tế nông nghiệp
1. Ngoài tự nhiên, cây tre sinh sản bằng:
A- lóng
B- thân rễ
C- đỉnh sinh trưởng
D- rễ phụ
CỦNG CỐ
2. Trong pp nhân giống sinh dưỡng bằng ghép cành, mục đích quan trọng nhất của việc buộc chặt cành ghép với gốc ghép là để:
A- dòng mạch gỗ dễ dàng di chuyển từ gốc ghép lên cành ghép.
B- cành ghép không bị rơi.
C- nước di chuyển từ gốc ghép lên cành ghép không bị chảy ra ngoài.
D- cả A, B, C.
CỦNG CỐ
3. Phương pháp nhân giống vô tính nào có hiệu quả nhất hiện nay ?
A- Gieo từ hạt
B- Chiết cành
C- Giâm cành
D- Nuôi cấy mô
CỦNG CỐ
4. Sinh sản vô tính là hình thức sinh sản :
A- Chỉ cần 1 cá thể
B- Cần có 2 cá thể trở lên
C- Cần có sự kết hợp giữa giao tử đực và giao tử cái
D- Không có sự kết hợp giữa giao tử đực và giao tử cái
CỦNG CỐ