Bài 34
Sinh trưởng ở thực vật
Chương III
SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN
A. SINH TRƯỞNG VÀ PHÁT TRIỂN Ở THỰC VẬT
Hãy theo dõi đoạn phim và cho biết đây là quá trình gì? Mô tả
I. Khái niệm
1. Định nghĩa sinh trưởng và phát triển
- Sinh trưởng là quá trình tăng về số lượng, khối lượng và kích thước tế bào, làm cây lớn lên trong từng giai đoạn
- Phát triển là toàn bộ những biến đổi diễn ra trong chu kì sống của một cá thể, biểu hiện ở 3 quá trình liên quan: sinh trưởng, sự phân hoá tế bào, mô và quá trình phát sinh hình thái tạo nên các cơ quan của cơ thể (rễ, thân, lá, hoa, quả)
2. Mối liên quan giữa sinh trưởng và phát triển
Qua đoạn phim em có nhận xét gì về mối liên hệ giữa sinh trưởng và phát triển?
2. Mối liên quan giữa sinh trưởng và phát triển
- Sinh trưởng và phát triển là hai quá trình liên tiếp, xen kẽ nhau trong quá trình sống của thực vật
+ Pha sinh trưởng phát triển sinh dưỡng
+ Pha sinh trưởng phát triển sinh sản
Hãy quan sát hình và cho biết chu kì sống của thực vật được tính như thế nào?
3. Chu kì sinh trưởng và phát triển
- Thực vật một năm
- Thực vật hai năm
- Thực vật lâu năm
Sinh trưởng và phát triển là hai quá trình của một chu kì sống của cây
Thực vật một năm
Lúa
Hành hoa
Thực vật hai năm
Cà rốt
Bắp cải
Thực vật lâu năm
Phượng vĩ
Cây cơm nguội
Cây vải
II. Sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp
1. Sinh trưởng sơ cấp
Sinh trưởng sơ cấp là gì?
Sinh trưởng sơ cấp là hình thức sinh trưởng làm cho cây lớn và cao lên do sự phân chia tế bào mô phân sinh đỉnh
Sinh trưởng thứ cấp là gì?
Sinh trưởng thứ cấp là hình thức sinh trưởng làm cho thân cây to ra do sự phân chia tế bào của mô phân sinh bên
Chồi đỉnh chứa
mô phân sinh đỉnh
Tầng sinh vỏ
Tầng sinh mạch
MPS
bên
Lông hút
MPS đỉnh rễ
Chóp rễ
Mô phân sinh lóng ở cây Một lá mầm
ĐẶC ĐIỂM CÂY MỘT LÁ MẦM VÀ CÂY HAI LÁ MẦM
Một lá mầm
Hai lá mầm
Mô phân sinh bên
Mô phân sinh đỉnh
Xếp lộn xộn
Xếp chồng chất
Bé
Lớn
Sinh trưởng chiều cao
Sinh trưởng bề ngang
1 năm
Nhiều năm
Sử dụng thông tin trong bảng sau để hoàn thành nội dung bảng
Một lá mầm và chóp thân 2 lá mầm khi còn non
Hai lá mầm
Mô phân sinh đỉnh
Mô phân sinh bên ( tầng sinh vỏ và tầng sinh mạch)
Xếp lộn xộn
Xếp chồng chất
Bé
Lớn
Sinh trưởng chiều cao
Sinh trưởng bề ngang
1 năm
Nhiều năm
Đặc điểm sinh trưởng sơ cấp và sinh trưởng thứ cấp
Các giai đoạn trong sinh trưởng sơ cấp (A) và sinh trưởng thứ cấp (B, C, D) của thân cây Hai lá mầm
Hãy quan sát hình và tìm ra điểm khác biệt của sinh trưởng thứ cấp so với sinh trưởng sơ cấp?
Trong sinh trưởng thứ cấp:
Các tế bào tầng sinh mạch phân chia tạo ra mạch gỗ thứ cấp và mạch rây thứ cấp
Tế bào tầng sinh vỏ cho tế bào vỏ phía ngoài và thịt vỏ phía trong
Vòng năm
- Hoạt động không đều của tầng phát sinh mạch vào các mùa khác nhau làm xuất hiện các vòng đồng tâm, đó là các vòng năm.
- Tuổi của cây có thể xác định được theo số vòng năm được hiện ra trên mặt cắt.
Các vòng sinh trưởng hàng năm (vòng năm)
Tế bào mô gỗ vào mùa xuân to vì điều kiện sinh trưởng tốt và có nhiều nước, còn tế bào cuối mùa hè có kích thước nhỏ; sự khác biệt về kích thước này tạo ra các vòng hàng năm.
III. Nhân tố ảnh hưởng đến sinh trưởng
1. Nhân tố bên trong
Đặc điểm di truyền, các thời kì sinh trưởng của từng giống, loài khác nhau thì khác nhau.
Lúa
Trúc sào
Tốc độ sinh trưởng của cây phụ thuộc các hormone điều hòa sinh trưởng
Chất kích thích: Auxin, Gibereline, Cytokinine...
Chất kìm hãm: Acid absixic, phenol…
Ảnh hưởng của hoocmon giberelin lên cây bắp cải
2. Nhân tố bên ngoài
Nước
Nhiệt độ
Ánh sáng
Phân bón
Cây thiếu nitơ
2. Nhân tố bên ngoài
Ảnh hưởng của việc thiếu magiê
2. Nhân tố bên ngoài
2. Nhân tố bên ngoài
CỦNG CỐ BÀI HỌC
Hoàn thành trắc nghiệm
1. Sinh trưởng sơ cấp là hình thức sinh trưởng của:
a. Mô phân sinh làm cho cây cao lên
b. Tầng sinh mạch làm cho cây tăng về chiều ngang
c. Tầng sinh mạch và tầng sinh bần
d. Tầng sinh bần
2. Sinh trưởng thứ cấp là do sự phân chia tế bào của:
b. Mô phân sinh bên để tăng chu vi của cây
a. Mô phân sinh đỉnh ở thân và rễ
c. Tầng sinh mạch
d. Tầng sinh bần
chúc các em vui khoẻ tiến bộ