Chương III. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN

A. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT

Bài 34. SINH TRƯỞNG Ở THỰC VẬT

Khái niệm
1. Định nghĩa sinh trưởng và phát triển.

A. Sinh trưởng
B. Phát triển

- Sinh trưởng: Là quá trình tăng lên về số lượng, khối lượng và kích thước tế bào, làm cây lớn lên trong từng giai đoạn.
- Bản chất: Là sự tăng lên về số lượng, kích thước và khối lượng của tế bào.
- Phát triển: Là toàn bộ những biến đổi diễn ra trong chu kỳ sống của một cơ thể, biểu hiện ở 3 quá trình liên quan:
+ Sinh trưởng
+ Sự phân hóa tế bào, mô
+ Qúa trình phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan của cơ thể ( rể, thân, lá, hoa, quả )

2. Mối quan hệ giữa sinh trưởng và phát triển.
- Pha sinh trưởng phát triển sinh dưỡng: Hạt nẩy mầm – cây con - cây trưởng thành và bắt đầu ra hoa (mốc là sự ra hoa)
- Pha sinh trưởng phát triển sinh sản: Cây ra hoa, tạo quả và hạt.
- Sinh trưởng và phát triển là hai quá trình liên tiếp, xen kẽ nhau trong quá trình sống của thực vật.
- Tốc độ sinh trưởng và phát triển nó phụ thuộc vào: Từng loài, giống, yếu tố di truyền, tùy thuộc vào từng giai đoạn sinh trưởng, phát triển, điều kiện ngoại cảnh, sự tác động của con người.
3. Chu kỳ sinh trưởng và phát triển
- Chu kỳ sinh trưởng và phát triển là sự kế tiếp các giai đoạn( nẩy mầm, mọc lá, sinh trưởng rễ, thân, lá, ra hoa, tạo quả và chín)
của hai pha sinh dưỡng và sinh sản từ khi hạt nẩy mầm và cho đến khi hạt tạo hạt mới.
II. Sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp.
1. Sinh trưởng sơ cấp.
- Là hình thức sinh trưởng làm cho cây lớn lên và cao lên do sự phân chia của tế bào mô phân sinh đỉnh thân và đỉnh rễ.
- Đa số cây một lá mầm sinh trưởng sơ cấp, các bó mạch trong thân sắp xếp lộn xộn, do đó thân thường có kích thước bé thời gian sống ngắn (đa số là cây một năm)
- Đối với cây hai lá mầm thì sinh trưởng sơ cấp có ở phần thân non( ngọn cây ).
2. Sinh trưởng thứ cấp
- Là hình thức sinh trưởng làm cho thân cây to ra do sự phân chia của tế bào mô phân sinh bên.
+ Tầng sinh vỏ: cho tế bào vỏ phía ngoài và thịt vỏ phía trong.
+ Tầng sinh mạch: Nằm giữa mạch gỗ bên trong và mạch rây bên ngoài.
- Cây lớn lên về chiều ngang, thân to và sống lâu năm.
- Đa số cây hai lá mầm sinh trưởng có sinh trưởng thứ cấp. Sinh trưởng sơ cấp ở thân non, sinh trưởng thứ cấp ở thân trưởng thành.

III. Các nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng
1. Các nhân tố bên trong – các hocmon thực vật.
- Nhóm hocmon kích thích: auxin, gibberilin, xitokinin.
- Nhóm hocmon kìm hãm: abxixic, chất plhenol.